ΑΜΥΝΑ

Κρίση στα ελληνοτουρκικά: «Παίζει» με θερμό επεισόδιο ο Ερντογάν – Στην κόψη του ξυραφιού το Oruc Reis – Νέος χάρτης-πρόκληση

Δημοσίευση 19 Οκτωβρίου 2020, 07:00 / Ανανεώθηκε 19 Οκτωβρίου 2020, 08:18
Κρίση στα ελληνοτουρκικά: «Παίζει» με θερμό επεισόδιο ο Ερντογάν – Στην κόψη του ξυραφιού το Oruc Reis –  Νέος χάρτης-πρόκληση
Facebook Twitter Whatsapp

Στα άκρα, φαίνεται πως είναι αποφασισμένη να φτάσει η Τουρκία που καθημερινά ρίχνει «λάδι στη φωτιά» που η ίδια έχει ανάψει στην ανατολική Μεσόγειο, εντείνοντας τους φόβους για επιδείνωση της κατάστασης ακόμα και με πρόκληση θερμού επεισοδίου.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Η διστακτικότητα της Ευρώπης να επιβάλει άμεσα κυρώσεις μεταθέτοντας το θέμα για τη Σύνοδο του Δεκεμβρίου φαίνεται πως δεν δίνει χώρο στη διπλωματία αλλά αντίθετά χρόνο στην Άγκυρα να αμφισβητεί «πειρατικά» την ελληνική κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Τουρκία φαίνεται διατεθειμένη να τραβήξει το σχοινί στα άκρα ακόμα και με την πρόκληση θερμού επεισοδίου προκειμένου να σύρει τη χώρα μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όχι για το μοναδικό ανοιχτό θέμα, την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, αλλά με «ανοιχτή» ατζέντα (αποστρατικοποίηση νησιών, ζητήματα κυριαρχίας κα).

Μετά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, στην οποία φάνηκε η απροθυμία των εταίρων μας να επιβληθούν κυρώσεις στην Τουρκία, η Άγκυρα κορυφώνει τις προκλήσεις, επιδιώκοντας να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Πολλοί φοβούνται για το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου, καθώς το Oruc Reis συνεχίζει την επικίνδυνα προκλητική πορεία του, ενώ σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «το Βήμα» ο Ερντογάν παραβίασε τα «πρωτόκολλα του Βερολίνου».

Χαρακτηριστικό της στάσης της Άγκυρας είναι ότι το μεσημέρι της Κυριακής το τουρκικό ερευνητικό πλοίο πλησίασε το Καστελόριζο σε λιγότερο από 20 νμ.

Λίγο μετά τις 7 το πρωί της Δευτέρας, το τουρκικό ερευνητικό βρισκόταν περίπου 25 ναυτικά μίλια από το Καστελόριζο με νοτιοδυτική πορεία προς το δυτικότερο άκρο της περιοχής της παράνομης Navtex. 

Την ίδια ώρα η Άγκυρα, «μοιράζει» το Αιγαίο και διατείνεται ότι έχει δικαίωμα έρευνας και διάσωσης, στο μισό πέλαγος και όλη την περιοχή από την Κρήτη μέχρι την Κύπρο.

Απέναντι σε όλα αυτά η στρατηγική της Αθήνας είναι να διατηρήσει την ψυχραιμία της αλλά και να προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα.

Χάρτης πρόκληση από τον υπουργό μεταφορών

Την άμεση και έντονη αντίδραση της ελληνικής πλευράς, προκάλεσε η νέα πρόκληση με την παράνομη διεύρυνση της τουρκικής περιοχής ευθύνης για έρευνα και και διάσωση που ορίστηκε αυθαίρετα με τον νέο τουρκικό νόμο.

Η Άγκυρα, ανακοίνωσε ευθαρσώς ότι, το μισό Αιγαίο μαζί με τα νησιά μας είναι περιοχές στις οποίες η Τουρκία έχει δικαίωμα για έρευνα και διάσωση. Δημοσίευσε δε και σχετικό χάρτη, με αναλυτές να εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή φέρνει πιο κοντά ένα θερμό επεισόδιο.

