Συρία: Συνάντηση αλ Σάρα–Μπαρζανί στη Δαμασκό με φόντο την ενσωμάτωση των Κούρδων

Ο πρόεδρος της Συρίας, Άχμαντ αλ Σάρα, υποδέχθηκε τη Δευτέρα στη Δαμασκό τον πρόεδρο της αυτόνομης Περιφέρειας του Ιρακινού Κουρδιστάν, Νετσερβάν Μπαρζανί, σε μια συνάντηση με ιδιαίτερη πολιτική σημασία για το μέλλον των Κούρδων της Συρίας.

Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο Λαϊκό Παλάτι, παρουσία του Σύρου υπουργού Εξωτερικών Άσαντ αλ Σαϊμπάνι, και συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις, την οικονομική συνεργασία και τις περιφερειακές εξελίξεις.

Στο επίκεντρο της επίσκεψης βρέθηκε, σύμφωνα με συριακή πηγή που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο, η προσπάθεια να δοθεί νέα ώθηση στη συμφωνία για τη σταδιακή ενσωμάτωση των κουρδικών στρατιωτικών και διοικητικών δομών στο συριακό κράτος.

Η πρώτη επίσκεψη του Μπαρζανί μετά την πτώση Άσαντ

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του Νετσερβάν Μπαρζανί στη Δαμασκό μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.

Ο πρόεδρος του Ιρακινού Κουρδιστάν ταξίδεψε στη συριακή πρωτεύουσα έπειτα από επίσημη πρόσκληση του Άχμαντ αλ Σάρα. Πριν από τη συνάντηση, η προεδρία της Περιφέρειας του Κουρδιστάν είχε ανακοινώσει ότι οι συνομιλίες θα αφορούσαν τις σχέσεις της Συρίας με το Ιράκ και το Ιρακινό Κουρδιστάν, τις προοπτικές κοινής συνεργασίας και τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται ενώ παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα γύρω από την εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ της Δαμασκού και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων – SDF.

Η συμφωνία για την ενσωμάτωση των SDF

Η συριακή κυβέρνηση και οι κουρδικές δυνάμεις κατέληξαν στα τέλη Ιανουαρίου σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και σταδιακής ενσωμάτωσης των στρατιωτικών και διοικητικών θεσμών της βορειοανατολικής Συρίας στην κεντρική εξουσία.

Η συμφωνία προέβλεπε την αποχώρηση των δυνάμεων από τις γραμμές αντιπαράθεσης, την ανάπτυξη κρατικών δυνάμεων ασφαλείας στη Χασάκα και το Καμισλί και την ένταξη κουρδικών μονάδων στις νέες δομές του συριακού στρατού.

Προέβλεπε επίσης τη μεταφορά κρατικών υπηρεσιών, συνοριακών περασμάτων και σημαντικών υποδομών στον έλεγχο της Δαμασκού, με στόχο την επανένωση των εδαφών της χώρας.

Η εφαρμογή της, ωστόσο, προχωρά με καθυστερήσεις, καθώς οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν για τον τρόπο με τον οποίο θα ενταχθούν οι κουρδικές στρατιωτικές δυνάμεις στον εθνικό στρατό, αλλά και για τις εγγυήσεις που θα δοθούν σχετικά με τα πολιτικά και πολιτιστικά δικαιώματα των Κούρδων.

Ο μεσολαβητικός ρόλος του Μπαρζανί

Ο Νετσερβάν Μπαρζανί είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων μεταξύ της Δαμασκού και των SDF.

Τον Ιανουάριο είχε συναντηθεί στο Αρμπίλ με τον διοικητή των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, Μαζλούμ Άμπντι, στο πλαίσιο των αμερικανικών και διεθνών προσπαθειών για την εφαρμογή της συμφωνίας και την αποτροπή μιας ευρύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης.

Ο Μπαρζανί χαιρέτισε τότε τη συμφωνία, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα συμβάλει στην ανοικοδόμηση μιας ενιαίας Συρίας και στην προστασία των δικαιωμάτων των Κούρδων και των υπόλοιπων κοινοτήτων στο μελλοντικό Σύνταγμα της χώρας.

Διπλωματική πηγή δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί, στο πλαίσιο της επίσκεψης στη Δαμασκό, συνάντηση του Μπαρζανί και με τον Μαζλούμ Άμπντι.

«Σταθερή και ενιαία Συρία»

Μετά τη συνάντηση, ο πρόεδρος του Ιρακινού Κουρδιστάν επανέλαβε την υποστήριξή του σε μια σταθερή και ενιαία Συρία, στην οποία θα προστατεύονται τα δικαιώματα όλων των εθνικών και θρησκευτικών κοινοτήτων.

Ο Μπαρζανί χαρακτήρισε τη σημερινή περίοδο «ιστορική ευκαιρία» για την ανάκαμψη, την ανοικοδόμηση και την ευημερία της Συρίας, εκφράζοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη του στην ηγεσία του Άχμαντ αλ Σάρα.

Από την πλευρά της συριακής προεδρίας, ανακοινώθηκε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στους τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας και του συντονισμού, ιδιαίτερα στον οικονομικό τομέα, καθώς και στη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στη Συρία και στην ευρύτερη περιοχή.

Οι Κούρδοι μετά τον εμφύλιο

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, οι Κούρδοι της Συρίας, με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων δυτικών χωρών, έθεσαν υπό τον έλεγχό τους μεγάλες εκτάσεις στη βόρεια και βορειοανατολική χώρα.

Οι SDF αποτέλεσαν τον βασικό χερσαίο σύμμαχο της διεθνούς συμμαχίας στη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους, δημιουργώντας παράλληλα μια αυτόνομη διοίκηση στις περιοχές που έλεγχαν.

Μετά την πτώση του Άσαντ, οι νέες αρχές της Δαμασκού έθεσαν ως προτεραιότητα την επαναφορά ολόκληρης της συριακής επικράτειας υπό τον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης.

Έπειτα από νέες συγκρούσεις στις αρχές του 2026, οι κυβερνητικές δυνάμεις κατέλαβαν μεγάλα τμήματα της βόρειας και ανατολικής Συρίας, περιορίζοντας σημαντικά την έκταση που ήλεγχαν οι SDF.

Στο πλαίσιο των συμφωνιών που ακολούθησαν, κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και το αεροδρόμιο του Καμισλί, πέρασαν ή συμφωνήθηκε να περάσουν στον έλεγχο του συριακού κράτους.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει πλέον η οριστική ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων στον στρατόκαι η πολιτική διευθέτηση που θα καθορίσει τη θέση των Κούρδων στη μεταπολεμική Συρία.

• Άχμεντ αλ-Σάρα
• Δαμασκός
• Κούρδοι της Συρίας
• Συρία