Τι είναι το πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό – Πόσο θανατηφόρο μπορεί να γίνει

Ένα ύποπτο κρούσμα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο, ήταν η αφορμή για να προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία για το ενδεχόμενο ξεσπάσματος μιας νέας πανδημίας, παρόμιας με αυτής του κορωνοϊού. Οκτώ είναι τα κρούσματα που επιβεβαιώνει επί του παρόντος από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), συμπεριλαμβανομένων πέντε εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων και τριών ύποπτων. Από αυτά τα οκτώ κρούσματα που ιχνηλατήθηκαν στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius έχουν προκύψει τρεις θάνατοι.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τον χανταϊό

Οι χανταϊοί είναι μια οικογένεια ιών που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες και θάνατο, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).

Οι ιοί προκαλούν δύο συνδρόμα:

1. το πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HPS) και τον
2. αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο (HFRS).

Το HPS εντοπίζεται κυρίως στο Δυτικό Ημισφαίριο, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, ενώ το HFRS εντοπίζεται κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία.

Η επιτήρηση για τον χανταϊό στις ΗΠΑ ξεκίνησε το 1993 κατά τη διάρκεια επιδημίας στην περιοχή Four Corners, όπου συναντώνται η Αριζόνα, το Κολοράντο, το Νέο Μεξικό και η Γιούτα, ανέφερε το CDC. Μεταξύ του 1993 και του τέλους του 2023, έχουν αναφερθεί 890 κρούσματα νόσου από χανταϊό στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το CDC.

Ο χανταϊός έγινε ευρύτερα γνωστός αφότου αναγνωρίστηκε ως η αιτία θανάτου της συζύγου του ηθοποιού Τζιν Χάκμαν, μετά τον εντοπισμό των δύο νεκρών στο σπίτι τους στο Νέο Μεξικό τον Φεβρουάριο του 2025.

Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός;

Οι χανταϊοί συνήθως μεταδίδονται μέσω τρωκτικών, συμπεριλαμβανομένων αρουραίων και ποντικών, κυρίως από έκθεση σε ούρα, κόπρανα ή σάλιο. Αν και οι ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω δαγκώματος ή γρατζουνιάς από τρωκτικό, τέτοια μόλυνση είναι σπάνια, λέει το CDC.

Οι χανταϊοί μπορεί επίσης να μεταδοθούν από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά και αυτό είναι σπάνιο και έχει τεθεί υπόνοια μόνο για έναν υπότυπο από τη Νότια Αμερική, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Το στέλεχος του χανταϊού στο ύποπτο κρούσμα έχει ταυτοποιηθεί ως ο ιός Andes, ο οποίος ιστορικά έχει δείξει ότι μπορεί δυνητικά να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων.

Η δρ. Ζαν Μαρατζο, διευθύνουσα σύμβουλος της Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων της Αμερικής, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου την περασμένηΠέμπτη ότι πιστεύει πως η μετάδοση στο ύποπτο κρούσμα γίνεται μέσω «αναπνευστικού υλικού».

«Όσον αφορά τη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, και πάλι, θεωρητικά, και οι δύο πιθανοί τρόποι. Οι άνθρωποι θα μπορούσαν να έχουν μολυσμένο υλικό στα χέρια τους. Θα μπορούσαν δυνητικά να το μεταδώσουν έτσι», είπε. «Αλλά πιστεύουμε, τουλάχιστον από το ξέσπασμα στην Αργεντινή που σημειώθηκε και δημοσιεύτηκε στο New England Journal πριν από αρκετά χρόνια, πριν από την πανδημία, ότι πιθανότατα μεταδίδεται μέσω αναπνευστικού υλικού, είτε αερογενώς είτε με σταγονίδια, δεν το γνωρίζουμε πραγματικά».

Καινούργια δεδομένα για τον χανταϊό: Τα φάρμακα, η επώαση και ο φόβος μιας παγκόσμιας πανδημίας

Ποια είναι τα συμπτώματα του χανταϊού;

Τα συμπτώματα του HPS συνήθως εμφανίζονται μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την επαφή με τον ιό, με πρώιμα σημεία τον πυρετό, την κόπωση και τους μυϊκούς πόνους, σύμφωνα με το CDC. Οι μισοί ασθενείς με HPS θα εμφανίσουν πονοκεφάλους, ρίγη, ζάλη, ναυτία, εμετό, διάρροια και κοιλιακό πόνο.

Το CDC αναφέρει ότι μεταξύ τεσσάρων και 10 ημερών μετά την αρχική φάση της ασθένειας θα εμφανιστούν τα όψιμα συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένου του βήχα, της δύσπνοιας και του σφιξίματος στο στήθος καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό.

Περίπου το 38% των ανθρώπων που εμφανίζουν αναπνευστικά συμπτώματα HPS μπορεί να πεθάνουν από τη νόσο, σύμφωνα με το CDC.

Τα συμπτώματα του HFRS συνήθως αναπτύσσονται μία έως δύο εβδομάδες μετά την έκθεση και τυπικά περιλαμβάνουν έντονους πονοκεφάλους, πυρετό, ρίγη, πόνο στην πλάτη, κοιλιακό πόνο, ναυτία και εμετό, λέει το CDC.

Τα μεταγενέστερα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν χαμηλή αρτηριακή πίεση, έλλειψη ροής αίματος, εσωτερική αιμορραγία και οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Ανάλογα με τον ιό που προκαλεί τη λοίμωξη, η θνητότητα στους ανθρώπους που μολύνονται μπορεί να κυμαίνεται από κάτω του 1% έως και 15%, λέει το CDC.

Ποιες θεραπείες για τον χανταϊό είναι διαθέσιμες;

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από χανταϊό, και το CDC συνιστά οι ασθενείς να λαμβάνουν υποστηρικτική φροντίδα, όπως ανάπαυση, ενυδάτωση και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Επειδή το HPS μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες στην αναπνοή, οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν υποστήριξη της αναπνοής, όπως διασωλήνωση, λέει το CDC. Το HFRS μπορεί να διαταράξει τη λειτουργία των νεφρών και οι μολυσμένοι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν αιμοκάθαρση για την απομάκρυνση τοξινών από το αίμα, σύμφωνα με το CDC.

Υπάρχει εμβόλιο;

Δεν υπάρχει εμβόλιο που να προστατεύει από τον χανταϊό.

Το CDC συνιστά στους ανθρώπους να αποφεύγουν την επαφή με ούρα, κόπρανα, σάλιο και υλικά φωλιάσματος τρωκτικών. Αν εντοπιστούν ποντίκια ή αρουραίοι στο σπίτι ή γύρω από αυτό, το CDC λέει ότι είναι σημαντικό να γίνει ο καθαρισμός τους με ασφάλεια.

• Αργεντινή
• κρούσματα
• πανδημία
• Χανταϊός