Μάλιστα ο υπουργός Μεταφορών της Τουρκίας Αντίλ Καραϊσμαΐλογλου, έχει αναρτήσει και σχετικό χάρτη στον οποίο φαίνεται να έχει «μαρκάρει» το μισό Αιγαίο και όλη την περιοχή από την Κρήτη μέχρι την Κύπρο.

«Χαιρετίσματα στο Φατίχ, στο Γιαβούζ και στο Κανουνί. Στη Γαλάζια Πατρίδα μας, την περιοχή ερευνών και διάσωσης την επεκτείναμε με τρόπο που θα περιλαμβάνει και τις περιοχές όπου πραγματοποιούν εργασίες τα ερευνητικά μας πλοία. Καλορίζικο το νέο σχέδιο έρευνας και διάσωσης!», αναφέρει προκλητικά ο τουρκος υπ. Μεταφορών.

ΥΠΕΞ: Κίνηση με αμιγώς πολιτικά κίνητρα – Θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές

Είναι σαφές ότι η Τουρκία, με την τελευταία αυτή κίνηση που έχει αμιγώς πολιτικά κίνητρα, δεν διστάζει να προκαλέσει σύγχυση, θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές»,τονίζεται σε ανακοίνωση του ελληνικού ΥΠΕΞ.

«Η κίνηση αυτή έρχεται να προστεθεί στον μακρύ κατάλογο τουρκικών αυθαιρεσιών και παρανόμων διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες άλλωστε ευθύνονται για την άνευ προηγουμένου κλιμάκωση της τελευταίας περιόδου. Οι τουρκικές ενέργειες θα προσκρούσουν και πάλι στην διεθνή νομιμότητα με την οποία η Τουρκία θα πρέπει επιτέλους κάποτε να συμφιλιωθεί.», σημειώνεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση.

Υπογραμμίζεται δε, ότι «η τουρκική περιοχή ευθύνης έρευνας και διάσωσης που ορίστηκε αυθαίρετα με τον νέο τουρκικό νόμο, όπως άλλωστε και αυτή που είχε ορισθεί με τον τουρκικό νόμο του 1988, είναι παράνομη στο μέτρο που επικαλύπτει περιοχές ελληνικής κυριαρχίας και δικαιοδοσίας, συνεπώς δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Πέραν όμως αυτού, δεν στηρίζεται σε επιχειρησιακά κριτήρια και δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής».

Η Άγκυρα αθέτησε τις υποσχέσεις της

Την ίδια ώρα, όπως αποκαλύπτει η εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ», ο Ερντογάν παραβίασε τα «πρωτόκολλα του Βερολίνου». Στο ρεπορτάζ του συναδέλφου Άγγελου Αθανασόπουλου, παρουσιάζεται κατ’ αποκλειστικότητα, το περιεχόμενο των δύο κειμένων επί των οποίων η Αθήνα και η Aγκυρα συμφώνησαν για την επανεκκίνηση των διερευνητικών συνομιλιών με σαφές και μόνο αντικείμενο την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.

Το πρώτο κείμενο υπεγράφη στις 13 Ιουλίου και το δεύτερο στις 18 Σεπτεμβρίου. Τόσο στο «Πρωτόκολλο» του Ιουλίου, όσο και σε αυτό του Σεπτεμβρίου, ήταν καθοριστικής σημασίας η εργασία και των δυο χωρών για την καλλιέργεια ενός ευνοϊκού κλίματος έτσι ώστε να μπορέσουν να γίνουν συνομιλίες για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στη συνέχεια πολιτικές διαβουλεύσεις ως το τέλος του 2020.

Οι δύο χώρες αναλάμβαναν, εξάλλου, τη δέσμευση ότι κατά τη διάρκεια των διερευνητικών συνομιλιών, των διαπραγματεύσεων ή/και σε περίπτωση δικαστικών διαδικασιών που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν «θα απέχουν από οποιαδήποτε μελλοντική δραστηριότητα στο πεδίο των υδρογονανθράκων σε σχέση με την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, σε περιοχές όπου η άλλη πλευρά θα θεωρούσε ότι μια τέτοια δραστηριότητα θα αποτελούσε παραβίαση των δικαιωμάτων της ή θα παρεμπόδιζε τις συνομιλίες/διαπραγματεύσεις/διαδικασίες».

