Πόλεμος νεύρων ανάμεσα σε Μόσχα και Κίεβο: «Οι χαμένοι δεν έχουν κάτι να φοβούνται», αναφέρει ο Πούτιν – Τα συμπεράσματα της Συμμαχίας των Προθύμων

Σε έναν νέο πόλεμο νεύρων, στρατιωτικών μηνυμάτων και επίδειξης αντοχής έχουν επιδοθεί Μόσχα και Κίεβο, την ώρα που η προοπτική άμεσων διαπραγματεύσεων παραμένει μακρινή και οι επιθέσεις μεταφέρονται όλο και βαθύτερα στο έδαφος των δύο χωρών.

Η Ουκρανία επιχειρεί να πλήξει τις ρωσικές ενεργειακές και θαλάσσιες γραμμές ανεφοδιασμού με μαζικές επιδρομές μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ενώ η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον ουκρανικών πόλεων και υποδομών.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιχειρεί να εκπέμψει μήνυμα αυτοπεποίθησης και να παρουσιάσει τη Ρωσία ως την πλευρά που εξακολουθεί να διατηρεί τη στρατηγική πρωτοβουλία. Η φράση «οι χαμένοι δεν έχουν κάτι να φοβούνται» αποδίδεται στον Ρώσο πρόεδρο, χωρίς, ωστόσο, να έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής αυτούσια σε διαθέσιμη επίσημη απομαγνητοφώνηση των δηλώσεών του.

Η Μόσχα μιλά για «συνασπισμό πολεμοκάπηλων»

Το Κρεμλίνο αντέδρασε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα στη νέα σύνοδο της Συμμαχίας των Προθύμων στο Παρίσι, υποστηρίζοντας ότι οι χώρες που συμμετέχουν δεν ενδιαφέρονται πραγματικά για μια ειρηνευτική διευθέτηση.

Ο Μητσοτάκης στο Παρίσι για τη «Συμμαχία των Προθύμων» – Οι αποφάσεις για την Ουκρανία στο επίκεντρο των συνομιλιών

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε τη συνάντηση «συνασπισμό πολεμοκάπηλων», κατηγορώντας τους Ευρωπαίους συμμάχους του Κιέβου ότι επιδιώκουν τη συνέχιση της σύγκρουσης και εξακολουθούν να πιστεύουν πως μπορούν να προκαλέσουν «στρατηγική ήττα» στη Ρωσία.

Η ρωσική ρητορική αποσκοπεί στη δημιουργία της εικόνας ότι οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δεν αποτελούν προετοιμασία για την ειρήνη, αλλά μέρος μιας μακροχρόνιας στρατηγικής στρατιωτικής πίεσης κατά της Μόσχας.

Την ίδια στιγμή, το Κρεμλίνο επιμένει ότι ο Πούτιν παραμένει ανοικτός στη διπλωματία, αλλά μόνο εφόσον γίνουν αποδεκτοί οι βασικοί στόχοι της Ρωσίας. Η Μόσχα εξακολουθεί να απαιτεί εδαφικές και πολιτικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία, τις οποίες το Κίεβο θεωρεί ισοδύναμες με συνθηκολόγηση.

Ο πόλεμος μεταφέρεται βαθύτερα στη Ρωσία

Το Κίεβο, από την πλευρά του, επιχειρεί να αποδείξει ότι δεν βρίσκεται αποκλειστικά σε θέση άμυνας. Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν εντείνει τα πλήγματα σε διυλιστήρια, εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων και πλοία που συνδέονται με τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας.

Ουκρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει προβλήματα στη ρωσική εφοδιαστική αλυσίδα και στη λειτουργία της πετρελαϊκής βιομηχανίας, ενώ το Κίεβο υποστηρίζει ότι δεκάδες ρωσικά πλοία επλήγησαν στη Θάλασσα του Αζόφ. Η Ρωσία ανακοίνωσε παράλληλα ότι αναχαίτισε εκατοντάδες drones, μεταξύ των οποίων μεγάλος αριθμός που κατευθυνόταν προς την περιοχή της Μόσχας.

