POLITICO: Θύελλα στην ΕΕ για τη Θέουτα – Η Ελλάδα και άλλες 21 χώρες στρέφονται κατά Σάντσεθ

Βαθύ ρήγμα προκαλεί στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης η πρωτοφανής μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα, καθώς 22 ευρωπαίοι ηγέτες στρέφονται ανοιχτά κατά της πολιτικής του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης.

Σύμφωνα με το POLITICO, μεταξύ των ηγετών που υπέγραψαν κοινή επιστολή βρίσκονται ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, καθώς και οι ηγέτες της Ελλάδας, της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Τσεχίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Σουηδίας.

Η επιστολή απευθύνεται στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και στον πρωθυπουργό της Ιρλανδίας Μίχολ Μάρτιν.

Μητσοτάκης για φωτιές: «Δίπλα στους πυρόπληκτους η Πολιτεία – Άμεσα η καταγραφή των ζημιών και η στήριξη»

Στο επίκεντρο η νομιμοποίηση 1,2 εκατ. μεταναστών

Οι 22 ηγέτες εκφράζουν «σοβαρή ανησυχία» για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στα ευρωπαϊκά σύνορα η αιφνίδια είσοδος περίπου 50.000 μεταναστών από το Μαρόκο στη Θέουτα, παρότι σχεδόν όλοι έχουν πλέον επιστρέψει στη μαροκινή επικράτεια και κανείς δεν πέρασε στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Στο στόχαστρό τους βρίσκεται κυρίως η απόφαση της κυβέρνησης Σάντσεθ να προχωρήσει στη νομιμοποίηση έως και 1,2 εκατομμυρίων μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα. Κατά τους υπογράφοντες, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία μπορεί να λειτούργησε ως «παράγοντας έλξης», δημιουργώντας την εντύπωση ότι μια παράτυπη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί τελικά να οδηγήσει σε νόμιμη παραμονή.

«Έχουμε καθήκον να αποτρέπουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμούμε αδιάκοπα την παράτυπη μετανάστευση, συντονίζοντας τις ενέργειές μας, ενισχύοντας τα εξωτερικά μας σύνορα και αντιμετωπίζοντας όλες τις πολιτικές που μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες έλξης», αναφέρουν στην επιστολή τους.

Η απάντηση της Μαδρίτης

Η ισπανική κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης συνδέεται με τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα.

Εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών διευκρίνισε ότι η διαδικασία βασίζεται σε αυστηρές προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η απόδειξη διαμονής στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και η συμπλήρωση τουλάχιστον πέντε συνεχόμενων μηνών παραμονής στη χώρα κατά τον χρόνο της αίτησης.

Η Μαδρίτη επισημαίνει ακόμη ότι η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Απρίλιο, είχε ήδη λήξει τον Ιούνιο. Επομένως, σύμφωνα με την ισπανική πλευρά, κανένας από όσους εισήλθαν πρόσφατα στη Θέουτα δεν θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη ρύθμιση.

Οι διευκρινίσεις αυτές, πάντως, δεν φαίνεται να έπεισαν τους ευρωπαίους ηγέτες.

Ανοιχτό το ενδεχόμενο ελέγχων εντός Σένγκεν

Η επιστολή προειδοποιεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει τις ανεξέλεγκτες μαζικές διελεύσεις, την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ή άλλες υβριδικές απειλές.

Οι υπογράφοντες εμφανίζονται μάλιστα έτοιμοι να ενισχύσουν ή να επαναφέρουν προσωρινούς συνοριακούς ελέγχους εντός της ζώνης Σένγκεν, εφόσον κριθεί αναγκαίο για την προστασία των κρατών-μελών.

Η Ιταλία επέβαλε ήδη περιορισμούς στις αφίξεις από την Ισπανία σε λιμάνια και αεροδρόμια, ενώ και η Γαλλία αύξησε τους ελέγχους στα σύνορά της με την Ισπανία, στον απόηχο της κρίσης στη Θέουτα.

Παράλληλα, οι 22 ηγέτες ζήτησαν τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών, προκειμένου να συμφωνηθούν τα επόμενα βήματα. Η Ιρλανδία ανακοίνωσε ότι θα συγκαλέσει συνεδρίαση του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ την Τρίτη.

Την πρωτοβουλία για τη σύνταξη της επιστολής ανέλαβαν η Ρώμη και η Κοπεγχάγη.

Ο Σάντσεθ καταγγέλλει «εγωιστική και παράνομη στάση»

Ο Πέδρο Σάντσεθ απάντησε με δική του επιστολή προς την ηγεσία της ΕΕ, κατηγορώντας τους ευρωπαίους εταίρους του ότι επιτίθενται στην Ισπανία και ζητούν την προσωρινή αποπομπή της από τη ζώνη Σένγκεν.

Η Τζόρτζια Μελόνι ήταν η πρώτη που έθεσε δημόσια ζήτημα αναστολής της συμμετοχής της Ισπανίας στον χώρο ελεύθερης μετακίνησης.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι μια τέτοια πρόταση αντιβαίνει στο ευρωπαϊκό και ανθρωπιστικό δίκαιο, στις αρχές της αλληλεγγύης και στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της Ευρώπης.

Παράλληλα, απέρριψε τις κατηγορίες ότι η κυβέρνησή του απέτυχε να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, επικαλούμενος στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η Ισπανία κατέγραψε από το 2021 έως το 2026 τις μισές παράτυπες εισόδους σε σχέση με την Ιταλία.

Ο Σάντσεθ υπενθύμισε επίσης ότι η εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών δεν είναι πρωτοφανής, αναφερόμενος στην κρίση του 2021, όταν η Λευκορωσία διευκόλυνε διελεύσεις προς την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής.

«Στο σημερινό διεθνές περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αντέξει αυτού του είδους την εγωιστική, πολωτική και παράνομη αντίδραση», ανέφερε, αποδίδοντας τις επικρίσεις σε προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις, άγνοια ή πολιτικές σκοπιμότητες.

Η σφοδρή ανταλλαγή επιστολών αποκαλύπτει ότι το μεταναστευτικό επανέρχεται ως μία από τις πλέον εκρηκτικές πολιτικές διαμάχες στην Ευρώπη, απειλώντας πλέον όχι μόνο τις σχέσεις μεταξύ των κυβερνήσεων, αλλά και τη συνοχή της ίδιας της ζώνης Σένγκεν.

• Ευρωπαϊκή Ένωση
• Μαρόκο
• μεταναστευτικές ροές
• Πέδρο Σάντσεθ