Μερτς σε σοκ: «Η νίκη της AfD συγκλόνισε το CDU – Έχω επίγνωση της προσωπικής μου ευθύνης»

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς απέκλεισε κάθε συνεργασία των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) με την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), μετά την πρωτιά του κόμματος στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ. Το AfD συγκέντρωσε σχεδόν το 44% των ψήφων και 39 από τις 83 έδρες του κοινοβουλίου του κρατιδίου, χωρίς όμως να εξασφαλίσει αυτοδυναμία.

Η εκλογική επίδοση του αντιμεταναστευτικού και φιλορωσικού AfD προκαλεί πίεση στην πάγια πολιτική των παραδοσιακών γερμανικών κομμάτων να μη συνεργάζονται μαζί του. Η γραμμή αυτή, γνωστή ως «τείχος προστασίας», απορρίπτεται από το AfD ως αντιδημοκρατική.

Το κόμμα επιδιώκει πλέον να βρει στήριξη από μεμονωμένους βουλευτές του CDU, ώστε να αναλάβει τη διακυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ. Εάν το πετύχει, θα πρόκειται για την πρώτη ανάληψη εξουσίας από ακροδεξιό κόμμα σε επίπεδο γερμανικού κρατιδίου στη μεταπολεμική περίοδο.

Το αποτέλεσμα ανέδειξε επίσης τη βαθιά δυσαρέσκεια απέναντι στον κυβερνητικό συνασπισμό του Μερτς, ενώ προκάλεσε ανησυχία σε χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία.

 

“This is a result where we cannot go back to business as usual.”

German Chancellor Friedrich Merz says his CDU party “did not expect” AfD to win the Saxony-Anhalt state election “in this form”.https://t.co/3mM6QWMBjq

📺 Sky 501, Virgin 602, Freeview 233 and YouTube pic.twitter.com/8f80lGjG40

— Sky News (@SkyNews) September 7, 2026

Η πίεση στον Φρίντριχ Μερτς

Ο Γερμανός καγκελάριος παραδέχθηκε ότι το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ αποτελεί σοβαρό πλήγμα για το CDU. «Αυτό κλονίζει το κόμμα μας συθέμελα. Δεν μπορούμε απλώς να συνεχίσουμε όπως πριν — ούτε εγώ, ούτε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση» δήλωσε ο Μερτς, σύμφωνα με τη Bild.

Σε δεύτερη παρέμβασή του τόνισε: «Έχουμε ένα ισχυρό Σύνταγμα· διαθέτουμε όλα τα εργαλεία για να υπερασπιστούμε το Σύνταγμα απέναντι σε μια ακροδεξιά εξτρεμιστική κυβέρνηση ενός κρατιδίου. Όμως το κομματικό μας σύστημα υφίσταται μια τεκτονική μετατόπιση».

Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τον Μερτς ως τον λιγότερο δημοφιλή καγκελάριο στη σύγχρονη γερμανική ιστορία. Η κυβέρνησή του αναμένεται να δοκιμαστεί και σε επερχόμενες κρατιδιακές εκλογές, τις επόμενες εβδομάδες και εντός του επόμενου έτους.

Ο καγκελάριος προσδοκά ότι μεταρρυθμίσεις και υψηλότερες δαπάνες σε επιλεγμένους τομείς θα συμβάλουν στην επανεκκίνηση της οικονομικής ανάπτυξης στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Το AfD ζητά στήριξη από το CDU

Ο συμπρόεδρος του AfD σε ομοσπονδιακό επίπεδο, Τίνο Κρουπάλα, κάλεσε τους βουλευτές του CDU να επιτρέψουν τη διαμόρφωση μιας «κεντροδεξιά συντηρητική πλειοψηφία» στη Σαξονία-Άνχαλτ.

«Τα κομματικά παιχνίδια θα πρέπει πραγματικά να ανήκουν στο παρελθόν», δήλωσε στη γερμανική ραδιοφωνία, αναφερόμενος στην πολιτική του «τείχους προστασίας».

Ο επικεφαλής υποψήφιος του AfD στο κρατίδιο, Ούλριχ Ζίγκμουντ, δήλωσε ότι θα επιδιώξει συνομιλίες με διαφορετικές κοινοβουλευτικές ομάδες. Κατά την προεκλογική εκστρατεία είχε επικαλεστεί την περίπτωση δημάρχου του CDU που έκανε δωρεά στο AfD, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει «ένα απομεινάρι — ένα κατάλοιπο — κοινής λογικής» στο εσωτερικό των Χριστιανοδημοκρατών.