Κάτι που δεν τήρησε η τουρκική πλευρά. Λίγες ημέρες μετά το πρώτο «Πρωτόκολλο του Βερολίνου» η Τουρκία εξέδωσε παράνομη NAVTEX και έστειλε το Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Το σκηνικό επαναλήφθηκε πρόσφατα με το τουρκικό ερευνητικό συνοδεία πολεμικών πλοίων να επιχειρεί και πάλι μετά από νέα έκδοση αντίστοιχα παράνομης NAVTEX από πλευράς της Άγκυρας.

Το χρονικό των προκλήσεων

Και ενώ η Ελλάδα περίμενε στο… ακουστικό της για την πρόσκληση του Τσαβούσογλου για έναρξη διερευνητικών επαφών αντί της πρόσκλησης ήρθε πρόσκληση. Αυτή εξάλλου ήταν και η διατύπωση που χρησιμοποίησε προ ημερών ο Στέλιος Πέτσας.

«Αντί της πρόσκλησης είχαμε πρόκληση, γεγονός που αναδεικνύει την αναξιοπιστία της Τουρκίας, αλλά και περιφρόνηση στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Κορυφής είχε αναφέρει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας. 

Έτσι η Τουρκία ήρθε να προσθέσει έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα των παράνομων NAVTEX που ξεκίνησε τον Ιούλιο, βάζοντας φωτιά στην περιοχή. 

NAVTEX 21/07-02/08

Η πρώτη παράνομη ναυτική οδηγία που αφορά έρευνες του Ορούτς Ρεις εκδίδεται στις 21 Ιουλίου και προκαλεί συναγερμό στις Ένοπλες Δυνάμεις. Τότε η NAVTEX δεν θα ενεργοποιηθεί καθώς παρεμβαίνει πυροσβεστικά η Άνγκελα Μέρκελ και αποσοβεί την ένταση. Προσωρινά όμως. 

NAVTEX 10/08-23/08

Σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά, η Τουρκία θα πυροδοτήσει ξανά την ένταση, με NAVTEX διάρκειας δύο εβδομάδων και αυτή τη φορά θα βγάλει το Ορούτς Ρεις από το λιμάνι της Αττάλειας, αλλά και πολεμικά πλοία από τον ναύσταθμο του Ακσάζ. 

NAVTEX 23/08-27/08

Μάλιστα η Τουρκία θα συνεχίσει και θα παρατείνει τη NAVTEX έως τις 27 Αυγούστου, ημερομηνία που συνεδριάζουν οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. στο Βερολίνο και συζητούν για έναν κατάλογο κυρώσεων εις βάρος της. 

NAVTEX 02/09-12/09

Μετά από μια ανάπαυλα λίγων ημερών, η Τουρκία θα συνεχίσει τη χορεία των NAVTEX με ισχύ ως τις 12 Σεπτεμβρίου, και τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να προαναγγέλλει συνέχιση των σεισμικών ερευνών για 90 ημέρες. 

Και ενώ η Τουρκία επρόκειτο να ανανεώσει τη NAVTEX, με τις παρασκηνιακές ενέργειες που έγιναν ο Ταγίπ Ερντογάν φάνηκε να αποκλιμακώνει την ένταση και να ανοίγει χαραμάδα διαλόγου. Κάπως έτσι, η συζήτηση για κυρώσεις δεν υλοποιήθηκε στη Σύνοδο Κορυφής, από την οποία εκπέμφθηκε σαφής προειδοποίηση προς την Τουρκία για δρομολόγησή τους, αν επιστρέψει στις μονομερείς ενέργειες. Όπως και έγινε, εν τέλει, με τις τουρκικές NAVTEX να μετατοπίζονται σταθερά γεωγραφικά και να προσεγγίζουν όλο και περισσότερο το Καστελόριζο και τη Ρόδο.