Ο Τσίπρας γκρεμίζει, ο Φάμελλος καρατομεί και ο ΣΥΡΙΖΑ μετρά τα συντρίμμια – Η Τζοκόντα του Χειλάκη και η πολιτική αγιογραφία – Ο Γιωτόπουλος και οι νεκροί που δεν γέρασαν ποτέ

Κάποτε έλεγαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν κόμμα εξουσίας. Σήμερα θυμίζει πολυκατοικία υπό κατεδάφιση, με τον Αλέξη Τσίπρα να σχεδιάζει το νέο του πολιτικό εγχείρημα και τον Σωκράτη Φάμελλο να περιφέρεται ανάμεσα στα ερείπια αναζητώντας τρόπο να σώσει ό,τι έχει απομείνει.

Η ειρωνεία είναι ότι ο Φάμελλος εμφανίζεται ως υπερασπιστής της αυτονομίας του ΣΥΡΙΖΑ την ίδια στιγμή που αναγνωρίζει ως «καθοριστικό» τον ρόλο του νέου κόμματος Τσίπρα. Με απλά λόγια, στηρίζει τον άνθρωπο που αδειάζει το κόμμα του, αλλά δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να το κλείσει. Ένα πολιτικό παράδοξο που δύσκολα εξηγείται χωρίς εγχειρίδιο ονειροκριτικής, όπως εύστοχα παρατήρησε ο Πολάκης.

Οι απομακρύνσεις Παππά και Ζαχαριάδη δεν δείχνουν πυγμή. Δείχνουν πανικό. Όταν τα στελέχη κοιτούν προς την έξοδο και περιμένουν το κάλεσμα του νέου φορέα, οι καρατομήσεις δεν αποκαθιστούν την τάξη· απλώς επιβεβαιώνουν ότι η διάλυση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Και πάνω απ’ όλα πλανάται η σκιά του ίδιου του Τσίπρα. Του πολιτικού που κυβέρνησε τον ΣΥΡΙΖΑ, τον οδήγησε στις διασπάσεις, παρέδωσε την ηγεσία, παρακολούθησε από απόσταση τον εμφύλιο και τώρα επιστρέφει ως δήθεν σωτήρας για να μαζέψει τα κομμάτια που ο ίδιος άφησε πίσω του.

Ο Φάμελλος προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο. Ο Τσίπρας αρνείται συνεργασίες αλλά απορροφά στελέχη. Οι βουλευτές καλούνται να διαλέξουν στρατόπεδο. Και ο ΣΥΡΙΖΑ, αντί να αναζητά τρόπο να αμφισβητήσει τον Μητσοτάκη, δίνει μάχη για το ποιος θα κρατήσει τα κλειδιά ενός κτιρίου που αδειάζει μέρα με τη μέρα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι, αν συνεχιστεί αυτή η εικόνα, δεν θα μείνει τίποτα για να κλείσει ο τελευταίος την πόρτα.

Η Τζοκόντα του Χειλάκη και η πολιτική αγιογραφία του Τσίπρα

 Όταν ένας ηθοποιός όπως ο Αιμίλιος Χειλάκης αποφασίζει να περιγράψει τον Αλέξη Τσίπρα ως την «Τζοκόντα της πολιτικής», δεν κάνει απλώς μια καλλιτεχνική παρομοίωση. Επιβεβαιώνει ότι για ένα κομμάτι του πολιτικού του ακροατηρίου ο πρώην πρωθυπουργός έχει περάσει πλέον από την πολιτική στην αγιογραφία.

Η φράση ότι «από όποια πλευρά και να τον κοιτάξεις, νομίζεις ότι σε κοιτάει» μπορεί να ακούγεται ποιητική, αλλά μάλλον προκαλεί αμηχανία σε όσους θυμούνται ότι η πολιτική δεν είναι έκθεση ζωγραφικής. Είναι ο χώρος όπου οι ηγέτες κρίνονται από τις αποφάσεις τους και όχι από το μυστήριο του βλέμματός τους.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι η υπερβολή του θαυμασμού. Είναι η επιλεκτική μνήμη που τη συνοδεύει. Γιατί όταν η συζήτηση μετατρέπεται σε «πίστη», «ελπίδα» και προσωπική λατρεία, εξαφανίζονται από το κάδρο τα capital controls, το δημοψήφισμα που κατέληξε σε μνημόνιο, οι υποσχέσεις που έμειναν συνθήματα και οι αντιφάσεις μιας ολόκληρης περιόδου.

