Θέουτα: Η πείνα και η εξάντληση έσβησαν το όνειρο της Ευρώπης – «Ήταν σαν φυλακή»

Με την πείνα, την εξάντληση και την απογοήτευση να έχουν διαψεύσει τις προσδοκίες τους, μετανάστες που κολύμπησαν ή πέρασαν πάνω από τους φράχτες για να εισέλθουν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα άρχισαν το Σάββατο να επιστρέφουν στο Μαρόκο.

Πολλοί από όσους μίλησαν στο Reuters ανέφεραν ότι οδηγήθηκαν στα σύνορα από viral βίντεο και μηνύματα φίλων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία δημιουργούσαν την εντύπωση ότι οι αυστηρά φυλασσόμενες εγκαταστάσεις μπορούσαν να παραβιαστούν και ότι από τη Θέουτα θα άνοιγε ο δρόμος προς την Ευρώπη.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, ήταν εντελώς διαφορετική. Όταν έφτασαν στον ισπανικό θύλακα της Βόρειας Αφρικής, πολλοί διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχε τρόπος να συνεχίσουν προς την ηπειρωτική Ισπανία, ενώ βρέθηκαν χωρίς τροφή, χρήματα, στέγη ή πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

«Πίστευα ότι θα έχτιζα ένα καλύτερο μέλλον»

Ο Μπραχίμ, εργαζόμενος σε φούρνο από τη Φεζ, εγκατέλειψε τη δουλειά του και κατευθύνθηκε προς τη Θέουτα, αφού είδε βίντεο με χιλιάδες ανθρώπους να περνούν τα σύνορα.

«Ήρθαμε για να προοδεύσουμε, όχι για να εξαπατηθούμε», δήλωσε, περιγράφοντας τη διάψευση των προσδοκιών του. Όπως είπε, πέρασε τρεις ημέρες πίνοντας μόνο νερό, καθώς δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά τις πολύ υψηλότερες τιμές των τροφίμων στην ισπανική πλευρά.

Η αδυναμία μετάβασης στην υπόλοιπη Ισπανία μετέτρεψε τη Θέουτα σε ένα αδιέξοδο για πολλούς από τους νεοαφιχθέντες. «Η Θέουτα ήταν σαν φυλακή. Δεν υπήρχε τίποτα να κάνεις εκεί», ανέφερε εργαζόμενος στο λιμάνι Tanger Med, ο οποίος επέστρεψε στο Μαρόκο.

Άδειοι δρόμοι στη Φνιντέκ

Στη μαροκινή πόλη Φνιντέκ, απέναντι από τη Θέουτα, η εικόνα το Σάββατο ήταν εντελώς διαφορετική από εκείνη της Πέμπτης, όταν χιλιάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί κοντά στο συνοριακό πέρασμα.

Νεαροί άνδρες απομακρύνονταν από τα σύνορα πεζή ή περίμεναν ταξί για να επιστρέψουν στις πόλεις τους. Αρκετά καταστήματα παρέμεναν κλειστά, ενώ εργαζόμενοι και επιχειρήσεις προσπαθούσαν να επανέλθουν στη λειτουργία τους μετά την αιφνίδια μαζική αναχώρηση προσωπικού.

Μεταναστευτικό ρήγμα στην ΕΕ: 22  χώρες κατά της Ισπανίας – Η στάση της Ελλάδας

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ξενοδοχείου στη Φνιντέκ, του οποίου και οι έξι εργαζόμενοι στην κουζίνα έφυγαν για τη Θέουτα κατά την κορύφωση των διελεύσεων, αναγκάζοντας τη διοίκηση να αναζητήσει αντικαταστάτες.

Καταγγελίες για επιθέσεις και εχθρική συμπεριφορά

Ορισμένοι από τους μετανάστες που επέστρεψαν κατήγγειλαν ότι κάτοικοι της συνοικίας Ελ Πρίνσιπε τούς επιτέθηκαν ή τους πίεσαν να εγκαταλείψουν την περιοχή. Το Reuters σημειώνει ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις συγκεκριμένες μαρτυρίες.

