VOICES

Κορωνοϊός: Το κίνημα «δεν κολλάω» και οι Σειρήνες του λαϊκισμού

του Νίκου Παναγιωτόπουλου - Δημοσίευση 1 Απριλίου 2020, 15:00 / Ανανεώθηκε 1 Απριλίου 2020, 20:35
Facebook Twitter Whatsapp

Φανταστείτε αν η κυβέρνηση που της έτυχε να διαχειριστεί την κρίση να πελαγοδρομούσε ανάμεσα ιδεοληψίες τύπου, «ανοσίας της αγέλης» ή «οργουελικές» και «ουρμπανιστικές» αυταπάτες

Ο λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας χωρίς να λαϊκίσει ή να δραματοποιήσει, το είπε όσο πιο νηφάλια μπορούσε, «αν δεν είχαμε πάρει γρήγορα και έγκαιρα τα μέτρα ελέγχου της κυκλοφορίας, στην Ελλάδα θα είχαμε τουλάχιστον 150 νεκρούς την ημέρα!». Κάποιοι στο όνομα ιδεοληψιών ή σε μια προσπάθεια να επενδύσουν στη δυσαρέσκεια και στο φόβο εφευρίσκουν διάφορους τρόπους να διχάσουν και να θολώσουν μια προσπάθεια. Μια προσπάθεια που δεν την κάνει καμία κυβέρνηση μόνη της. Είναι μια κοινή προσπάθεια να κρατηθεί η χώρα ζωντανή.

Φανταστείτε αν η κυβέρνηση που της έτυχε να διαχειριστεί την κρίση να πελαγοδρομούσε ανάμεσα σε ιδεοληψίες τύπου, «ανοσίας της αγέλης» ή «οργουελικές» και «ουρμπανιστικές» αυταπάτες. Θα είχαμε δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, αν δεν λαμβάνονταν μέτρα και εφαρμοζόταν η στρατηγική για την ανοσία της αγέλης, όπως εκτίμησε ο καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Επιστήμης Υπολογιστών του ΜΙΤ Κωνσταντίνος Δασκαλάκης. Και αυτό, θα ήταν το «καλό» σενάριο.

Και αν στους πάσης φύσεως κομματικούς σπεκουλαδόρους που επιχειρούν να διαχειριστούν το φόβο προσθέσουμε τους συστηματικούς συνωμοσιολόγους αλλά και τους αμετανόητους σκληρούς της εκκλησίας που διαμαρτύρονται για το κλείσιμο των εκκλησιών τη Μεγάλη Εβδομάδα το μείγμα γίνεται επικίνδυνο για τη συνοχή της κοινωνίας σε μια μάχη με έναν εχθρό που δεν αστειεύεται και απειλεί ζωτικές λειτουργίες της χώρας, τον πληθυσμό της και την οικονομία της.   

Ο δήμαρχος της Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας, εισήγαγε έναν νέο όρο που την εποχή της πανδημίας του κορωνοϊού,  παραφράζοντας το περιβόητο κίνημα «Δεν πληρώνω» λέγοντας, «έχουμε ένα κίνημα του “δεν κολλάω”». Θα πρόσθετα, επίσης το κίνημα «δώσε τώρα που γυρίζει». Κάποιοι βρήκαν ευκαιρία να ζητήσου επιδόματα, ενισχύσεις και όσα δεν έγιναν τόσα χρόνια να συμβούν εδώ και τώρα στο όνομα του κορωνοϊού. Όλοι αυτοί, λοιπόν, που υπερθεματίζουν για πάσης φύσεως παροχές, επενδύοντας στον ανθρώπινο φόβο μιας απειλής, δεν είναι τίποτα άλλο από «τζάμπα μάγκες».

Στην πολιτική, στην οικονομία πόσο μάλλον στον αόρατο εχθρό, σε μια πανδημία, δεν υπάρχουν χρονοδιαγράμματα ημερών και εβδομάδων, ούτε καν μηνών. Κανείς δεν γνωρίζει τον λογαριασμό που θα αφήσει αυτή η κρίση σε ανθρώπινες αλλά και οικονομικέ απώλειες. Η διαχείριση της υγειονομικής κρίσης ανέδειξε κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα. Αποτελεσματική, με αντανακλαστικά με συντονισμό διακυβέρνηση αλλά και μια κοινωνία να ανταποκρίνεται στην πλειοψηφία της με ψυχραιμία βορειοευρωπαίου.

Με κεντρική διαχείριση χωρίς ο καθένας να κάνει του κεφαλιού του, με αναβαθμισμένη πολιτική προστασία και ενιαίο επιχειρησιακό κέντρο, δόθηκαν άμεσα συγκεκριμένες πληροφορίες και οδηγίες στον πληθυσμό στη βάσει των δεδομένων απέναντι σε έναν άγνωστο και αόρατο κίνδυνο που αιφνιδίασε ακόμα και πανίσχυρες χώρες. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι τις ενέργειες του Πρωθυπουργού για την αντιμετώπιση της πανδημίας, σε δημοσκόπηση που πραγματοποίησε η εταιρεία Interiew, τις κρίνει ως θετικές το 87% και το μόνο 10% αρνητικές. Όσον αφορά στην απαγόρευση της κυκλοφορίας, το 54% θεωρεί πως ήταν απαραίτητη, το 37% ζητά επιπλέον μέτρα, το 7% απαντά πως δεν ήταν απαραίτητη και το 2% δεν γνωρίζει-δεν απαντά.

