Η ΕΕ «κλείνει την πόρτα» στο «γη για ειρήνη» του Τραμπ: Ξεκάθαρο μήνυμα Κάλας, νεύμα στήριξης σε Ζελένσκι και σχέδιο χρηματοδότησης με παγωμένα ρωσικά κεφάλαια

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαντά ευθέως στη ρητορική «δώστε γη για ειρήνη»: όχι στην παραχώρηση ουκρανικών εδαφών, ναι σε μια ειρήνη που εδράζεται στο διεθνές δίκαιο. Μετά το Συμβούλιο ΥΠΕΞ στο Λουξεμβούργο, η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας προειδοποίησε ότι μια συμφωνία που θα επικυρώνει εδαφικές απώλειες «θα νομιμοποιούσε τη βία ως μέσο απόκτησης εδαφών» και θα έστελνε «επικίνδυνο μήνυμα» παγκοσμίως. Η τοποθέτηση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: όποια συζήτηση γίνει, η Ουκρανία και η Ευρώπη πρέπει να είναι στο τραπέζι, αλλιώς δεν υπάρχει βιώσιμο αποτέλεσμα.

Το ευρωπαϊκό σήμα έρχεται στον απόηχο της τεταμένης συνάντησης Τραμπ–Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο και ενόψει της σχεδιαζόμενης συνόδου Τραμπ–Πούτιν στη Βουδαπέστη. Διπλωματικές πηγές περιγράφουν πίεση από την αμερικανική πλευρά προς το Κίεβο για παραχώρηση του Ντονμπάς στο πλαίσιο εκεχειρίας, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει πως «δεν πιστεύει» ότι η Ουκρανία θα κερδίσει τον πόλεμο, αν και «οτιδήποτε μπορεί να συμβεί», και ότι «δουλεύει» για μια συμφωνία. Η Κάλας αντιπαραβάλλει το ευρωπαϊκό δόγμα: να πιεστεί η Ρωσία ώστε να θελήσει ειρήνη, διαφορετικά οποιαδήποτε διευθέτηση κινδυνεύει να γίνει επικύρωση τετελεσμένων.

Πύραυλοι Tomahawk: Το «μακρύ χέρι» που θέλει ο Ζελένσκι — Τι μπορούν (και τι δεν μπορούν) να αλλάξουν στο πεδίο της μάχης

Παράλληλα, οι 27 επιταχύνουν το πρακτικό σκέλος της στήριξης. Στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης στις Βρυξέλλες —πιθανόν με φυσική παρουσία Ζελένσκι— αναμένεται «πράσινο φως» για μηχανισμό που αξιοποιεί τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως εγγύηση δανείου περίπου 140 δισ. ευρώ, με στοχευμένη διάθεση σε αμυντικό εξοπλισμό του Κιέβου. Όπως σημειώνει ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο πόρος αυτός πρέπει να κατευθυνθεί αποκλειστικά σε ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας. Η πιθανή απουσία του Βίκτορ Όρμπαν στο πρώτο σκέλος της Συνόδου —λόγω εθνικής εορτής— μπορεί να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των υπόλοιπων 26.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι καθαρή: η Ευρώπη συσπειρώνεται πολιτικά γύρω από την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και θωρακίζει οικονομικά/αμυντικά την Ουκρανία για να βρεθεί σε ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση. Δεν υπάρχει ευρωπαϊκή όρεξη για «ταχεία ειρήνη» με εδαφικό τίμημα· υπάρχει, αντίθετα, πρόθεση για βιώσιμη ειρήνη που να αντέχει στον χρόνο και να μην ανταμείβει την επιθετικότητα. Το αν οι επόμενες εβδομάδες θα φέρουν ουσία (πακέτο χρηματοδότησης, νέο γύρο κυρώσεων, πρόσθετη αεράμυνα) ή απλώς πλαίσιο, θα κριθεί από το αν η ΕΕ θα καταφέρει να μετατρέψει το ηθικό επιχείρημα σε υλική ισχύ — εδώ και τώρα.

• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• διεθνές δίκαιο
• ΕΕ
• Κάγια Κάλας
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ντονμπάς
• Ουκρανία
• Ρωσία