Ο Μαροκινός σερβιτόρος Γιασίν Ισού υποστήριξε ότι δέχθηκε επίθεση και αναγκάστηκε να φύγει από τη συνοικία, θεωρώντας ότι το γενικευμένο κλείσιμο των καταστημάτων είχε στόχο να καταστήσει αδύνατη την παραμονή των νεοαφιχθέντων.

Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν ελαφρά σε δύο ξεχωριστές επιθέσεις με μαχαίρι και ότι συνελήφθη ένας ύποπτος. Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι δεν είχε καταγραφεί θάνατος από επίθεση με μαχαίρι στη Θέουτα από την Πέμπτη.

Η Θέουτα επιστρέφει σταδιακά στους ρυθμούς της

Στην ισπανική πλευρά των συνόρων, ορισμένες καφετέριες άρχισαν να ανοίγουν ξανά, ενώ η αστυνομική παρουσία παρέμενε έντονη. Τα περισσότερα καταστήματα εξακολουθούσαν να είναι κλειστά, καθώς οι κάτοικοι προσπαθούσαν να εκτιμήσουν την κατάσταση και να επιστρέψουν σταδιακά στην καθημερινότητά τους.

Η 24χρονη Μαρίνα Καστάνιο, η οικογένεια της οποίας διαθέτει δύο καφετέριες στο κέντρο της πόλης, ανέφερε ότι αποφάσισαν να επαναλειτουργήσουν, υπογραμμίζοντας όμως ότι η ασφάλεια του προσωπικού παραμένει η πρώτη προτεραιότητα.

Εργαζόμενος σε κέντρο υποδοχής δήλωσε ότι η δομή είχε γεμίσει και δεν μπορούσε να δεχθεί άλλους ανθρώπους, εκτιμώντας ότι χιλιάδες μετανάστες εξακολουθούσαν να βρίσκονται στον θύλακα.

Ανάμεσα στον φόβο και τη συμπόνια

Οι αντιδράσεις των κατοίκων δεν ήταν ενιαίες. Η αιφνίδια άφιξη τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων προκάλεσε φόβο και ανασφάλεια, αλλά ταυτόχρονα και αισθήματα συμπόνιας για τους νεαρούς που έφτασαν εξαντλημένοι και χωρίς εφόδια.

«Αυτοί οι νέοι άνθρωποι υφίστανται πλήρη εκμετάλλευση. Χρησιμοποιούνται ως διαπραγματευτικά πιόνια», δήλωσε ιδιοκτήτης καταστήματος της Θέουτα, περιγράφοντας το αίσθημα αδυναμίας που επικρατεί στην τοπική κοινωνία.

«Προτιμώ να πεθάνω προσπαθώντας»

Παρά τη μαζική επιστροφή προς το Μαρόκο, ορισμένοι παραμένουν αποφασισμένοι να μείνουν στη Θέουτα.

Ο Μοχάμεντ Άχμεντ, 43 ετών και καταγόμενος από το Σουδάν, ανέφερε ότι μεταφέρθηκε με φορτηγό κοντά στα σύνορα και στη συνέχεια κολύμπησε επί τέσσερις ώρες για να φτάσει στον ισπανικό θύλακα.

Παρότι, όπως υποστήριξε, δεν κατάφερε να φτάσει σε κέντρο φιλοξενίας, ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να επιστρέψει: «Δεν πρόκειται να γυρίσω. Προτιμώ να πεθάνω προσπαθώντας εδώ».

Η κρίση στη Θέουτα αποκάλυψε όχι μόνο την ευκολία με την οποία η παραπληροφόρηση στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να κινητοποιήσει χιλιάδες ανθρώπους, αλλά και το χάσμα ανάμεσα στην εικόνα της Ευρώπης ως προορισμού μιας καλύτερης ζωής και στην πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν όσοι φτάνουν στα σύνορά της.

• Θέουτα
• Ισπανία
• Μαρόκο
• μετανάστες
• Μεταναστευτική κρίση