Ο Τραμπ εξετάζει σκληρή απάντηση μετά το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις – Ο εκνευρισμός του Λευκού Οίκου και οι διαφωνίες στην Τεχεράνη

Η ένταση στις σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο απογοητευμένος από τη στάση της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και τη συνολική γεωπολιτική σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης επικαλούμενα πηγές με γνώση των συζητήσεων στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει πλέον πολύ πιο σοβαρά το ενδεχόμενο επιστροφής σε στρατιωτικές επιλογές σε σύγκριση με τις προηγούμενες εβδομάδες. Το κλίμα στην Ουάσιγκτον χαρακτηρίζεται από αυξημένη ανησυχία, καθώς η διπλωματική διαδικασία φαίνεται να οδηγείται σε αδιέξοδο.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που έχουν προκαλέσει την έντονη δυσαρέσκεια της αμερικανικής πλευράς είναι η συνεχιζόμενη ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο από την οποία διέρχεται μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Τραμπ θεωρεί ότι η στάση της Τεχεράνης στην περιοχή ενισχύει την αστάθεια στις διεθνείς αγορές ενέργειας και δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια οικονομία.

Ο αποκλεισμός ή οι απειλές για περιορισμό της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ αντιμετωπίζονται από την Ουάσιγκτον ως μια άμεση πρόκληση που δεν μπορεί να παραμείνει αναπάντητη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η αμερικανική δυσπιστία απέναντι στην ιρανική ηγεσία

Πέρα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, σημαντικό ρόλο στην αλλαγή στάσης του Λευκού Οίκου φαίνεται να παίζει και η εικόνα που έχει σχηματίσει ο Τραμπ για την εσωτερική κατάσταση στο Ιράν.

Κατά το δημοσίευμα, ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται κατακερματισμένη και αδύναμη να λάβει κρίσιμες αποφάσεις. Οι εσωτερικές διαφωνίες μεταξύ διαφορετικών κέντρων εξουσίας στην Τεχεράνη, σύμφωνα με την αμερικανική προσέγγιση, εμποδίζουν την επίτευξη ουσιαστικών συμβιβασμών στις συνομιλίες.

Στον Λευκό Οίκο υπάρχει η αίσθηση ότι η ιρανική πλευρά αδυνατεί ή δεν επιθυμεί να προχωρήσει στις παραχωρήσεις που ζητούν οι ΗΠΑ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα και τη συνολική περιφερειακή της πολιτική.

Η τελευταία απάντηση της Τεχεράνης στις αμερικανικές προτάσεις φαίνεται πως επιδείνωσε ακόμη περισσότερο το κλίμα. Ο Τραμπ φέρεται να χαρακτήρισε την αντίδραση του Ιράν «εντελώς απαράδεκτη» και «ηλίθια», δείχνοντας τον αυξημένο εκνευρισμό του απέναντι στη μέχρι τώρα πορεία των διαπραγματεύσεων.

Δύο γραμμές μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση

Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης φαίνεται πως έχουν διαμορφωθεί δύο διαφορετικές σχολές σκέψης σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης του Ιράν.

Η πρώτη γραμμή, που χαρακτηρίζεται πιο επιθετική, υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να αυξήσει δραστικά την πίεση προς την Τεχεράνη ώστε να την αναγκάσει να επιστρέψει σε σοβαρές διαπραγματεύσεις. Στις εισηγήσεις αυτής της πλευράς περιλαμβάνονται ακόμη και στοχευμένα στρατιωτικά πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές ή στρατηγικούς στόχους, με στόχο να αποδυναμωθεί η διαπραγματευτική θέση του Ιράν.

Οι υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης εκτιμούν ότι μόνο μέσω επίδειξης ισχύος μπορεί η Τεχεράνη να πιεστεί πραγματικά να αλλάξει στάση.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν αξιωματούχοι που συνεχίζουν να θεωρούν ότι η διπλωματία δεν έχει εξαντλήσει ακόμη τα περιθώριά της. Η συγκεκριμένη ομάδα προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτες συνέπειες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, επηρεάζοντας όχι μόνο τις αγορές ενέργειας αλλά και τη συνολική παγκόσμια ασφάλεια.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες αντίδρασης μέσω των περιφερειακών συμμάχων και των παραστρατιωτικών οργανώσεων που διατηρεί στην περιοχή.

Ο ρόλος της Κίνας και οι επόμενες κινήσεις

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε εκ νέου τη Δευτέρα με την ομάδα εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να εξεταστούν όλα τα πιθανά σενάρια για τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις εσωτερικές διεργασίες, δεν αναμένεται να ληφθούν οριστικές αποφάσεις πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση του Αμερικανού προέδρου για την Κίνα.

Η συγκεκριμένη χρονική συγκυρία θεωρείται κρίσιμη, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαχειριστεί ταυτόχρονα πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα, από τις εμπορικές και γεωπολιτικές σχέσεις με το Πεκίνο μέχρι την αυξανόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Φόβοι για νέα περιφερειακή ανάφλεξη

Αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη και ότι ακόμη και ένα περιορισμένο στρατιωτικό επεισόδιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη κρίση στην περιοχή.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ήδη σε περίοδο αυξημένης έντασης, με ανοιχτές συγκρούσεις, ενεργειακές αναταράξεις και γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς που καθιστούν κάθε νέα κλιμάκωση ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα καταφέρουν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας ή αν η αυξανόμενη δυσπιστία θα οδηγήσει τελικά σε μια νέα περίοδο στρατιωτικής αντιπαράθεσης με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Στενά του Ορμούζ