Οι 10 φονικότεροι σεισμοί της Λατινικής Αμερικής – Από την Αϊτή μέχρι την Κολομβία

Η νέα πολύνεκρη σεισμική τραγωδία στη δυτική Κολομβία επαναφέρει στο προσκήνιο τη σεισμική ευαλωτότητα της Λατινικής Αμερικής, μιας περιοχής που έχει γνωρίσει ορισμένες από τις πιο καταστροφικές δονήσεις στην παγκόσμια ιστορία.

Τουλάχιστον 77 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τον ισχυρό σεισμό που έπληξε τη δυτική Κολομβία νωρίς το πρωί της Δευτέρας, προκαλώντας καταρρεύσεις κτιρίων σε αρκετές πόλεις και εγκλωβίζοντας κατοίκους κάτω από τα ερείπια.

Η καταστροφή σημειώθηκε λίγες ημέρες μετά την ορκωμοσία του νέου προέδρου της χώρας, Αμπελάρδο Ντε Λα Εσπριέγια, και μόλις δύο μήνες μετά τους φονικούς δίδυμους σεισμούς στη γειτονική Βενεζουέλα, οι οποίοι είχαν αφήσει πίσω τους περισσότερους από 6.000 νεκρούς.

Η περιοχή βρίσκεται πάνω σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο σύστημα τεκτονικών πλακών και ρηγμάτων. Το ιστορικό της περιλαμβάνει σεισμούς που ισοπέδωσαν ολόκληρες πόλεις, προκάλεσαν τσουνάμι και κατολισθήσεις και οδήγησαν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στον θάνατο.

Ακολουθούν δέκα από τους φονικότερους σεισμούς που έχουν καταγραφεί στην περιοχή.

1. Αϊτή, 2010 – 316.000 νεκροί

Μέγεθος: 7,0

Ο σεισμός της Αϊτής τον Ιανουάριο του 2010 παραμένει μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές της σύγχρονης ιστορίας.

Παρά το γεγονός ότι το μέγεθός του ήταν χαμηλότερο από άλλους σεισμούς της λίστας, προκάλεσε τον θάνατο περίπου 316.000 ανθρώπων, με το επίκεντρο να βρίσκεται κοντά στην πυκνοκατοικημένη πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς.

Κολομβία: Τουλάχιστον 77 νεκροί και δεκάδες παγιδευμένοι στα ερείπια – Θρήνος και απόκοσμες εικόνες μετά τον σεισμό 7,4 Ρίχτερ (Βίντεο)

Η ανεπάρκεια των κατασκευών, τα κτίρια από σκυρόδεμα χωρίς επαρκείς αντισεισμικές προδιαγραφές και η περιορισμένη δυνατότητα αντιμετώπισης μιας τόσο μεγάλης καταστροφής συνέβαλαν καθοριστικά στον τεράστιο αριθμό θυμάτων.

Οι οικονομικές ζημιές υπολογίστηκαν περίπου στα 8 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχούσε σχεδόν στο 120% του ΑΕΠ της χώρας για το 2009.

2. Ισημερινός – Κολομβία, 1868 – 70.000 νεκροί

Μέγεθος: 7,7

Μία ακολουθία ισχυρών σεισμών στις 15 και 16 Αυγούστου 1868 προκάλεσε καταστροφές σε μεγάλες περιοχές του Ισημερινού και της Κολομβίας.

Ο ισχυρότερος σεισμός υπολογίζεται ότι είχε μέγεθος 7,7 Ρίχτερ, με περίπου 40.000 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στον Ισημερινό και ακόμη 30.000 στην Κολομβία.

Η πόλη Ιμπάρα ήταν μεταξύ εκείνων που καταστράφηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά, με μεγάλο μέρος του πληθυσμού να εγκλωβίζεται κάτω από τα ερείπια ενώ κοιμόταν.