Το AfD ζητά απελάσεις μεταναστών, διακοπή της γερμανικής βοήθειας προς την Ουκρανία και αποκατάσταση των σχέσεων του Βερολίνου με τη Μόσχα. Η τοπική υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών της Γερμανίας έχει χαρακτηρίσει το κόμμα ακροδεξιό εξτρεμιστικό. Το AfD απορρίπτει τον χαρακτηρισμό, κάνοντας λόγο για κινδυνολογία και προσβολή προς τα εκατομμύρια των υποστηρικτών του.

Ο ρόλος του BSW και η ψήφος στη Σαξονία-Άνχαλτ

Το BSW είναι το μόνο γερμανικό κόμμα που έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με το AfD και επανέλαβε τη Δευτέρα την κριτική του Κρουπάλα απέναντι στο «τείχος προστασίας».

Το BSW συμμερίζεται τη θέση του AfD κατά της μαζικής μετανάστευσης, υποστηρίζοντας ότι πλήττει τα δικαιώματα των εργαζομένων στη Γερμανία. Παράλληλα, τάσσεται υπέρ της παύσης της γερμανικής στήριξης προς την Ουκρανία και της επαναπροσέγγισης με τη Ρωσία.

Τα δύο κόμματα αντιτίθενται στις κυρώσεις κατά της Μόσχας, τις οποίες παρουσιάζουν ως πράξη αυτοϋπονόμευσης για τη γερμανική οικονομία, καθώς περιορίζουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων στους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους. Σύμφωνα με στοιχεία του γερμανικού τηλεοπτικού δικτύου ARD, η «ειρήνη στην Ευρώπη» αποτέλεσε τον δεύτερο σημαντικότερο παράγοντα που επηρέασε την ψήφο στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Κατά την προεκλογική περίοδο, το AfD αξιοποίησε την απογοήτευση πολιτών από τα παραδοσιακά κόμματα, τα οποία παρουσίαζε ως κουρασμένα και απομακρυσμένα από την κοινωνία. Υποσχέθηκε αυστηρότερες πολιτικές, καθαρότερους και ασφαλέστερους δρόμους, καθώς και ενίσχυση της εθνικής υπερηφάνειας.

Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα από τα μικρότερα και φτωχότερα κρατίδια της πρώην κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας. Για μέρος των ψηφοφόρων, η εκλογική δυναμική του AfD συνδέεται και με νοσταλγία για τη ζωή στην πρώην Ανατολική Γερμανία.

Η ανάλυση της ψήφου δείχνει ότι το AfD είχε ισχυρότερη απήχηση στους άνδρες: το 50% ψήφισε το κόμμα, έναντι 39% των γυναικών. Οι ψηφοφόροι του κόμματος είχαν κατά κανόνα χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής ασφάλειας και μόρφωσης.

Η ομοσπονδιακή συμπρόεδρος του AfD, Άλις Βάιντελ, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα ορόσημο και δήλωσε ότι ο στόχος του κόμματος είναι να υπερβεί το 40% στις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί για το 2029.

Αντιδράσεις από Ευρώπη και επιζώντες του Ολοκαυτώματος

Ακροδεξιοί ηγέτες στην Ευρώπη χαιρέτισαν το αποτέλεσμα ως εντολή για πολιτική αλλαγή, ενώ ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος Έλον Μασκ εξέφρασε τη στήριξή του στο AfD.

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό RTL ότι το αποτέλεσμα «στέλνει ένα πολύ, πολύ ανησυχητικό μήνυμα».

«Αυτό δείχνει ότι αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη πρόκληση απέναντι σε ένα λαϊκιστικό κύμα που εξαπλώνεται σήμερα σε όλο τον κόσμο και στο οποίο πρέπει να αντισταθούμε», δήλωσε ο Λεσκίρ. Η Γαλλία οδηγείται σε εθνικές εκλογές την επόμενη χρονιά, με τη Μαρίν Λεπέν να ενδέχεται να διεκδικήσει την προεδρία.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η εκλογική άνοδος του AfD δείχνει πως η απειλή της ακροδεξιάς «κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη και στον κόσμο».

Η Εύα Ούμλαουφ, επιζήσασα του στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς και πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Αουσβιτς, εξέφρασε την απογοήτευσή της για το αποτέλεσμα. «Ως επιζώντες του Ολοκαυτώματος, δεν θα πιστεύαμε ποτέ ότι ένα ακροδεξιό κόμμα θα καταλάμβανε ξανά τη θέση της μεγαλύτερης κοινοβουλευτικής ομάδας σε ένα γερμανικό κρατίδιο», δήλωσε. «Αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα μας τρομάζει!», σημείωσε ακόμη.

• AfD
• CDU
• ακροδεξιά
• Γερ​μανία
• εκλογές
• Σαξονία-Άνχαλτ
• Φρίντριχ Μερτς