Μητσοτάκης για Γλυπτά Παρθενώνα: «Δεν αναγνωρίζουμε ξένη ιδιοκτησία – Δεν δανειζόμαστε εθνικούς θησαυρούς»

Σαφές μήνυμα προς τη Βρετανία για τα Γλυπτά του Παρθενώνα έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Θεσσαλονίκη, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να αναγνωρίσει ξένη ιδιοκτησία επί των Γλυπτών ούτε να αποδεχθεί τη λογική του δανεισμού για εθνικούς θησαυρούς.

Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού έγινε το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, κατά την τελετή για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δημόσια παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, στην οποία είχε επίσης απορρίψει την ιδέα ενός απλού δανεισμού τους προς την Ελλάδα.

Τι είπε ο Μητσοτάκης για τα Γλυπτά του Παρθενώνα;

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας με την ευρύτερη συζήτηση για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στον τόπο προέλευσής τους.

Το μήνυμα προς το Λονδίνο ήταν σαφές: η ελληνική πλευρά δεν αποδέχεται λύση που θα προϋπέθετε αναγνώριση ξένης ιδιοκτησίας επί των Γλυπτών, ενώ παράλληλα δεν αντιμετωπίζει την επιστροφή τους ως έναν συμβατικό δανεισμό πολιτιστικών αντικειμένων.

Η θέση αυτή βρίσκεται στην ίδια γραμμή με όσα είχε υποστηρίξει ο πρωθυπουργός στις 24 Σεπτεμβρίου, όταν επανέφερε δημόσια το αίτημα για μόνιμη επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα, επισημαίνοντας ότι αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου μνημείου που διαμελίστηκε.

Γιατί η συμφωνία με τη Βουλγαρία έχει ιδιαίτερο συμβολισμό;

Η τοποθέτηση για τα Γλυπτά έγινε σε μια τελετή με ισχυρό συμβολισμό. Σαράντα οκτώ ιερά κειμήλια επιστρέφουν στην Ελλάδα περισσότερο από έναν αιώνα μετά την αφαίρεσή τους, στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ Αθήνας και Σόφιας.

Τα αντικείμενα είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Για περισσότερα από 100 χρόνια βρίσκονταν στη Βουλγαρία, όπου φυλάσσονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας στη Σόφια.

Τι παραδίδει η Ελλάδα στη Βουλγαρία;

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Ελλάδα παραδίδει στη βουλγαρική πλευρά τα λείψανα που βρέθηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου στις Πρέσπες από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής.

Η διαδικασία αποτελεί συνέχεια του Μνημονίου Κατανόησης που υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις. Ελλάδα και Βουλγαρία έχουν επίσης συμφωνήσει να συνεχίσουν τις συνομιλίες για άλλα ιστορικά αντικείμενα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Πού θα εκτεθούν τα 48 κειμήλια;

Τα 48 κειμήλια θα παραμείνουν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, όπου θα εκτίθενται έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Στη συνέχεια θα παραδοθούν στις Μονές και στην Ιερά Μητρόπολη από τις οποίες προέρχονται.

Η τελετή στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρούμεν Ράντεφ, αποκτά έτσι διπλό πολιτικό και πολιτιστικό συμβολισμό: σηματοδοτεί την επιστροφή κειμηλίων έπειτα από περισσότερο από έναν αιώνα και ταυτόχρονα δίνει στην Αθήνα την ευκαιρία να επαναφέρει στο προσκήνιο το πάγιο αίτημα για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.

 

 

• Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο
• Θεσσαλονίκη
• Κυριάκος Μητσοτάκης