Ισπανία: Στους δρόμους για τη στέγαση – Πολιτική πίεση στον Σάντσεθ μετά το «όχι» της Βουλής

Νέο κύμα διαδηλώσεων για το δικαίωμα στη στέγαση αναμένεται το Σάββατο 3 Οκτωβρίου στη Μαδρίτη και σε άλλες πόλεις της Ισπανίας, μετά την απόρριψη από το Κοινοβούλιο δύο κυβερνητικών διαταγμάτων που είχαν στόχο την ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών.

Η κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ έρχεται σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής πίεσης για το κόστος στέγασης και αναζωπύρωσε την πολιτική συζήτηση για το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, με την αντιπολίτευση να ζητά πλέον ανοιχτά προσφυγή στις κάλπες.

Τι συνέβη στη Βουλή της Ισπανίας;

Την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Σάντσεθ επιχείρησε να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη για δύο πακέτα έκτακτων μέτρων που αφορούσαν τη στεγαστική κρίση.

Το πρώτο απορρίφθηκε με 178 ψήφους κατά και 172 υπέρ, σε μια ψηφοφορία που ανέδειξε για ακόμη μία φορά την εύθραυστη κοινοβουλευτική ισορροπία της κυβέρνησης μειοψηφίας.

Απέναντι στις κυβερνητικές προτάσεις βρέθηκαν το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP), το Vox και το καταλανικό Junts. Το τελευταίο, που στο παρελθόν έχει στηρίξει κρίσιμες κυβερνητικές πρωτοβουλίες, υποστήριξε ότι τα μέτρα θα μπορούσαν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση.

 

Cientos de socialistas se dirigen a la Puerta del Sol desde el Congreso. #EleccionesYa pic.twitter.com/Fji7hQf8Cp

— España Actual (@esp_act_news) October 3, 2026

 

Τι προέβλεπαν τα μέτρα για τους ενοικιαστές;

Στο επίκεντρο του πρώτου πακέτου βρίσκονταν η προστασία ευάλωτων πολιτών από εξώσεις χωρίς εναλλακτική κατοικία, η παράταση συμβολαίων ενοικίασης, η αυστηρότερη ρύθμιση των βραχυχρόνιων και προσωρινών μισθώσεων και φορολογικά κίνητρα που συνδέονταν με τη στέγαση.

Το δεύτερο διάταγμα προέβλεπε ισχυρότερη προστασία κατά τη λήξη των μισθώσεων, με αυτόματες παρατάσεις των συμβολαίων και αυξημένες υποχρεώσεις για τους ιδιοκτήτες σε περίπτωση καταγγελίας τους.

Μετά την καταψήφιση, σημαντικό μέρος αυτών των παρεμβάσεων δεν μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή, την ώρα που το ζήτημα της κατοικίας βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης στην Ισπανία.

Γιατί η υπόθεση της 87χρονης Μαρίκαρμεν προκάλεσε έκρηξη οργής;

Καταλύτης για τις κινητοποιήσεις ήταν η έξωση της 87χρονης Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστής ως Μαρίκαρμεν, από το σπίτι στη Μαδρίτη όπου ζούσε από το 1956.

Το ακίνητο είχε περάσει στην εταιρεία Urbagestión το 2018. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, το ενοίκιο είχε αυξηθεί από περίπου 500 ευρώ σε 2.650 ευρώ τον μήνα, ενώ η σύνταξη της 87χρονης ήταν περίπου 1.350 ευρώ.

Η έξωσή της στις 23 Σεπτεμβρίου προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις. Οι εικόνες της ηλικιωμένης γυναίκας να απομακρύνεται από το σπίτι της μετατράπηκαν σε σύμβολο της ευρύτερης σύγκρουσης γύρω από τα ενοίκια και την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία.

Μετά τις κινητοποιήσεις επιτεύχθηκε προκαταρκτική συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή της στο διαμέρισμα με χαμηλότερο ενοίκιο. Ωστόσο, οι οργανώσεις ενοικιαστών ξεκαθαρίζουν ότι θεωρούν την υπόθεση μέρος ενός πολύ ευρύτερου προβλήματος.

Πού θα γίνουν οι νέες διαδηλώσεις;

Στη Μαδρίτη, όπου διαδηλωτές έχουν στήσει καταυλισμό στην Πουέρτα ντελ Σολ, οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται με αίτημα την ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών και τη λήψη μέτρων απέναντι στην άνοδο του κόστους στέγασης.

Οι οργανώσεις ενοικιαστών κάλεσαν σε νέες κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα μετά την απόφαση της Βουλής, ενώ στη Μαδρίτη η πορεία αναμένεται να καταλήξει στην πλατεία Θιμπέλες.

Οι διαδηλώσεις έχουν ήδη αποκτήσει μεγάλη δυναμική. Στην κινητοποίηση του προηγούμενου Σαββάτου οι αρχές υπολόγισαν τη συμμετοχή σε περίπου 25.000 ανθρώπους, ενώ οι διοργανωτές έδωσαν πολύ μεγαλύτερο αριθμό.

Πόσο μεγάλη είναι η στεγαστική κρίση στην Ισπανία;

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Μαδρίτη. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται διεθνή μέσα, το μέσο ζητούμενο ενοίκιο στην Ισπανία έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, από περίπου 8,20 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο το 2016 σε 15,1 ευρώ το 2026.

Την ίδια στιγμή, η Τράπεζα της Ισπανίας έχει εκτιμήσει το έλλειμμα κατοικιών σε περίπου 550.000, ενώ το απόθεμα κοινωνικής κατοικίας παραμένει περιορισμένο σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Γιατί αυξάνεται η πολιτική πίεση στον Πέδρο Σάντσεθ;

Η αποτυχία εξασφάλισης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για τα δύο διατάγματα έδωσε νέα επιχειρήματα στην αντιπολίτευση.

Ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, ζήτησε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει πλέον επαρκή πολιτική και κοινοβουλευτική στήριξη.

Οι επόμενες εθνικές εκλογές είναι κανονικά προγραμματισμένες για το 2027. Η νέα κοινοβουλευτική ήττα δεν συνεπάγεται αυτομάτως πρόωρες εκλογές, αλλά εντείνει τη σχετική πολιτική συζήτηση, καθώς ο Σάντσεθ χρειάζεται τη στήριξη μικρότερων κομμάτων για να περνά κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Η στεγαστική κρίση μετατρέπεται έτσι από κοινωνικό πρόβλημα σε ένα από τα κεντρικά πολιτικά μέτωπα της Ισπανίας. Και μετά την απόρριψη των μέτρων στη Βουλή, η πίεση μεταφέρεται ξανά στους δρόμους.

 

• Διαδηλώσεις
• Ισπανία