Η ουκρανική στρατηγική φαίνεται να έχει διπλό στόχο: να περιορίσει τα έσοδα με τα οποία η Μόσχα χρηματοδοτεί τον πόλεμο και να μεταφέρει το κόστος της σύγκρουσης στο εσωτερικό της Ρωσίας.

Η απάντηση της Ρωσίας με βαλλιστικούς πυραύλους

Η Ρωσία απαντά με εντατικοποίηση των επιθέσεων εναντίον ουκρανικών πόλεων. Οι συνεχείς επιδρομές με drones και βαλλιστικούς πυραύλους έχουν αναδείξει τα σοβαρά κενά στην ουκρανική αεράμυνα.

Το Κίεβο διαθέτει περιορισμένο αριθμό πυραύλων αναχαίτισης και, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις, δυσκολεύεται πλέον να αντιμετωπίσει τα ρωσικά βαλλιστικά όπλα, τα οποία κινούνται με πολλαπλάσια ταχύτητα του ήχου. Η εξασφάλιση επιπλέον συστημάτων Patriot και πυραύλων για τα υπάρχοντα συστήματα αποτέλεσε μία από τις βασικές προτεραιότητες της συνόδου στο Παρίσι.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγορεί τη Ρωσία ότι πλήττει σκόπιμα κατοικημένες περιοχές. Η Μόσχα το αρνείται και υποστηρίζει ότι επιτίθεται αποκλειστικά σε στόχους στρατιωτικής σημασίας.

Τα συμπεράσματα της Συμμαχίας των Προθύμων

Στη σύνοδο του Παρισιού συμμετείχαν ο Ουκρανός πρόεδρος, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και τουλάχιστον 25 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων. Στόχος της συνάντησης ήταν να ενισχυθεί η άμεση στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, αλλά και να διαμορφωθεί ένα μακροπρόθεσμο σύστημα ευρωπαϊκής άμυνας και εγγυήσεων ασφαλείας.

Ζελένσκι: «Παράλογο» να μην παράγονται αρκετά συστήματα άμυνας απέναντι στους βαλλιστικούς πυραύλους

1. Δημιουργείται κοινή αντιβαλλιστική «ομπρέλα»

Η σημαντικότερη απόφαση ήταν η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης συμμαχίας αντιβαλλιστικής άμυνας με τη συμμετοχή της Ουκρανίας και εννέα ευρωπαϊκών κρατών: της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Βρετανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Νορβηγίας, της Ισπανίας και της Σουηδίας.

Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη μιας ενιαίας αρχιτεκτονικής προστασίας απέναντι σε βαλλιστικές απειλές, η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα συστήματα που διαθέτουν ήδη οι ευρωπαϊκές χώρες.

Η συμφωνία δεν συνοδεύεται ακόμη από σαφές χρονοδιάγραμμα. Αποτελεί, όμως, ένα πρώτο βήμα για τη σύνδεση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων έγκαιρης προειδοποίησης, αναχαίτισης και παραγωγής πυραύλων.

2. Patriot, SAMP/T και το ουκρανικό FREYJA

Οι σύμμαχοι εξετάζουν την αποστολή περισσότερων αμερικανικών αναχαιτιστικών Patriot, την ταχύτερη ανάπτυξη του γαλλοϊταλικού συστήματος SAMP/T και την υποστήριξη του προγράμματος FREYJA.

Το FREYJA αποτελεί ουκρανική προσπάθεια δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού, χαμηλότερου κόστους αντιβαλλιστικού συστήματος, το οποίο θα μπορούσε να προσφέρει μια εναλλακτική λύση απέναντι στην περιορισμένη διαθεσιμότητα των Patriot.

Στις συζητήσεις συμμετείχαν επίσης μεγάλες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Eurosam, Leonardo, Thales και Saab, καθώς οι ηγέτες επιδιώκουν να περάσουν από τις μεμονωμένες παραγγελίες σε κοινή παραγωγή και βιομηχανική συνεργασία.