Η εικόνα αυτή, προφανώς, και προβληματίζει τα κόμματα της αντιπολίτευσης που δεν βρίσκουν χώρο να κάνουν τη δουλειά τους, δηλαδή κριτική. Κάτι που δεν ενδιαφέρει καθόλου τους πολίτες, ωστόσο οι Σειρήνες του λαϊκισμού είναι εδώ! Ο συνδυασμός των ιδιαίτερων συνθηκών και παραγόντων δεν μπορεί για ακόμα μια φορά να οδηγήσει τους βασικούς φορείς διαμόρφωσης  και άσκησης πολιτικής προς την κατεύθυνση του λαϊκισμου και της ευκολίας. Είναι εύκολα να λες, δώσε περισσότερα στις επιχειρήσεις και στους εργαζόμενους. Θα πρέπει, όμως να πεις και να δείξεις το ταμείο που θα τα βρεις.  

Η ευκολία της κριτικής του παρελθόντος έχει ξεπεραστεί με οδυνηρό τρόπο για τη χώρα, όποιος υπόσχεται ή θέλει παραπάνω θα πρέπει να εξηγεί και να βρίσκει τα λεφτά. Γιατί, ακόμα, και σε συνθήκες κρίσης δεν υπάρχουν ανεξάντλητοι πόροι. Υπάρχουν έσοδα και έξοδα, υπάρχει το «εφιαλτικό» κλάσμα χρέος προς ΑΕΠ. Μην ξεχνάμε ότι η πραγματική αξιολόγηση της οικονομίας μιας χώρας έχει να κάνει ακριβώς με αυτό το κλάσμα, δηλαδή χρέος / ΑΕΠ. Αυτό το κλάσμα δεν πρέπει να το ξεχνάμε ποτέ. Γιατί μπορεί η δημοσιονομική πειθαρχία να έχει χαλαρώσει αλλά δεν υπάρχει απόφαση για διαγραφή των μεγεθών. Δεν υπάρχει απόφαση να κόψουμε φρέσκο χρήμα. Τα έξοδα καταγράφονται κι όταν αυτά δεν υπάρχουν στο ταμείο από οικονομική δραστηριότητα τότε προκύπτουν από δανεισμό αυξάνοντας το μέγεθος του χρέους. Το δεδομένο είναι ότι η οικονομική δραστηριότητα έχει παγώσει εξαιτίας της πανδημίας αυξάνοντας τις ανάγκες πιστώσεων. Με απλά λόγια υπάρχουν έξοδα χωρίς έσοδα. Μη ξεχνάμε πως το μέγεθος που συζητάμε είναι κλάσμα. Δυστυχώς ο παρονομαστής (το ΑΕΠ) θα μειωθεί και αν αλόγιστα αυξήσουμε τον αριθμητή (Χρέος) θα αυξήσουμε το συνολικό ποσοστό και θα στείλουμε στα βράχια την οικονομία και θα γυρίσουμε τη χώρα στην αρχή της κρίσης και ίσως και σε χειρότερη κατάσταση.  

Το αφήγημα της αντιπολίτευσης δείχνει να έχει «φρακάρει». Χρειάζονται νέες ιδέες και όχι η παλιά και αποτυχημένη συνταγή, καθώς τα νέα δεδομένα σε συνθήκες κρίσης δεν αφήνουν περιθώρια για ανέξοδες υπερβολές και ιδεοληπτικούς συμψηφισμούς. H αδυναμία παραγωγής αποτελεσματικής πολιτικής είναι αυτή που σπρώχνει στην παρελθοντολογία, η οποία οδηγεί σε αδιέξοδα.

Ο Αλέξης Τσίπρας αντέδρασε ψύχραιμα και ρεαλιστικά στην έναρξη της κρίσης αλλά φαίνεται ότι δεν διαθέτει στελέχη να την χειριστούν και να δώσουν το αντιπολιτευτικό στίγμα που έχει ανάγκη η χώρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα γνωστά φθαρμένα πρόσωπα που κατείχαν θέσεις εξουσίας αλλά και κάποια άλλα που ξέρουν να κάνουν φασαρία με τον δήθεν προοδευτικό ακτιβισμό να χαλάνε την ατμόσφαιρα στο πεδίο της πολιτικής, να χάνει την έστω προσχηματική, αλλά συναινετική ως ένα βαθμό προσέγγιση της κρίσιμης κατάστασης της χώρας. O πολιτικός λόγος που διατυπώνει η αξιωματική αντιπολίτευση δείχνει κυριαρχούμενος από το άγχος της επικοινωνίας και όλα μοιάζουν να γίνονται προς χάριν της εικόνας που θα μεταδοθεί.  

Σε μια ώρα μάχης «βγαίνουν» συνδικαλιστικά επιχειρήματα που επαναφέρουν στο προσκήνιο τις παλαιές συνταγές, μιας υπεραπλουστευτικής ρητορική της δήθεν προστασίας των συμφερόντων των εργαζομένων, που παρακάμπτει την πραγματικότητα. Ότι η οικονομία έχει «σβήσει» και οι επιχειρήσεις απειλούνται όχι με αναστολή αλλά με λουκέτο. Το ζητούμενο είναι, αν το πολιτικό σύστημα θα αντισταθεί στις σειρήνες του λαϊκισμού; Γιατί να δεν το πράξει μετά την υγειονομική κρίση που περνάμε, σύντομα θα μετρούμε τεράστιες και δομικές καταστροφές στην οικονομία.