Φυσικό αέριο: Προειδοποίηση για ιστορικά χαμηλά αποθέματα στην Ευρώπη και κίνδυνο νέας ενεργειακής κρίσης

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να εισέλθει στον επόμενο χειμώνα με τα χαμηλότερα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου των τελευταίων τουλάχιστον 15 ετών, σύμφωνα με εκτιμήσεις της συμβουλευτικής εταιρείας Wood Mackenzie, τις οποίες επικαλούνται οι Financial Times. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών της ενέργειας, επηρεάζοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.

Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί για τα αποθέματα φυσικού αερίου;

Σύμφωνα με την πρόβλεψη της Wood Mackenzie, μέχρι το τέλος της περιόδου έγχυσης φυσικού αερίου, η οποία διαρκεί συνήθως από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο, οι ευρωπαϊκές υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αναμένεται να έχουν πληρότητα μόλις 76%.

Τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE) δείχνουν ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη, θα πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο αποθεμάτων τουλάχιστον από το 2011. Σήμερα, οι αποθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται περίπου στο 48% της συνολικής χωρητικότητάς τους, ενώ η περίοδος αναπλήρωσης ξεκίνησε μετά τον χειμώνα με πληρότητα μόλις 28%, σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο των προηγούμενων ετών.

Ποιοι παράγοντες οδήγησαν στη μείωση των αποθεμάτων;

Η ανάλυση αποδίδει την περιορισμένη αναπλήρωση των αποθεμάτων σε έναν συνδυασμό γεωπολιτικών και ενεργειακών εξελίξεων.

Καταλυτικό ρόλο διαδραμάτισαν οι επιπτώσεις της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία επηρέασε τη διέλευση φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω του Στενού του Ορμούζ. Παράλληλα, μειώθηκε η παραγωγή LNG στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περιορίζοντας την προσφορά προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Η εξέλιξη αυτή αύξησε τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία LNG, γεγονός που διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα και δυσκολεύει την ταχεία αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.

Πώς επηρεάζει η απαγόρευση του ρωσικού LNG;

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η σταδιακή απομάκρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ρωσικό LNG εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 14% των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης. Ωστόσο, η ΕΕ έχει ήδη αποφασίσει την πλήρη διακοπή αυτών των εισαγωγών.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε στις 26 Ιανουαρίου 2026 το τελικό πακέτο μέτρων που προβλέπει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών θα σταματήσουν από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.

Παράλληλα, από τις 25 Απριλίου 2026 τέθηκε σε ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών LNG μέσω βραχυπρόθεσμων συμβάσεων, ενώ οι αντίστοιχες βραχυπρόθεσμες συμβάσεις για φυσικό αέριο μέσω αγωγών έπρεπε να ολοκληρωθούν έως τις 17 Ιουνίου 2026.

Τι σημαίνει αυτό για τον επόμενο χειμώνα;

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την ενεργειακή της ασφάλεια. Εάν οι αποθήκες δεν γεμίσουν σε ικανοποιητικό βαθμό πριν από την έναρξη της χειμερινής ζήτησης, μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών θερμοκρασιών ή νέα προβλήματα στις διεθνείς προμήθειες LNG θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικές αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και, κατ’ επέκταση, στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης.

Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται καθοριστικοί για την πορεία της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, καθώς η εξέλιξη των γεωπολιτικών εντάσεων, η διαθεσιμότητα φορτίων LNG και η ταχύτητα αναπλήρωσης των αποθηκών θα καθορίσουν το επίπεδο ενεργειακής επάρκειας ενόψει του χειμώνα.

• φυσικό αέριο