3. Νέα πίεση στον ρωσικό «σκιώδη στόλο»

Η Συμμαχία των Προθύμων αποφάσισε να εντείνει τις προσπάθειες περιορισμού των ρωσικών εσόδων από το πετρέλαιο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο αποκαλούμενος «σκιώδης στόλος»: δεξαμενόπλοια με αδιαφανές ιδιοκτησιακό καθεστώς, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου και την παράκαμψη των δυτικών περιορισμών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει παράλληλα το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις και δίκτυα που συνδέονται με τη χρηματοδότηση του πολέμου και τις ρωσικές επιχειρήσεις κυβερνοκατασκοπείας.

4. Κοινές ασκήσεις και βαθύτερη στρατιωτική συνεργασία

Οι συμμετέχοντες συζήτησαν την πραγματοποίηση κοινών στρατιωτικών ασκήσεων εκτός ουκρανικού εδάφους, στο πλαίσιο της προετοιμασίας μιας ενδεχόμενης πολυεθνικής δύναμης.

Η δύναμη αυτή δεν προορίζεται να αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια των ενεργών εχθροπραξιών. Θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί μετά από μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, με αποστολή την εκπαίδευση των ουκρανικών δυνάμεων, την προστασία του εναέριου και θαλάσσιου χώρου και την αποτροπή νέας ρωσικής επίθεσης.

5. Οι εγγυήσεις ασφαλείας παραμένουν υπό διαμόρφωση

Παρά τις αποφάσεις για περισσότερα όπλα και ενισχυμένη αεράμυνα, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί το πλήρες σύστημα εγγυήσεων που θα λάβει η Ουκρανία μετά τον πόλεμο.

Η Συμμαχία έχει συμφωνήσει ότι μια μελλοντική ειρήνη θα πρέπει να υποστηρίζεται από δεσμεύσεις στρατιωτικής, πληροφοριακής, υλικοτεχνικής και διπλωματικής συνδρομής, ώστε η Ρωσία να μην μπορεί να επαναλάβει την επίθεση.

Η εφαρμογή αυτών των σχεδίων, ωστόσο, προϋποθέτει πρώτα την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός – ένα ενδεχόμενο που, υπό τις σημερινές συνθήκες, μοιάζει ακόμη μακρινό.

Δύο πλευρές που επιχειρούν να δείξουν ότι ο χρόνος τις ευνοεί

Ο πυρήνας του σημερινού πολέμου νεύρων βρίσκεται στη μάχη για τον χρόνο.

Η Μόσχα επιχειρεί να πείσει ότι διαθέτει τα αποθέματα, το ανθρώπινο δυναμικό και την πολιτική αντοχή για να συνεχίσει μέχρι την επίτευξη των στόχων της. Το Κίεβο προσπαθεί να αποδείξει ότι μπορεί να φθείρει τη ρωσική οικονομία, να ανατρέψει τις ισορροπίες με την τεχνολογία των drones και να εξασφαλίσει τη μακροχρόνια υποστήριξη της Ευρώπης.

Η σύνοδος του Παρισιού δεν έφερε πιο κοντά μια ειρηνευτική συμφωνία. Κατέδειξε, όμως, ότι οι ευρωπαϊκές χώρες προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο ο πόλεμος να συνεχιστεί και ότι η στήριξη προς την Ουκρανία μετατρέπεται σταδιακά από μια σειρά έκτακτων αποστολών όπλων σε μόνιμη αμυντική και βιομηχανική δομή.

Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί την οργή της Μόσχας: η προοπτική μιας Ουκρανίας η οποία, ακόμη και χωρίς άμεση ένταξη στο ΝΑΤΟ, θα συνδέεται όλο και στενότερα με την ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.

Και όσο καμία πλευρά δεν πιστεύει ότι έχει περισσότερα να κερδίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από όσα μπορεί να αποσπάσει στο πεδίο, ο πόλεμος νεύρων θα συνεχίζει να συνοδεύεται από πραγματικούς πυραύλους, drones και ανθρώπινες απώλειες.

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Ουκρανία
• Ρωσία
• συμμαχία των προθύμων