Επιθεώρηση Εργασίας: 455 καταγγελίες το 2025 – Οκτώ στα δέκα περιστατικά ήταν ψυχολογική ή λεκτική κακοποίηση

Σημαντική αύξηση παρουσίασαν το 2025 οι επώνυμες καταγγελίες για βία και παρενόχληση στους χώρους εργασίας, με την Επιθεώρηση Εργασίας να καταγράφει συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών που συνδέονταν με ανάλογα περιστατικά.

Ο αριθμός ήταν αυξημένος κατά 43% σε σύγκριση με το 2024, γεγονός που δεν αποδίδεται αποκλειστικά στη διατήρηση του προβλήματος, αλλά και στη μεγαλύτερη ορατότητά του. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, περισσότεροι εργαζόμενοι αναγνωρίζουν πλέον τις κακοποιητικές συμπεριφορές και επιλέγουν να ζητήσουν θεσμική προστασία.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η βία στον χώρο εργασίας εκδηλώνεται κυρίως μέσα από ψυχολογικές και λεκτικές συμπεριφορές, οι οποίες αντιστοιχούν στο 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών. Οι περιπτώσεις σωματικής βίας αποτελούν το 15% και εκείνες της σεξουαλικής παρενόχλησης το 6%.

Επτά στις δέκα υποθέσεις αφορούν ιεραρχική σχέση

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι το στοιχείο ότι το 73% των περιστατικών καταγράφηκε μεταξύ προσώπων που συνδέονταν με κάθετη εργασιακή σχέση. Πρόκειται, δηλαδή, για περιβάλλοντα στα οποία υπήρχαν διαφορετικά επίπεδα διοικητικής ή οργανωτικής εξουσίας.

Το εύρημα αναδεικνύει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ανισορροπία ισχύος στην εκδήλωση προσβλητικών, εκφοβιστικών ή απαξιωτικών συμπεριφορών. Παράλληλα, ενισχύει την ανάγκη να υπάρχουν μέσα στις επιχειρήσεις σαφείς και ασφαλείς διαδικασίες αναφοράς, ώστε ο εργαζόμενος να μη φοβάται αντίποινα ή δυσμενή μεταχείριση.

Η έκθεση επισημαίνει, επίσης, ότι οι υποθέσεις επιλύονται συχνότερα όταν η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ. Το στοιχείο αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης καταγγελίας και παρέμβασης, πριν η σύγκρουση οδηγήσει σε παραίτηση, απόλυση ή οριστική αποχώρηση του εργαζομένου.

Περισσότερες καταγγελίες από νέους εργαζομένους

Αύξηση παρουσίασαν και οι καταγγελίες από εργαζομένους ηλικίας 25 έως 34 ετών. Το ποσοστό τους ανήλθε το 2025 στο 21,8%, από 14% έναν χρόνο νωρίτερα.

Κατά την Επιθεώρηση Εργασίας, η μεταβολή αυτή αντανακλά την αυξημένη ενημέρωση των νεότερων εργαζομένων, αλλά και τη σταδιακή υποχώρηση της ανοχής απέναντι σε συμπεριφορές που παλαιότερα μπορεί να αντιμετωπίζονταν ως «μέρος της δουλειάς».

Μεταβολές παρατηρήθηκαν και στο φύλο των καταγγελλόμενων προσώπων. Οι άνδρες εξακολούθησαν να αποτελούν την πλειονότητα, με ποσοστό 62%, ενώ το ποσοστό των γυναικών αυξήθηκε από 30% το 2024 σε 38% το 2025.

Για πρώτη φορά καταγράφηκαν στην έκθεση περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ γυναικών, σε ποσοστό 10%, και μεταξύ ανδρών, σε ποσοστό 11%. Όπως επισημαίνεται, το φαινόμενο πρέπει να αντιμετωπίζεται με επίκεντρο την προστασία της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας κάθε εργαζομένου, ανεξάρτητα από το φύλο των εμπλεκομένων.

Στο 9% ο δείκτης παραβατικότητας

Για πρώτη φορά η έκθεση περιλαμβάνει και δείκτη παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώθηκε συνολικά στο 9%. Ο συγκεκριμένος δείκτης δεν αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων της χώρας, αλλά υπολογίζεται με βάση την αναλογία των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν προς τις υποθέσεις που εξετάστηκαν, συνδυάζοντας στοιχεία από εργατικές διαφορές, ελέγχους και το μητρώο εργοδοτών στους οποίους επιβλήθηκαν διοικητικές κυρώσεις.

Σε επιμέρους δραστηριότητες ο δείκτης έφτασε έως και το 23%. Οι υψηλότερες τιμές εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, στις υπηρεσίες υγείας και διαχείρισης ακινήτων, στις επιχειρήσεις αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και στις νομικές και λογιστικές υπηρεσίες.

Κοντά στον συνολικό δείκτη κινήθηκαν το λιανικό εμπόριο με 8%, το χονδρικό εμπόριο και τα καταλύματα με 9%, ενώ στην εστίαση το ποσοστό έφτασε το 12%.

Επιστολή σε 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας επιχειρεί πλέον να μεταφέρει το βάρος από την εκ των υστέρων εξέταση των καταγγελιών στην πρόληψη, την ενημέρωση και την έγκαιρη παρέμβαση.

Το 2025 εστάλη προληπτική ενημερωτική επιστολή σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, κυρίως στους κλάδους του λιανικού και χονδρικού εμπορίου, της εστίασης και των καταλυμάτων. Η ίδια επιστολή αναρτήθηκε τον Ιούνιο στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», ώστε να είναι διαθέσιμη στο σύνολο των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, το αυτοτελές τμήμα για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες και συμβουλευτική υποστήριξη στις αρμόδιες υπηρεσίες, με στόχο την ενιαία εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Όπως σημειώνει η επικεφαλής του τμήματος, Γεωργία Βαζάκη, οι δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης έχουν ενισχύσει τη γνώση γύρω από τα δικαιώματα των εργαζομένων και έχουν συμβάλει στην ταχύτερη αναγνώριση και αντιμετώπιση των περιστατικών.

Πολιτικές κατά της παρενόχλησης στους κανονισμούς εργασίας

Κατά τη διάρκεια του 2025 υποβλήθηκαν προς κύρωση συνολικά 271 κανονισμοί εργασίας, οι οποίοι περιλάμβαναν πολιτικές για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης.

Το 68% των υποβολών προήλθε από την Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, όπου δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων με περισσότερους από 20 εργαζομένους. Ένα επιπλέον 19% καταγράφηκε στην Κρήτη και στο Αιγαίο, κυρίως λόγω της παρουσίας μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων.

Στόχος της Επιθεώρησης Εργασίας είναι οι συγκεκριμένες πολιτικές να μην παραμένουν μία τυπική υποχρέωση στα εταιρικά έγγραφα, αλλά να εντάσσονται στην καθημερινή λειτουργία κάθε επιχείρησης. Το μήνυμα της Αρχής είναι ότι απέναντι στη βία, στον εκφοβισμό και στην παρενόχληση δεν μπορεί να υπάρχει ανοχή, αλλά πρόληψη, ασφαλής καταγγελία και άμεση προστασία του εργαζομένου.

• Επιθεώρηση Εργασίας