Politico: Πόσα καύσιμα έχει η Ευρώπη; Το ερώτημα χωρίς απάντηση εν μέσω κρίσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσα καύσιμα διαθέτει πραγματικά; Παρά τα επίσημα στοιχεία και τις διαβεβαιώσεις για στρατηγικά αποθέματα, η απάντηση παραμένει θολή, την ώρα που ο πόλεμος στο Ιράν πιέζει τις ενεργειακές αγορές και ανεβάζει το κόστος για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εκτιμά ότι η κρίση κοστίζει στην ΕΕ σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα, ενώ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιεί για παρατεταμένη ενεργειακή αστάθεια, εάν συνεχιστεί ο αποκλεισμός του Ιράν.

Γιατί η ΕΕ δεν ξέρει πόσα καύσιμα έχει;

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η πλήρης έλλειψη δεδομένων, αλλά η έλλειψη πλήρους εικόνας σε πραγματικό χρόνο. Τα κράτη-μέλη διαθέτουν στοιχεία για τα στρατηγικά αποθέματα, όμως μεγάλο μέρος των καυσίμων βρίσκεται σε ιδιωτικά εμπορικά αποθέματα, τα οποία δεν δηλώνονται υποχρεωτικά.

Αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο «τυφλό σημείο» για τις Βρυξέλλες. Αξιωματούχοι παραδέχονται ότι, παρά τις τακτικές συναντήσεις και την ανταλλαγή πληροφοριών, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια τα διαθέσιμα αποθέματα κάθε στιγμή.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη για τα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ και τα καύσιμα αεριωθούμενων, όπου η διαφάνεια είναι ακόμη μικρότερη.

Ποια είναι η εικόνα των αποθεμάτων σήμερα;

Τα τελευταία ολοκληρωμένα στοιχεία της Eurostat, που αφορούν τον Ιανουάριο του 2026, δείχνουν ότι οι περισσότερες χώρες της ΕΕ διατηρούσαν αποθέματα άνω των 90 ημερών, όπως προβλέπουν οι κανονισμοί.

Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά θεωρούνται ήδη ξεπερασμένα.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο. Πριν καν ξεσπάσει η κρίση στο Ιράν, τα αποθέματα βρίσκονταν κάτω από το 30% της συνολικής χωρητικότητας, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης τον χειμώνα.

Η αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων εξαρτάται από την αγορά και τους εμπόρους, οι οποίοι λειτουργούν με βάση τις τιμές και όχι τις ανάγκες ασφάλειας.

Πώς επηρεάζει ο πόλεμος στο Ιράν την Ευρώπη;

Η σύγκρουση έχει προκαλέσει ανατροπή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Το ενδεχόμενο περιορισμού των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ οδηγεί σε ανακατανομή των φορτίων.

Δεξαμενόπλοια που άλλοτε κατευθύνονταν προς την Ευρώπη, πλέον στρέφονται απευθείας προς την Ασία από τη Δυτική Αφρική και τις ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει λιγότερη διαθεσιμότητα και μεγαλύτερο ανταγωνισμό για την Ευρώπη.

Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες αρχίζουν να περιορίζουν πτήσεις, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συστήνουν μείωση μετακινήσεων, σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης καυσίμων.

Ποιες λύσεις εξετάζει η Κομισιόν;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον ανοιχτά το πρόβλημα. Ήδη σχεδιάζει τη δημιουργία ενός «Παρατηρητηρίου Καυσίμων», που θα λειτουργεί ως κεντρικός μηχανισμός παρακολούθησης της αγοράς.

Ο στόχος είναι να καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο:

– η παραγωγή
– οι εισαγωγές και εξαγωγές
– τα επίπεδα αποθεμάτων

Ωστόσο, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

Την ίδια ώρα, κράτη-μέλη πιέζουν για πιο άμεσες λύσεις, ακόμη και για δημιουργία κλειστών καναλιών επικοινωνίας (WhatsApp ή Signal) μεταξύ κυβερνήσεων και Κομισιόν, ώστε να υπάρχει ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών.

Παρά τα διαθέσιμα στρατηγικά αποθέματα, η πραγματική απειλή βρίσκεται στην αβεβαιότητα. Χωρίς σαφή εικόνα, η ΕΕ κινδυνεύει:

να καθυστερήσει την αντίδρασή της σε ελλείψεις
να λάβει μέτρα πανικού
να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομία

Η φράση Ευρωπαίου αξιωματούχου αποτυπώνει το πρόβλημα: «Δεν ξέρουμε πραγματικά».o

• Politico
• Ευρώπη
• καύσιμα