Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία της Τεχεράνης: Πώς το Ιράν κερδίζει τη μάχη της ψηφιακής προπαγάνδας απέναντι στις ΗΠΑ

Σε μια ανατροπή που ελάχιστοι θα περίμεναν, το Ιράν φαίνεται να υπερέχει στον ψηφιακό πόλεμο προπαγάνδας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αξιοποιώντας με εντυπωσιακή ευελιξία την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο Economist σημειώνει ότι ένα καθεστώς χωρίς παράδοση στο χιούμορ έχει καταφέρει να παράγει σατιρικό και πολιτισμικά εύστοχο περιεχόμενο, το οποίο συχνά αποδεικνύεται πιο αποτελεσματικό από την αμερικανική επικοινωνιακή απάντηση.

Η αλλαγή σε σχέση με παλαιότερες δεκαετίες είναι αισθητή. Εκεί όπου η προπαγάνδα αυταρχικών καθεστώτων της περιοχής συχνά φάνταζε άκαμπτη και αδέξια, σήμερα φιλοϊρανικά δίκτυα παράγουν καθημερινά AI-generated βίντεο, memes και σατιρικά clips που γελοιοποιούν τον Ντόναλντ Τραμπ και παρουσιάζουν την ιρανική στάση ως ηρωική αντίσταση. Το Institute for Strategic Dialogue κατέγραψε ότι δύο συντονισμένα φιλοϊρανικά δίκτυα στο X συγκέντρωσαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο προβολές μέσα στον πρώτο μήνα του πολέμου, μέσα από ψευδές, παραπλανητικό αλλά και AI-παραγόμενο περιεχόμενο.

«Θεούς και δαίμονες» απειλεί ο Τραμπ αν η Τεχεράνη δεν υπογράψει τη συμφωνία – Τα τρία σημεία που μπλοκάρουν τις διαπραγματεύσεις

Ένα από τα βασικά στοιχεία της επιτυχίας αυτής της εκστρατείας είναι το χιούμορ και η εξοικείωση με τη δυτική ποπ κουλτούρα. Αναλύσεις και ρεπορτάζ καταγράφουν ότι πολλά από τα βίντεο ντύνουν το μήνυμα της Τεχεράνης με αγγλόφωνη ραπ, αισθητική τύπου Lego, ειρωνικό μοντάζ και άμεσες αναφορές στην αμερικανική πολιτική σκηνή. Έτσι, το προπαγανδιστικό μήνυμα γίνεται πιο εύκολα κατανοητό και πιο «μοιράσιμο» σε διεθνές κοινό.

Η AI δίνει στην ιρανική πλευρά ένα κρίσιμο πλεονέκτημα: χαμηλότερο κόστος παραγωγής, μεγαλύτερη ταχύτητα και ευκολότερη προσαρμογή σε πολιτισμικά μοτίβα που ήδη κυριαρχούν στο δυτικό διαδίκτυο. Ταυτόχρονα, πλατφόρμες όπως το X λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής, επιτρέποντας την ταχεία διάδοση τέτοιου υλικού, ακόμη και όταν άλλα δίκτυα προσπαθούν να το περιορίσουν. Ρεπορτάζ διεθνών μέσων καταγράφουν ότι τα feeds παραμένουν πλημμυρισμένα με AI περιεχόμενο για τον πόλεμο, παρά τις προσπάθειες ελέγχου.

Το αφήγημα που προωθούν αυτά τα δίκτυα είναι επίσης πιο στοχευμένο από το παραδοσιακό αντιαμερικανικό σύνθημα. Αντί για γενικές καταγγελίες κατά της Δύσης, τα βίντεο εστιάζουν σε θέματα που έχουν απήχηση διεθνώς: κοινωνικές ανισότητες, κόστος πολέμου, πολιτική υποκρισία, αμερικανική υπεροψία και εικόνες αμάχων θυμάτων. Έτσι, η προπαγάνδα εμφανίζεται λιγότερο ως κρατικό μήνυμα και περισσότερο ως πολιτισμικό προϊόν με «χιουμοριστικό» περιτύλιγμα.

Βέβαια, η τεχνολογική αρτιότητα δεν αναιρεί τον χαρακτήρα της ως προπαγάνδας. Το περιεχόμενο αυτό συχνά εξιδανικεύει το ιρανικό καθεστώς, ενσωματώνει παραπληροφόρηση ή ατεκμηρίωτους υπαινιγμούς και επιχειρεί να θολώσει τα όρια ανάμεσα στη σάτιρα και στην ψευδή είδηση. Το Reuters είχε ήδη μεταδώσει από τον Μάρτιο ότι ακόμη και ο ίδιος ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν για χρήση AI με στόχο τη διάδοση παραπλανητικού υλικού γύρω από τον πόλεμο, αν και όχι όλα τα παραδείγματα που επικαλέστηκε επιβεβαιώθηκαν ανεξάρτητα.

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ εμφανίζονται λιγότερο προετοιμασμένες στο συγκεκριμένο πεδίο. Ο Economistυπογραμμίζει ότι η αμερικανική πλευρά μοιάζει να υστερεί στην ταχύτητα, στην πολιτισμική ευρηματικότητα και στην οργανωμένη αντιμετώπιση της εχθρικής ψηφιακής επιρροής. Αυτό κάνει ακόμη πιο εμφανές ότι, στον σύγχρονο πόλεμο, η μάχη της εικόνας, του meme και του αφηγήματος μπορεί να είναι σχεδόν εξίσου κρίσιμη με εκείνη των όπλων.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• προπαγάνδα
• Τεχνητή Νοημοσύνη