Εκεχειρία 2 εβδομάδων ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ: Ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ – Νέο μήνυμα Τραμπ: «Ξεκινά η Χρυσή Εποχή της Μέσης Ανατολής»

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» για δύο εβδομάδες τους βομβαρδισμούς, υπό συγκεκριμένους όρους, ανοίγει τον δρόμο για μια εύθραυστη εκεχειρία, με βασικό αντάλλαγμα το πλήρες άνοιγμα των Στενά του Ορμούζ — μιας θαλάσσιας αρτηρίας ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία. Η εξέλιξη αυτή δεν σηματοδοτεί ακόμη το τέλος της σύγκρουσης, αλλά δημιουργεί ένα κρίσιμο παράθυρο διπλωματίας, μέσα στο οποίο οι δύο πλευρές καλούνται να μετατρέψουν την προσωρινή αποκλιμάκωση σε μια πιο σταθερή συμφωνία.

Τα ξημερώματα της Τετάρτης έληξε το θρίλερ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε χθες Τρίτη το βράδυ πως δέχεται να αναστείλει, για δύο εβδομάδες, τους βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν και είναι διατεθειμένος να δεχτεί κατάπαυση του πυρός αν η Τεχεράνη ανοίξει «πλήρως» το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία καίριας σημασίας για την παγκόσμια οικονομία.

«Έπειτα από συνομιλίες με τον πρωθυπουργό Σαμπάζ Σαρίφ και τον στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, του Πακιστάν, κατά τη διάρκεια των οποίων μου ζήτησαν να αναβάλω τη στρατιωτική επιχείρηση που προβλεπόταν απόψε εναντίον του Ιράν, και με προϋπόθεση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα δεχτεί το πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, συμφωνώ να αναβάλω τους βομβαρδισμούς και τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν για περίοδο δύο εβδομάδων», ανέφερε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω Truth Social, μια ώρα και κάτι προτού εκπνεύσει το τελεσίγραφο που είχε απευθύνει.

Νωρίτερα χθες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απειλούσε να εξαλείψει «έναν ολόκληρο πολιτισμό» αν το Ιράν δεν άνοιγε πλήρως το στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του αργού που προορίζεται για τις παγκόσμιες αγορές, μεταξύ άλλων.

«Θα πρόκειται για αμοιβαία κατάπαυση του πυρός», πρόσθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τον οποίο οι ΗΠΑ έχουν «ήδη επιτύχει και ξεπεράσει όλους τους στρατιωτικούς στόχους τους» αφότου άρχισε ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.

Έκανε ακόμη λόγο για «πολύ προχωρημένες» συνομιλίες ενόψει της σύναψης συμφωνίας ειρήνης με «μακροπρόθεσμο» χαρακτήρα με το Ιράν, που υπέβαλε «σχέδιο 10 σημείων» στην κυβέρνησή του και είναι, πάντα σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο, «βάση για διαπραγμάτευση».

Άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και διπλωματική κινητικότητα

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε ότι το Ιράν αποδέχεται την πλήρη επαναλειτουργία των Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν οι αεροπορικές επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, γεγονός που καθιστά την εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική σε διεθνές επίπεδο.

Σύμφωνα με τις ίδιες δηλώσεις, η εκεχειρία θα διαρκέσει αρχικά δύο εβδομάδες, διάστημα κατά το οποίο θα διεξαχθούν συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά στο Ισλαμαμπάντ. Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα, με στόχο να διερευνηθεί το ενδεχόμενο οριστικής συμφωνίας.

Ωστόσο, η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η κατάπαυση του πυρός δεν ισοδυναμεί με λήξη του πολέμου. Αντίθετα, θεωρείται ένα προσωρινό μέτρο, το οποίο μπορεί να παραταθεί μόνο εφόσον υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες.

Το σχέδιο της Τεχεράνης και οι απαιτήσεις

Η ιρανική ηγεσία υποστηρίζει ότι, μετά από σαράντα ημέρες συγκρούσεων, έχει επιτύχει τους βασικούς στρατηγικούς της στόχους, κάνοντας λόγο για «ιστορική αποδυνάμωση» των αντιπάλων της. Παράλληλα, τονίζει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τελεσίγραφα και ότι η συνέχιση ή μη της σύγκρουσης εξαρτάται αποκλειστικά από την εξυπηρέτηση των εθνικών της συμφερόντων.

Στο πλαίσιο αυτό, έχει καταθέσει ένα δεκάλογο προτάσεων προς την Ουάσιγκτον, που περιλαμβάνει:

1. ελεγχόμενη αλλά ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ,
2. πλήρη αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή,
3. άρση όλων των κυρώσεων εις βάρος του Ιράν,
4. αποδέσμευση δεσμευμένων κεφαλαίων,
5. και διεθνή κατοχύρωση των συμφωνηθέντων μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Κομβικό σημείο αποτελεί η απαίτηση να αναγνωριστεί το δικαίωμα της χώρας να συνεχίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού ουρανίου — ζήτημα που παραμένει η μεγαλύτερη πηγή έντασης με τις ΗΠΑ.

Ο ρόλος του Ισραήλ και η περιφερειακή διάσταση

Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ φέρεται να έχει αποδεχθεί την εκεχειρία, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα προσωρινής σταθεροποίησης. Η συμφωνία φαίνεται να επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ βρίσκεται σε σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ, οργάνωση που διατηρεί στενούς δεσμούς με το Ιράν.

Η μεσολάβηση του Πακιστάν, υπό τον πρωθυπουργό Σαμπάζ Σαρίφ, αποδεικνύεται καθοριστική, καθώς η χώρα λειτουργεί ως ουδέτερος δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Μια εύθραυστη ευκαιρία

Παρά την αισιοδοξία που γεννά η εκεχειρία, όλα δείχνουν ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά εύθραυστη ισορροπία. Οι βαθιές διαφωνίες παραμένουν, οι στρατιωτικές δυνατότητες είναι ακόμη ενεργές και η δυσπιστία κυριαρχεί.

Το επόμενο δεκαπενθήμερο αναμένεται να αποδειχθεί निर्णτικό: είτε θα αποτελέσει την αρχή μιας ουσιαστικής αποκλιμάκωσης, είτε απλώς μια σύντομη ανάπαυλα πριν από έναν νέο κύκλο έντασης.

Πετρέλαιο: Η τιμή του βαρελιού του WTI υποχωρεί κατά σχεδόν 18%, εν μέσω ανακοινώσεων για κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή

Η τιμή του βαρελιού του West Texas Intermediate (WTI), αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές αργού, συνεχίζει τη θεαματική πτώση της τις πρώτες πρωινές ώρες, κατά σχεδόν 18%, μετά τις αναγγελίες του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και της κυβέρνησης του Ιράν περί κατάπαυσης του πυρός για δύο εβδομάδες και έναρξης διαπραγματεύσεων ανάμεσά τους στο Πακιστάν προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος.

Λίγη ώρα πριν από το άνοιγμα των ασιατικών αγορών, περί τις 02:30 (σ.σ. ώρα Ελλάδας), η τιμή του WTI υποχωρούσε κατά 17,64%, στα 93,03 δολάρια.

Πριν από τις ανακοινώσεις, η τιμή του WTI είχε αυξηθεί κατά περίπου 70% από το ξέσπασμα του πολέμου την 28η Φεβρουαρίου.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Στενά του Ορμούζ