«Teck neck»: Μυοσκελετικά, αδύναμα χέρια και θολή όραση – Πώς αλλάζει η οθόνη τις ανθρώπινες λειτουργίες

Η εκτεταμένη χρήση κινητών, υπολογιστών και έξυπνων ρολογιών συνδέεται με επιβαρύνσεις για το σώμα, από τη στάση του αυχένα και τη μυϊκή δύναμη έως την υγεία του δέρματος, την όραση και τις λεπτές κινητικές δεξιότητες. Οι διαθέσιμες έρευνες δεν τεκμηριώνουν όλες τις ανησυχίες στον ίδιο βαθμό, όμως αναδεικνύουν πρακτικούς τρόπους περιορισμού των κινδύνων.

Στο δημοσίευμα του BBC επισημαίνεται πως η πολύωρη χρήση συσκευών συχνά συνεπάγεται σκύψιμο προς την οθόνη, καθιστική εργασία και λιγότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους. Αυτές οι συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν διαφορετικές λειτουργίες του οργανισμού, ιδιαίτερα όταν παγιώνονται στην καθημερινότητα.

Αυχένας και σπονδυλική στήλη

Η στάση με το κεφάλι σκυμμένο προς το κινητό, γνωστή ως «στάση του κεφαλιού προς τα εμπρός», αυξάνει σημαντικά την καταπόνηση του αυχένα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται, η πίεση μπορεί να φτάσει έως και τα 27 κιλά.

Η συνεχής επιβάρυνση ενδέχεται, με την πάροδο του χρόνου, να επηρεάσει τους μεσοσπονδύλιους δίσκους, τις αρθρώσεις και τους μύες, ενώ συνδέεται και με πιθανή μείωση της πνευμονικής χωρητικότητας. Το φαινόμενο περιγράφεται συχνά με τον όρο «tech neck».

Η λανθασμένη στάση μπορεί επίσης να αλλάξει σταδιακά τη σωματική εικόνα. Ειδικές ασκήσεις μπορεί να συμβάλουν στη διόρθωσή της, εφόσον εγκριθούν από γιατρό.

Για τη μείωση της καταπόνησης, το κινητό πρέπει να ανεβαίνει πιο κοντά στο ύψος των ματιών και να βρίσκεται, ιδανικά, περίπου σε απόσταση ενός μήκους χεριού από το πρόσωπο. Η ίδια εργονομική αρχή ισχύει για τις οθόνες των υπολογιστών. Χρήσιμα θεωρούνται και τα τακτικά διαλείμματα, όπως αποχή από την οθόνη για 20 λεπτά ανά μισή ώρα.

Ρυτίδες και ερεθισμοί από έξυπνα ρολόγια

Έχει διατυπωθεί η ανησυχία ότι το «tech neck» μπορεί να ευνοεί την εμφάνιση ρυτίδων στον λαιμό, καθώς η επαναλαμβανόμενη κάμψη του δέρματος θεωρητικά ενισχύει τις γραμμές έκφρασης. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αξιόπιστες μελέτες που να αποδεικνύουν άμεση σύνδεση.

Για τον λόγο αυτό, δεν προκύπτει επιστημονική βάση για ειδικά προϊόντα περιποίησης που διαφημίζονται για το «tech neck» στο διαδίκτυο.

Πιο τεκμηριωμένη είναι η πιθανότητα δερματικού ερεθισμού από την παρατεταμένη χρήση έξυπνων ρολογιών. Η περιοχή κάτω από το λουράκι μπορεί να παραμένει σκοτεινή και υγρή, συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη ζυμομυκήτων και μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό ή έκζεμα.

Η βλάβη στον επιδερμικό φραγμό μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία σε υλικά που χρησιμοποιούνται σε τεχνολογικά προϊόντα, όπως νικέλιο, καουτσούκ, λατέξ και ακρυλικά. Η συχνότερη αφαίρεση του ρολογιού, ο καθαρισμός του δέρματος και η χρήση προστατευτικής κρέμας όταν φοριέται όλη την ημέρα μπορούν να περιορίσουν το πρόβλημα.

