Ψάθα: «Πετούσαν στα τυφλά» – Η ερμηνεία για την τραγωδία με τα ελικόπτερα

Η πρωτοφανής σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην Ψάθα αποδίδεται, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, στην έλλειψη ορατότητας. Ο έμπειρος αεροναυπηγός Κώστας Λακαφώσης εξηγεί ότι οι χειριστές προφανώς δεν αντιλήφθηκαν ο ένας τον άλλον. Τα συγκεκριμένα πτητικά μέσα διαθέτουν σημαντικά, τυφλά σημεία, καθώς δεν φέρουν τον πλήρως διαφανή θάλαμο, γνωστό ως bubble canopy. Ο πιλότος ενός τέτοιου ελικοπτέρου έχει περιορισμένο οπτικό πεδίο προς τα πάνω και προς τα κάτω, θυμίζοντας τη γωνία θέασης ενός απλού αυτοκινήτου.

Ο ειδικός εκτιμά αναλύοντας το βίντεο πως τα δύο οχήματα δεν πετούσαν σε οργανωμένο σχηματισμό. Στην αεροπορική γλώσσα, ο σωστός σχηματισμός απαιτεί το δεύτερο ελικόπτερο να ακολουθεί ελαφρώς χαμηλότερα και πιο πίσω από τον αρχηγό, διατηρώντας συνεχή, οπτική επαφή. Τα ελικόπτερα ωστόσο συνέκλιναν στο ίδιο ίχνος από εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις. Κανένας πιλότος δεν φάνηκε να αντιδρά, αποδεικνύοντας ότι εγκλωβίστηκαν αμφότεροι στο τυφλό σημείο του παραθύρου τους.

Ο εναέριος συντονισμός και η καθοριστική μαρτυρία

Ο οργανισμός διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων αναζητά πλέον τις ηχογραφημένες συνομιλίες για να ρίξει φως στα τελευταία δευτερόλεπτα. Το συντονιστικό ελικόπτερο FLOGA 1 πετούσε στην ευρύτερη περιοχή, δίνοντας γενικές οδηγίες στα πληρώματα. Ο εναέριος συντονιστής ωστόσο δεν μπορεί να ελέγξει αν κάθε χειριστής ξεχωριστά έχει οπτική επαφή με τον συνάδελφό του και αν τηρεί τις αποστάσεις. Το βίντεο αποκαλύπτει επίσης την παρουσία ενός τρίτου ελικοπτέρου, το οποίο ακολουθούσε την πορεία τους από πίσω.

Η συγκεκριμένη μαρτυρία θεωρείται απολύτως καθοριστική για τις αρχές. Τα τρία πτητικά μέσα προσπαθούσαν εκείνη τη στιγμή να κλιμακωθούν στο ίδιο ίχνος για να προσεγγίσουν το μέτωπο. Ο αρχικός συντονισμός για τις θέσεις του σχηματισμού πιθανότατα δεν είχε προλάβει να ολοκληρωθεί.

Η σωτήρια ρίψη και το μοντέλο του ενός πιλότου

Ο χειριστής του δεύτερου ελικοπτέρου αντέδρασε αστραπιαία μετά την τρομακτική, εναέρια σύγκρουση. Ο κυβερνήτης άδειασε αμέσως τους τρεισήμισι τόνους νερού που μετέφερε, εφαρμόζοντας τη βασική διαδικασία έκτακτης ανάγκης. Η ενστικτώδης ρίψη ελάφρυνε το χτυπημένο σκάφος, επιτρέποντας στον πιλότο να το σταθεροποιήσει και να εκτελέσει μια σωτήρια, αναγκαστική προσγείωση. Οι κανονισμοί επιτρέπουν σε αυτά τα ελικόπτερα να πετούν νομίμως με έναν μόνο χειριστή, αν και αυτό δεν αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή.

Ο δεύτερος επιβαίνοντας δεν εκτελεί χρέη εναέριου συντονιστή, αλλά λειτουργεί αποκλειστικά ως σύνδεσμος επικοινωνίας. Ο ρόλος του περιορίζεται στη μεταφορά πληροφοριών στα ελληνικά μέσω του ασυρμάτου. Η απουσία επιπλέον μελών στο πλήρωμα μειώνει τα επίπεδα ασφαλείας, καθώς τα περισσότερα μάτια βοηθούν στον εντοπισμό εμποδίων ή άλλων αεροσκαφών, διασφαλίζοντας την απαραίτητη ορατότητα σε τόσο απαιτητικές, πυροσβεστικές επιχειρήσεις.

• Ελικόπτερο
• Κώστας Λακαφώσης
• Ψάθα