Ευρωκοινοβούλιο κατά Τουρκίας: Καταδικάζει τη «Γαλάζια Πατρίδα» και ανοίγει θέμα κυρώσεων

Η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα αυστηρότερα ψηφίσματα που έχει εγκρίνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ολομέλεια στο Στρασβούργο καταδίκασε τόσο τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στο εσωτερικό της χώρας όσο και τις ενέργειες που αμφισβητούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου. Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 381 ψήφους υπέρ, 107 κατά και 171 αποχές, αποτυπώνοντας την ευρεία ανησυχία των ευρωπαϊκών θεσμών για την πορεία της Άγκυρας.

Τι αναφέρει το ψήφισμα για την Ελλάδα και τη «Γαλάζια Πατρίδα»

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν τη συνέχιση του casus belli κατά της Ελλάδας, το οποίο χαρακτηρίζουν ασύμβατο με τις αρχές που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ συμμάχων.

Παράλληλα, η έκθεση απορρίπτει ευθέως το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», επισημαίνοντας ότι οι σχετικές τουρκικές διεκδικήσεις έρχονται σε σύγκρουση με το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο κείμενο γίνεται επίσης αναφορά στην αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου σε σχέση με το 2024, στην πολιτική αξιοποίηση των NAVTEX από την Άγκυρα, καθώς και στις αντιδράσεις της Τουρκίας για το ελληνικό θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο.

Γιατί αναφέρεται ο Great Sea Interconnector

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει ανησυχία για τις παρεμβάσεις της Τουρκίας σε έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, κάνοντας ειδική αναφορά στον Great Sea Interconnector, το ηλεκτρικό καλώδιο που θα συνδέει Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ.

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι η παρεμπόδιση του έργου συνιστά παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της και υπογραμμίζουν ότι τέτοιες ενέργειες δημιουργούν πρόσθετες εντάσεις στην περιοχή.

Παράλληλα, επαναλαμβάνεται ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, δεν συνάδει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.

Τι λέει το Ευρωκοινοβούλιο για τον Ιμάμογλου και τη δημοκρατία στην Τουρκία

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κριτικής βρίσκεται η υπόθεση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου. Οι ευρωβουλευτές εκτιμούν ότι η δίωξη και η φυλάκισή του φέρουν έντονα χαρακτηριστικά πολιτικής παρέμβασης και συνδέονται με προσπάθεια αποκλεισμού του από μελλοντική προεδρική αναμέτρηση.

Το ψήφισμα αναφέρεται επίσης στις διώξεις πολιτικών αντιπάλων του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στις παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, στις πιέσεις κατά δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης, καθώς και στη συρρίκνωση θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ, υποστήριξε ότι η Τουρκία κινείται με ταχείς ρυθμούς προς ένα ολοένα και πιο αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης, ενώ κατηγόρησε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για ανεπαρκή αντίδραση απέναντι στις εξελίξεις αυτές.

Υπάρχει ενδεχόμενο κυρώσεων κατά της Τουρκίας;

Ένα από τα πιο ηχηρά μηνύματα του ψηφίσματος αφορά την πιθανότητα επιβολής στοχευμένων κυρώσεων σε Τούρκους αξιωματούχους.

Οι ευρωβουλευτές καλούν την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, να εξετάσει μέτρα κατά προσώπων που φέρονται να εμπλέκονται σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνεται ακόμη και το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο ψήφισμα γίνεται ειδική αναφορά στον πρώην εισαγγελέα Κωνσταντινούπολης Ακίν Γκιουρλέκ, ο οποίος παρουσιάζεται ως πρόσωπο με κεντρικό ρόλο στις διώξεις πολιτικών αντιπάλων.

Τι σημαίνει το ψήφισμα για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογραμμίζει ότι η Τουρκία χάνει μια σημαντική ευκαιρία επαναπροσέγγισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική διεύρυνσης αποκτά νέα γεωπολιτική σημασία.

Οι ευρωβουλευτές υπενθυμίζουν ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες από το 2018 και ξεκαθαρίζουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει επανεκκίνηση χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Παρά τη σκληρή κριτική, η έκθεση εξακολουθεί να αναγνωρίζει τον ρόλο της Τουρκίας ως στρατηγικού εταίρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σημαντικού συμμάχου στο ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, η ενεργειακή ασφάλεια, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Τι προβλέπει για το Κυπριακό

Το ψήφισμα απορρίπτει για ακόμη μία φορά τη λύση δύο κρατών που προωθεί η Άγκυρα για το Κυπριακό και επαναβεβαιώνει ότι η μοναδική αποδεκτή βάση λύσης παραμένει η δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Παράλληλα, καλεί σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά και ζητά από την Τουρκία να εγκαταλείψει οριστικά τη γραμμή της διχοτόμησης.

Το μήνυμα που εκπέμπει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι σαφές: η βελτίωση των σχέσεων Ε.Ε. – Τουρκίας περνά μέσα από τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, των δημοκρατικών θεσμών και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών, με την Ελλάδα και την Κύπρο να βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης.

• Γαλάζια Πατρίδα
• Ευρωκοινοβούλιο