Μυωπία και χρόνος σε εξωτερικούς χώρους

Τα ποσοστά μυωπίας αυξάνονται εδώ και δεκαετίες, γεγονός που συχνά αποδίδεται στις ψηφιακές οθόνες. Διαχρονική έρευνα άνω των 20 ετών για την ανάπτυξη των ματιών στα παιδιά εξέτασε αν η μυωπία συνδέεται με δραστηριότητες κοντινής εστίασης, όπως η χρήση τηλεφώνου.

Η απάντηση ήταν «όχι ιδιαίτερα». Η έρευνα, ωστόσο, ανέδειξε έναν διαφορετικό παράγοντα: ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά.

Το έντονο φυσικό φως διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον αμφιβληστροειδή και ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο ανάπτυξης των ματιών. Οι συσκευές μπορεί να επιδρούν έμμεσα, καθώς αποτελούν μέρος μιας καθημερινότητας που κρατά περισσότερους ανθρώπους σε εσωτερικούς χώρους.

Η αύξηση του χρόνου έξω μπορεί να ωφελήσει τόσο την όραση όσο και τον ύπνο. Η έκθεση στον ήλιο, πάντως, χρειάζεται προστασία με αντηλιακό και γυαλιά ηλίου, ώστε να αποφεύγονται οι επιβλαβείς επιδράσεις της ηλιακής ακτινοβολίας.

Μειωμένη δύναμη λαβής και καθιστική ζωή

Η δύναμη της λαβής θεωρείται ολοένα και περισσότερο δείκτης της συνολικής κατάστασης υγείας. Μία μελέτη διαπίστωσε ότι μπορεί να προβλέπει τον πρόωρο θάνατο καλύτερα από την αρτηριακή πίεση, ενώ καταγράφεται μείωση της δύναμης αυτής σε αρκετές χώρες, κυρίως στις νεότερες ηλικίες.

Οι επιστήμονες αντιμετωπίζουν τη γενεαλογική αυτή πτώση ως πιθανό πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι για τη μελλοντική υγεία των νεότερων πληθυσμών. Η στροφή προς την καθιστική εργασία μπροστά σε υπολογιστή θεωρείται ένας από τους παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση της φυσικής κατάστασης και, κατ’ επέκταση, της δύναμης των χεριών.

Μια απλή δοκιμή είναι η δυνατή πίεση μιας μπάλας του τένις και η διατήρηση της λαβής για 15 έως 30 δευτερόλεπτα. Η ουσιαστική αντιμετώπιση, όμως, δεν περιορίζεται στην άσκηση των χεριών, αλλά απαιτεί συστηματική βελτίωση της συνολικής φυσικής κατάστασης.

Οθόνες και λεπτές κινητικές δεξιότητες

Η χρήση της τεχνολογίας μπορεί να βελτιώνει ορισμένες πολύ συγκεκριμένες δεξιότητες, όπως το κλικ ή τον γρήγορο χειρισμό μιας οθόνης. Στην ευρύτερη ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων, ιδιαίτερα των λεπτών κινήσεων που συνδέουν τη σκέψη με την ακριβή εκτέλεση, τα στοιχεία δείχνουν αρνητική επίδραση.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για παιδιά και εφήβους, καθώς οι κινητικές δεξιότητες παρουσιάζουν συσχέτιση με τη γνωστική και ακαδημαϊκή ανάπτυξη.

Η προτεινόμενη αντιμετώπιση δεν είναι ο πανικός ούτε η καθολική απαγόρευση των οθονών. Χρειάζεται συνειδητή ένταξη πρακτικών δραστηριοτήτων στην καθημερινότητα, ώστε η χρήση της τεχνολογίας να συνυπάρχει με κίνηση, άσκηση και δραστηριότητες που καλλιεργούν τον συντονισμό χεριού-ματιού.

• teck neck
• αυχένας
• Ηλεκτρονικές Συσκευές
• κινητά τηλέφωνα
• μυοσκελετικά προβλήματα
• οθόνες αφής
• όραση
• υγεία