3. Περού, 1970 – 66.794 νεκροί

Μέγεθος: 7,9

Ο σεισμός του Περού το 1970 έμεινε στην ιστορία όχι μόνο για τη δύναμή του αλλά κυρίως για τη γιγαντιαία κατολίσθηση που ακολούθησε.

Η δόνηση αποσταθεροποίησε τη βόρεια πλευρά του υψηλότερου βουνού της χώρας, προκαλώντας την αποκόλληση τεράστιας ποσότητας πάγου και βράχων.

Το υλικό κατέβηκε με ταχύτητες που έφτασαν περίπου τα 335 χιλιόμετρα την ώρα, παρασύροντας τα πάντα στο πέρασμά του.

Οι πόλεις Γιουνγκάι και Ρανραχίρκα θάφτηκαν κάτω από εκατομμύρια κυβικά μέτρα λάσπης, βράχων και πάγου. Μόνο στη Γιουνγκάι υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν περίπου 19.000 άνθρωποι, ενώ συνολικά σχεδόν ένα εκατομμύριο κάτοικοι έμειναν άστεγοι.

4. Ισημερινός, 1797 – 40.000 νεκροί

Μέγεθος: 8,3

Ο σεισμός του 1797 θεωρείται ο ισχυρότερος γνωστός που έχει πλήξει ποτέ τον Ισημερινό.

Προκάλεσε τεράστιες κατολισθήσεις και εκτεταμένες καταστροφές σε περιοχές όπως το Κίτο, η Ριομπάμπα, η Λατακούνγκα και το Αμπάτο.

Οι ιστορικές καταγραφές περιγράφουν βίαιες δονήσεις που ισοπέδωσαν κτίρια μέσα σε δευτερόλεπτα, με τον αριθμό των θυμάτων να υπολογίζεται στις 40.000.

5. Χιλή, 1939 – 30.000 νεκροί

Μέγεθος: 8,3

Η Χιλή είναι η χώρα στην οποία καταγράφηκε ο ισχυρότερος σεισμός που έχει μετρηθεί ποτέ, μεγέθους 9,5 το 1960. Ωστόσο, ο σεισμός του 1939 ήταν ο φονικότερος στην ιστορία της χώρας.

Η δόνηση έπληξε ιδιαίτερα τις πόλεις Τσιγιάν και Κονσεψιόν.

Η εκτεταμένη χρήση πηλού και άλλων αδύναμων οικοδομικών υλικών, σε συνδυασμό με την έλλειψη σύγχρονων αντισεισμικών προδιαγραφών, συνέβαλε στην κατάρρευση χιλιάδων κτιρίων.

Μετά την καταστροφή, η Χιλή θέσπισε τον πρώτο οργανωμένο αντισεισμικό οικοδομικό κανονισμό της.

6. Βενεζουέλα, 1812 – 26.000 νεκροί

Μέγεθος: 7,7

Ο σεισμός του 1812 κατέστρεψε περίπου το 90% του Καράκας και προκάλεσε χιλιάδες θανάτους και σε άλλες πόλεις, όπως το Μπαρκισιμέτο, η Μέριδα, η Λα Γκουάιρα και το Σαν Φελίπε.

Σεισμός στη Βενεζουέλα: Σχεδόν 3.000 νεκροί – Σταματούν οι έρευνες για επιζώντες, φόβοι για 50.000 αγνοούμενους

Μεταγενέστερες αναλύσεις έχουν υποστηρίξει ότι δεν επρόκειτο για μία μόνο δόνηση αλλά πιθανότατα για τρεις διαδοχικούς σεισμούς που ενεργοποιήθηκαν σε κοντινή χρονική απόσταση.

Η καταστροφή συνέπεσε με τον πόλεμο ανεξαρτησίας της Βενεζουέλας από την Ισπανία και απέκτησε ακόμη και πολιτικές και θρησκευτικές διαστάσεις την εποχή εκείνη.

