Κυβερνητικές πηγές: Στην πρώτη πεντάδα του ΝΑΤΟ η Ελλάδα με αμυντικές δαπάνες στο 3,6% του ΑΕΠ – Ο Ερντογάν, η Τουρκία και τα F-35

Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας διεξάγεται η νέα Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη. Έναν χρόνο μετά τις ιστορικές αποφάσεις στη Χάγη για την αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων, οι ηγέτες της Συμμαχίας καλούνται να αξιολογήσουν την πρόοδο των κρατών-μελών στην υλοποίηση του στόχου για δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035.

Η συζήτηση για τη δικαιότερη κατανομή των βαρών και την ανάγκη για έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα άμυνας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διατλαντικής ατζέντας.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, εν αναμονή της κρίσιμης συνάντησης Ερντογάν – Τραμπ στην Άγκυρα, η χώρα μας προσέρχεται στις εργασίες με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και απόλυτα αξιόπιστου συμμάχου.

Η Ελλάδα όχι μόνο τηρεί τις υποσχέσεις της, αλλά φιγουράρει στην πρώτη πεντάδα των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους αυστηρούς στόχους που συμφωνήθηκαν πέρυσι.

Ειδικότερα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας μας για το 2026 εκτιμώνται στο εντυπωσιακό 3,6% του ΑΕΠ, καταγράφοντας σταθερή άνοδο σε σχέση με το 2,75% το 2025 και το 2,74% το 2024.

Με την επίδοση αυτή, και σε συνδυασμό με το δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ, η Ελλάδα θωρακίζει τη θέση της στον σκληρό πυρήνα του ΝΑΤΟ.

Το ευρωπαϊκό όραμα και η πρόταση για κοινό δανεισμό

Όπως επισημαίνουν οι ίδιες κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα επέδειξε την ίδια συνέπεια ακόμη και κατά τη διάρκεια της πολυετούς δημοσιονομικής κρίσης, συνεχίζοντας να υπερβαίνει το παραδοσιακό όριο του 2%, την ώρα που άλλοι ισχυροί σύμμαχοι υπολείπονταν των υποχρεώσεών τους.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναφέρει τις προτάσεις του για την ανάγκη αυτονομίας της γηραιάς ηπείρου.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπήρξε από τους πρώτους που υπογράμμισαν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει την αμυντική της βιομηχανία μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα.

Η ελληνική θέση παραμένει ξεκάθαρη: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς την Ουάσινγκτον, αλλά καθίσταται ένας πιο αξιόπιστος εταίρος για ένα συνολικά ισχυρότερο ΝΑΤΟ.

Το δείπνο Ερντογάν και η απουσία διμερούς συνάντησης

Το επίσημο πρόγραμμα της Συνόδου ξεκινά το βράδυ της Τρίτης με ένα σημαντικό διπλωματικό γεγονός, καθώς ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μαζί με τη σύζυγό του, παραθέτουν δείπνο προς τιμήν των ηγετών.

Στο ίδιο τραπέζι θα παρακάθονται επίσης η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.

Παρά το γεγονός ότι οι δύο ηγέτες θα βρεθούν στον ίδιο χώρο, από την ελληνική αποστολή ξεκαθαρίζεται ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη διμερής συνάντηση του κ. Μητσοτάκη με τον Τούρκο Πρόεδρο στο περιθώριο της Συνόδου.

Η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στην ανάδειξη των διεθνών συμμαχιών της, επιβεβαιώνοντας στην πράξη ότι η ασφάλεια της Ευρώπης αποτελεί μια κοινή, αδιαπραγμάτευτη ευθύνη.

«Κανένα θέμα επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35»

Κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αναφορικά με τη φημολογία περί πιθανής αλλαγής στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών στο ζήτημα της προμήθειας των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Άγκυρα. Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας ξεκαθάρισε ότι κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται κανένα απολύτως θέμα άρσης της απαγόρευσης για την Τουρκία, καθώς εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο οι αυστηροί περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία.

Για την ανατροπή αυτού του καθεστώτος, όπως υπενθύμισε, απαιτείται νεότερη, ειδική απόφαση από το Κογκρέσο.

Η παρέμβαση του υπουργού έγινε με αφορμή τις ανησυχίες που διατύπωσε ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρος Καζαμίας.

Ο κ. Καζαμίας, επικαλούμενος διεθνή δημοσιεύματα, υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται πρόθυμος να επιβραβεύσει την τουρκική πλευρά και κάλεσε την κυβέρνηση στην Αθήνα να μην παρακολουθεί τις εξελίξεις με σταυρωμένα χέρια.

Η ανατροπή των ισορροπιών από το 2019 έως σήμερα

Ο κ. Γεραπετρίτης προχώρησε σε μια αναλυτική σύγκριση της αμυντικής και διπλωματικής θέσης της χώρας, κάνοντας αναδρομή στο 2019, όταν η παρούσα κυβέρνηση ανέλαβε τη διακυβέρνηση.

Όπως σημείωσε, εκείνη την περίοδο η Ελλάδα βρισκόταν εντελώς εκτός του προγράμματος των F-35 και δεν είχε ξεκινήσει καν η αναβάθμιση των παλαιότερων αεροσκαφών.

(ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ / EUROKINISSI)

Αντίθετα, η Τουρκία συμμετείχε κανονικά στην κοινοπραξία των στελθ μαχητικών, γεγονός που απειλούσε να αλλοιώσει δραματικά τις ισορροπίες δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Σήμερα, η εικόνα αυτή έχει αντιστραφεί πλήρως. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη «κλειδώσει» την αγορά 20 υπερσύγχρονων μαχητικών F-35, διατηρώντας παράλληλα το δικαίωμα προαίρεσης για την απόκτηση ακόμα 20 αεροσκαφών στο μέλλον.

Σύμφωνα με το επίσημο χρονοδιάγραμμα, τα πρώτα αεροσκάφη πέμπτης γενιάς αναμένεται να προσγειωθούν στην αεροπορική βάση της Ανδραβίδας τον Νοέμβριο του 2029, ενισχύοντας καθοριστικά την αποτρεπτική ισχύ της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η πορεία των F-16 και η διπλωματική ισχύς

Παράλληλα με το πρόγραμμα των F-35, ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στη σημαντική πρόοδο που καταγράφεται στην αναβάθμιση του υφιστάμενου στόλου των F-16 σε έκδοση Viper (στο κείμενο αναφέρονται εκ παραδρομής ως F36).

Η σχετική συμφωνία προβλέπει τον εκσυγχρονισμό συνολικά 83 αεροσκαφών με τεχνολογία αιχμής.

Μέχρι στιγμής, 56 αναβαθμισμένα μαχητικά έχουν ήδη παραδοθεί στις ένοπλες δυνάμεις, ενώ τα υπόλοιπα αναμένονται το αμέσως επόμενο διάστημα.

Απαντώντας στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης για υπερβολική χαλαρότητα, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον ένα ισχυρό και υπολογίσιμο μέλος της διεθνούς κοινότητας με αναβαθμισμένο ρόλο.

Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, όπως υπογράμμισε, βρίσκονται στο καλύτερο σημείο της ιστορίας τους, αποτελώντας μια αμοιβαία επωφελή συμμαχία αξιοπιστίας που εγγυάται την ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.