Τηλεοπτικό βατερλό: Ο Τσίπρας θα έκλεινε τις τράπεζες πριν τον Βαρουφάκη – Ανδρουλάκης ανεβάζει στροφές, αλλά παίζει σε λεπτή γραμμή – Η Καρυστιανού επιχειρεί άλμα στο… κενό – ΟΠΕΚΕΠΕ: Το μαρτύριο της δικογραφίας

Αν κάτι επιβεβαιώθηκε μετά την τελευταία τηλεοπτική εμφάνιση, είναι ότι ορισμένες φορές η πολιτική απουσία λειτουργεί πιο αποτελεσματικά από την παρουσία.

Ο Αλέξης Τσίπρας, μετά τη συνέντευξη που περισσότερο άνοιξε παρά έκλεισε ζητήματα — με κορυφαία τη φράση περί τραπεζών — κατάφερε να επαναφέρει στο προσκήνιο μνήμες που πολλοί στο επιτελείο του θα προτιμούσαν να παραμείνουν… αρχειοθετημένες. Και κάπως έτσι, μια συζήτηση που επιχειρούσε να αφορά το «αύριο», κατέληξε να θυμίζει το «χθες».

Στην πολιτική, οι λέξεις έχουν βάρος. Και όταν επαναφέρεις μόνος σου τις πιο αμφιλεγόμενες σελίδες της διακυβέρνησής σου, τότε το αφήγημα δεν το ελέγχεις εσύ — σε ελέγχει αυτό.

Και εδώ βρίσκεται η ειρωνεία: την ώρα που επιχειρεί να επανατοποθετηθεί, δίνει ο ίδιος επιχειρήματα σε όσους θέλουν να τον κρατήσουν εκτός επόμενης ημέρας.

Στο μεταξύ, στη Χαριλάου Τρικούπη παρακολουθούν χωρίς άγχος. Όχι γιατί έχουν λύσει τα δικά τους προβλήματα, αλλά γιατί κάθε τέτοια εμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού λειτουργεί, έστω και έμμεσα, υπέρ τους.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης μπορεί να κινείται σε χαμηλές δημοσκοπικές πτήσεις, όμως παραμένει — τουλάχιστον συγκριτικά — η πιο «ασφαλής» εναλλακτική για ένα κοινό που αναζητά αντιπολίτευση χωρίς επιστροφή σε παλιές περιπέτειες.

Τελικά, ίσως ισχύει το παλιό πολιτικό αξίωμα: κάποιοι κερδίζουν όταν μιλούν.

Και κάποιοι… όταν δεν μιλούν καθόλου.

Βεβαίως. Ορίστε ένα αρνητικό παραπολιτικό, πιο αιχμηρό και επικριτικό:

Η Καρυστιανού επιχειρεί άλμα στο… κενό  

Σαν έτοιμη από καιρό, η Μαρία Καρυστιανού έκανε τελικά το βήμα προς την ίδρυση πολιτικού φορέα, επιβεβαιώνοντας όσους έβλεπαν ότι το αίτημα για δικαιοσύνη επιχειρεί πλέον να μετατραπεί σε πολιτικό κεφάλαιο. Μόνο που άλλο η ηθική απήχηση και άλλο η πολιτική συγκρότηση.

Η επιλογή της να ανακοινώσει το εγχείρημα την πρώτη ημέρα της δίκης για τα Τέμπη, αλλά και ανήμερα των γενεθλίων της κόρης της, δεν είναι απλώς μια κίνηση υψηλού συμβολισμού. Είναι μια συνειδητή προσπάθεια πολιτικής κατοχύρωσης χώρου μέσα σε ένα περιβάλλον γενικευμένης κρίσης και απονομιμοποίησης του συστήματος. Με απλά λόγια, επιχείρησε να μπει πρώτη στο κενό, πριν εμφανιστούν άλλοι επίδοξοι εκφραστές της οργής.