7. Αρίκα, 1868 – 25.000 νεκροί

Μέγεθος: 8,5

Ο σεισμός της Αρίκα έπληξε μια περιοχή που τότε ανήκε στο Περού και σήμερα βρίσκεται στη Χιλή.

Η δόνηση κατέστρεψε τις πόλεις Αρίκα, Αρεκίπα, Μοκέγουα, Μολέντο και Ίλο, ενώ ακολούθησε ισχυρό τσουνάμι.

Τα κύματα κατέστρεψαν παράκτιες περιοχές του Περού και διέσχισαν τον Ειρηνικό, φτάνοντας μέχρι τη Χαβάη και τη Νέα Ζηλανδία.

8. Γουατεμάλα, 1976 – 23.000 νεκροί

Μέγεθος: 7,5

Ο σεισμός έπληξε πυκνοκατοικημένες περιοχές της Γουατεμάλας περίπου στις 3 τα ξημερώματα, προκαλώντας τεράστιες ζημιές σε έκταση τουλάχιστον 100.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Χιλιάδες σπίτια κατασκευασμένα από πλίνθους κατέρρευσαν, ενώ οι ισχυροί μετασεισμοί αύξησαν ακόμη περισσότερο τον αριθμό των θυμάτων.

Περίπου 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς στέγη, ενώ σχεδόν το 40% των νοσοκομείων της χώραςυπέστη σοβαρές ζημιές ή καταστράφηκε.

9. Βενεζουέλα, 1797 – 16.000 νεκροί

Μέγεθος: Άγνωστο

Ο σεισμός που κατέστρεψε την Κουμανά και τις γύρω περιοχές καταγράφηκε μεταξύ άλλων από τον Γερμανό γεωγράφο και φυσιοδίφη Αλεξάντερ φον Χούμπολντ.

Οι μαρτυρίες της εποχής αναφέρονται σε έντονους υπόγειους θορύβους, μυρωδιά θείου και ασυνήθιστα φαινόμενα πριν από την κύρια δόνηση.

Ο αριθμός των θυμάτων υπολογίζεται περίπου στις 16.000.

10. Αργεντινή, 1861 – 14.000 νεκροί

Εκτιμώμενο μέγεθος: περίπου 7,2

Ο σεισμός του 1861 κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πόλης Μεντόσα λίγο πριν από τα μεσάνυχτα.

Πολλά από τα κτίρια της πόλης κατέρρευσαν, ανάμεσά τους και η Βασιλική του Αγίου Φραγκίσκου.

Την καταστροφή επιδείνωσαν οι λάμπες αερίου που χρησιμοποιούνταν εκείνη την εποχή, καθώς μετά τις καταρρεύσεις ξέσπασαν μεγάλες πυρκαγιές που έκαιγαν επί ημέρες.

Ο τελικός απολογισμός εκτιμάται σε περίπου 14.000 νεκρούς, ενώ ακολούθησαν εκτεταμένες λεηλασίες μέσα στα ερείπια της πόλης.

Μια ήπειρος πάνω σε ενεργά ρήγματα

Η ιστορία των συγκεκριμένων σεισμών δείχνει ότι το μέγεθος μιας δόνησης δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει την έκταση μιας καταστροφής.

Η ποιότητα των κατασκευών, η πυκνότητα του πληθυσμού, η ώρα εκδήλωσης, οι κατολισθήσεις, τα τσουνάμι και η δυνατότητα άμεσης αντίδρασης μπορούν να αποδειχθούν εξίσου καθοριστικά.

Από την Αϊτή μέχρι τις Άνδεις, η Λατινική Αμερική εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια από τις πιο σεισμικά ενεργές ζώνες του πλανήτη, με τη νέα τραγωδία στην Κολομβία να υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι ο κίνδυνος παραμένει διαρκώς παρών.

• Αιτή
• Κολομβία
• Λατινική Αμερική
• Περού
• σεισμός
• Χιλή