ΗΠΑ και Ιράν κοντά σε συνυποσχετικό για τον τερματισμό του πολέμου – Επιφυλάξεις Νετανιάχου για το πλαίσιο συμφωνίας

Κοντά στην υπογραφή συνυποσχετικού που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου φέρονται να βρίσκονται ΗΠΑ και Ιράν, μετά τις αισιόδοξες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και τις διαρροές που μεταδίδονται από δυτικά και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι Ουάσινγκτον και Τεχεράνη βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία, ενώ σύμφωνα με το Axios, η αμερικανική πλευρά εκτιμά πως το πλαίσιο μπορεί να οριστικοποιηθεί σύντομα. Ωστόσο, ο Τραμπ φέρεται να κρατά ακόμη ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων, εάν δεν καταλήξει σε μια συμφωνία που θεωρεί ικανοποιητική.

Σύμφωνα με τις διαρροές, το υπό συζήτηση συνυποσχετικό ΗΠΑ–Ιράν προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για ακόμη 60 ημέρες, με δυνατότητα περαιτέρω επέκτασης εφόσον υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις. Στο διάστημα αυτό, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά, αφού προηγουμένως το Ιράν προχωρήσει σε αποναρκοθέτηση της περιοχής.

Το πλαίσιο φέρεται επίσης να επιτρέπει στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο, με τις ΗΠΑ να αίρουν σταδιακά τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλει σε ιρανικά λιμάνια. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, θα δεσμευθεί ότι δεν θα επιβάλει τέλη διέλευσης σε ξένα πλοία που κινούνται μέσω του Ορμούζ.

Κρίσιμο σημείο παραμένει το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Οι συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν με επίκεντρο τον εμπλουτισμό ουρανίου, τη διαχείριση του ήδη εμπλουτισμένου αποθέματος και το αν αυτό θα μεταφερθεί εκτός Ιράν ή θα υποστεί απεμπλουτισμό σε ιρανικό έδαφος. Ανώτερη ιρανική πηγή φέρεται να επιμένει ότι η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει να παραδώσει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.

Τραμπ σε Νετανιάχου: Καμία συμφωνία με το Ιράν χωρίς πλήρη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος

Σε ό,τι αφορά τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια, η αποδέσμευσή τους φέρεται να συνδέεται με την εφαρμογή των συμφωνηθέντων και την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή θα διατηρηθεί μέχρι την υπογραφή τελικής συμφωνίας.

Το συνυποσχετικό φέρεται να περιλαμβάνει και πρόβλεψη για τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ωστόσο, το Ισραήλ θα διατηρεί το δικαίωμα να απαντήσει στρατιωτικά, εφόσον η Χεζμπολάχ συνεχίσει ή επανεκκινήσει επιθέσεις. Το μέτωπο του Λιβάνου θεωρείται ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του συνολικού παζλ, καθώς συνδέεται άμεσα με τις ισραηλινές ανησυχίες ασφαλείας.

Αναμονή στην Τεχεράνη, προβληματισμός στο Ισραήλ

Η κυβέρνηση του Ιράν αποφεύγει μέχρι στιγμής να επιβεβαιώσει πλήρως τις διαρροές, αν και ημιεπίσημα ιρανικά μέσα αφήνουν να εννοηθεί ότι έχει υπάρξει σημαντική πρόοδος στις επαφές, κυρίως μέσω της διαμεσολάβησης του Πακιστάν. Σύμφωνα με το Axios, ο Πακιστανός αρχηγός του στρατού Ασίμ Μουνίρ είχε επαφές στην Τεχεράνη, σε μια προσπάθεια να προωθηθεί το πλαίσιο συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, η εικόνα στο Ισραήλ είναι διαφορετική. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να εξέφρασε επιφυλάξεις στον Τραμπ κατά την τηλεφωνική τους επικοινωνία, κυρίως επειδή θεωρεί ότι ο έλεγχος των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν δεν βρίσκεται στο επίκεντρο με την ένταση που θα επιθυμούσε η ισραηλινή πλευρά.

Ο Νετανιάχου φέρεται επίσης να αντιδρά στη διασύνδεση του μετώπου κατά του Ιράν με το μέτωπο της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καθώς το Ισραήλ επιμένει ότι πρέπει να διατηρήσει πλήρη ελευθερία δράσης απέναντι σε απειλές σε όλα τα μέτωπα.

Μέχρι στιγμής, το πρωθυπουργικό γραφείο στην Ιερουσαλήμ αποφεύγει δημόσιες τοποθετήσεις για τις λεπτομέρειες του σχεδίου. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα, ο Νετανιάχου αναμένεται να συγκαλέσει κλειστή σύσκεψη με υπουργούς, στρατιωτικούς και αξιωματούχους ασφαλείας, προκειμένου να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα των τελευταίων επαφών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Το επόμενο 24ωρο θεωρείται κρίσιμο, καθώς η πιθανή παράταση της εκεχειρίας θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για ευρύτερη αποκλιμάκωση. Ωστόσο, οι διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα, το μέλλον του εμπλουτισμένου ουρανίου και το μέτωπο του Λιβάνου δείχνουν ότι η διαδρομή προς μια τελική συμφωνία παραμένει σύνθετη και εύθραυστη.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Μπενιαμίν Νετανιάχου
• Ντόναλντ Τραμπ
• Στενά του Ορμούζ