Εκτός σχεδίου δόμηση: Έρχεται το φθινόπωρο διπλή νομοθετική παρέμβαση

Με διπλή νομοθετική παρέμβαση μέσα στο φθινόπωρο  θα επιχειρήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να λύσει τον «γόρδιο δεσμό» τόσο για τα εκτός σχεδίου οικόπεδα με εμβαδόν άνω των 4 στρεμμάτων, όσο και για τα κατά παρέκκλιση άρτια και οικοδομήσιμα ακίνητα. 

Κοινόχρηστες οδοί

Αυτό θα ισχύσει έως ότου γίνει η εναρμόνιση με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για το κοινόχρηστο οδικό δίκτυο με ειδικό Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ). Ο χαρακτηρισμός μιας οδού ως κοινόχρηστης αποτελεί προϋπόθεση για τη δόμηση σε εκτός σχεδίου περιοχές. Έως σήμερα δεν αναγνωρίζονται ως κοινόχρηστες οι οδοί που έχουν κατασκευαστεί από τους δήμους καθώς, σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ, θεωρούνται ιδιωτικές και απαγορεύεται η οικοδόμηση οικοπέδων που έχουν «πρόσωπο» σε αυτές.

Νέο τέλος

 Σύμφωνα με παράγοντα του ΥΠΕΝ, στο τραπέζι έχει πέσει και η ιδέα να καθοριστεί ένα νέο τέλος με το οποίο θα επιβαρύνονται οι οικοδομικές άδειες σε εκτός σχεδίου περιοχές, το οποίο θα αποδίδεται στο «Πράσινο Ταμείο» για τη χρηματοδότηση δράσεων περιβαλλοντικής αποκατάστασης σε εκτός σχεδίου περιοχές λόγω της επιβάρυνσης από τη δόμηση. «Έτσι, θα διασφαλιστεί ένα περιβαλλοντικό ισοζύγιο, ώστε η ρύθμιση που θα προωθηθεί να θεωρηθεί συνταγματικά ανεκτή από το ΣτΕ», σημειώνει ο ίδιος.

Τα οικόπεδα με κατάτμηση

Όσον αφορά στα εκτός σχεδίου οικόπεδα τα οποία είχαν δημιουργηθεί (π.χ. μέσω κατατμήσεων) από τις  31.5.1985 έως και τις 31.12.2003 ακόμη διερευνάται αν μπορούν να τεθούν προϋποθέσεις για τη δόμησή τους δίχως πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο.  Από το 2003 κι έπειτα, ο νόμος 3212/2003  θέτει ως προϋπόθεση τα τέσσερα στρέμματα και «πρόσωπο» 25 μέτρων σε αναγνωρισμένη οδό για δόμηση σε εκτός σχεδίου οικόπεδα.

Το ΣτΕ και η Πάτμος

 Η ανάγκη νέας ρύθμισης προέκυψε έπειτα από ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ (176/2023) για οικοδομική άδεια στην Πάτμο για δόμηση σε οικόπεδο που δεν τις πληρούσε τις προϋποθέσεις, αφού δεν είχε «πρόσωπο» σε κοινόχρηστο δρόμο. Μάλιστα, τότε οι ανώτατοι δικαστές στην απόφασή τους ανέφεραν ότι  οι περιορισμοί της νομοθεσίας (ελάχιστη αρτιότητα, «πρόσωπο» σε κοινόχρηστο δρόμο κ.ά.) ισχύουν ήδη από το 1985 (βάσει του Προεδρικού Διατάγματος της 24-31.5.1985). Λίγους μήνες αργότερα, τον περασμένο Ιούνιο, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο με νέα του απόφαση (992/2023) ακύρωσε   οικοδομική άδεια με κατά παρέκκλιση αρτιότητα  για  αγροτική  αποθήκη  στην Ανθηδώνα του Δήμου Χαλκιδέων.

Σε κάθε περίπτωση, η νέα νομοθετική πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ εάν τελικά προωθηθεί προς ψήφιση,  θα ισχύσει έως ότου γίνει η αναγνώριση οδών με ειδικές μελέτες και έως την ολοκλήρωση του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού, μέσω των  227 Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, ο οποίος υλοποιείται με χρηματοδότηση 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το 2025.