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κάθε δικαίωμα να επιχειρεί πολιτική επιστροφή. Οι υποστηρικτές του έχουν κάθε δικαίωμα να τον στηρίζουν. Όταν όμως η πολιτική ανάλυση δίνει τη θέση της στην πολιτική μεταφυσική, τότε η Τζοκόντα δεν είναι ο σωστός πίνακας.

Πιο κοντά στην πραγματικότητα ίσως βρίσκεται η τέχνη της ψευδαίσθησης: κάθε θεατής βλέπει αυτό που θέλει να δει.

Ο Γιωτόπουλος και οι νεκροί που δεν γέρασαν ποτέ

Ο Γιωτόπουλος είναι ξανά στη φυλακή. Με την αποφυλάκιση του συμφωνεί μόλις ένα 19%  των πολιτών σε βάση  με την χθεσινή δημοσκόπηση της alco  . Και όμως κάποιοι εξακολουθούν να φέρνουν ως βασικό επιχείρημα της ανάγκης για αποφυλάκιση το γεγονός ότι είναι   82 ετών και  ότι η δημοκρατία δεν εκδικείται. Αυτό είναι το επιχείρημα. Αυτή είναι η ασπίδα πίσω από την οποία κρύβονται όσοι ζητούν να ανοίξουν οι πόρτες της φυλακής για τον επικεφαλής της 17 Νοέμβρη. Ογδόντα δύο χρόνια ζωής που πρέπει, κατά τη γνώμη τους, να μετρούν βαρύτερα από κάθε ηθική υποχρέωση απέναντι στα θύματα.

Κανείς από αυτούς δεν μιλά για τις ηλικίες των νεκρών.

Ο Νίκος Μομφερράτος δεν έφτασε τα 82. Ο Παύλος Μπακογιάννης, ο Κώστας Περατικός  και οι υπόλοιποι άνθρωποι που εκτέλεσε εν ψυχρώ η οργάνωση του Γιωτόπουλου δεν έφτασαν ποτέ στην ηλικία που φτάνει σήμερα ο δολοφόνος τους. Βρίσκονται στο χώμα. Εκεί τους έβαλε αυτός και οι άνθρωποί του. Χωρίς δίκη, χωρίς έλεος, χωρίς καμία από τις εγγυήσεις που σήμερα επικαλούνται για χάρη του.

Και ο ίδιος δεν μετάνιωσε ποτέ. Δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη. Δεν αναγνώρισε ποτέ ούτε ένα θύμα ως άνθρωπο. Αυτή η αμεταμέλητη σιωπή, αυτή η ιδεολογική αλαζονεία που κουβαλά μέχρι σήμερα, είναι από μόνη της απάντηση σε όσους μιλούν για «ανθρωπισμό».

Γιατί ο Γιωτόπουλος δεν σκότωσε μόνο ανθρώπους. Ήθελε να σκοτώσει τη Δημοκρατία. Οι στόχοι της 17 Νοέμβρη δεν επιλέγονταν τυχαία. Ήταν σύμβολα θεσμών, κράτους, πολιτικής και ιδεολογικής τοποθέτησης. Ήταν απόπειρα ένοπλης ανατροπής δια του τρόμου.

Όσοι σήμερα στέκονται στην ηλικία του και αγνοούν την ηλικία που δεν έζησαν τα θύματά του, δεν ασκούν ανθρωπισμό. Ασκούν πολιτική. Και είναι ακριβώς αυτή η πολιτική που έχει μάθει στη χώρα αυτή να μετράει τους δολοφόνους με διαφορετικά  σταθμά ανάλογα με τις ιδεολογικές τους ετικέτες.

Η δικαιοσύνη έπραξε το αυτονόητο. Αυτοί που διαμαρτύρονται είναι απλώς εκείνοι που δεν θέλουν να το παραδεχτούν.

• Αλέξης Τσίπρας
• ΣΥ​ΡΙΖΑ
• Σωκράτης Φάμελλος