Το πρόβλημα είναι ότι η ηθική φόρτιση δεν αρκεί για να παραχθεί συνεκτική πολιτική πρόταση. Το σύνθημα «Ξεκινάμε για την ελπίδα» ακούγεται εύηχο, αλλά μέχρι στιγμής περισσότερο παραπέμπει σε πλατφόρμα αγανάκτησης παρά σε ώριμο σχέδιο διακυβέρνησης. Οι έξι πυλώνες που παρουσιάζονται μοιάζουν με γενικές διακηρύξεις καθολικής αποδοχής, όχι με επεξεργασμένο πολιτικό πρόγραμμα που να απαντά στο πώς ακριβώς θα αλλάξει η χώρα.

Η δε απόπειρα υπέρβασης του άξονα Δεξιάς-Αριστεράς είναι γνώριμη συνταγή για κάθε νέο σχήμα που θέλει να ψαρέψει σε θολά νερά. Συνήθως ακούγεται ελκυστική στην αρχή, αλλά γρήγορα σκοντάφτει στην πραγματικότητα: η πολιτική δεν κρίνεται από την αποστροφή στους «επαγγελματίες», αλλά από το αν μπορείς να αρθρώσεις καθαρές θέσεις χωρίς αντιφάσεις. Και ήδη οι πρώτες τοποθετήσεις της κυρίας Καρυστιανού σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και αμβλώσεων έχουν προκαλέσει τριγμούς ακόμη και σε κοινά που μέχρι χθες της έδιναν σχεδόν άκριτα πίστωση.

Εκεί ακριβώς αρχίζει και τελειώνει η δυσκολία του εγχειρήματος. Η κοινωνική συμπάθεια δεν μετατρέπεται αυτόματα σε πολιτική πλειοψηφία. Και το ηθικό πλεονέκτημα δεν αρκεί όταν αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα, οι ιδεολογικές ασάφειες και οι πρώτες γκρίζες ζώνες.

Γιατί στην πολιτική, η οργή μπορεί να ανοίγει την πόρτα. Δεν αρκεί όμως για να χτίσει σπίτι.
Ανδρουλάκης ανεβάζει στροφές, αλλά παίζει σε λεπτή γραμμή

Μέχρι χθες απέφευγε τη λέξη. Την είχε σχεδόν απαγορευμένη. Και ξαφνικά, μέσα σε μία νύχτα και με φόντο τη νέα δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Νίκος Ανδρουλάκης πάτησε το κουμπί: «εκλογές να τελειώνουμε». Όχι τυχαία, όχι ουδέτερα, αλλά με πλήρη πολιτική στόχευση.

Στη Χαριλάου Τρικούπη διαβάζουν το momentum σαν «παράθυρο ευκαιρίας» και επιχειρούν να το μετατρέψουν σε νέο δίπολο: από τη μία «παρακράτος» και «ασυδοσία», από την άλλη «κράτος δικαίου» και «διαφάνεια». Καθαρή γραμμή, καθαρό αφήγημα. Το ερώτημα είναι αν η κοινωνία θα το αγοράσει ως εναλλακτική ή ως ανακύκλωση συνθημάτων.

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα χειροκρότησε – και μάλιστα δυνατά. Σπάνια εικόνα συνοχής. Αλλά η συνοχή εντός δεν αρκεί όταν το στοίχημα είναι εκτός. Γιατί το «μπετόν» στη Βουλή δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ρεύμα στην κοινωνία.

Στρατηγικά, το ΠαΣοΚ αποφεύγει την πρόταση μομφής για να μη συσπειρώσει την κυβέρνηση, επενδύοντας σε προανακριτικές και κοινοβουλευτική πίεση. Παίζει μακρύ παιχνίδι. Μόνο που το μακρύ παιχνίδι θέλει και καθαρή προοπτική εξουσίας, όχι μόνο υψηλούς τόνους.

Και εδώ βρίσκεται η λεπτή γραμμή:
αν το αίτημα για εκλογές εκληφθεί ως ώριμη πρόταση διακυβέρνησης, κερδίζει.
Αν εκληφθεί ως πολιτικός τακτικισμός πάνω σε σκάνδαλα, ρισκάρει να γυρίσει μπούμερανγκ.

Γιατί στην πολιτική, δεν αρκεί να διαβάζεις σωστά τη συγκυρία.
Πρέπει να αντέχεις και το βάρος της επόμενης μέρας.

ΟΠΕΚΕΠΕ: Το μαρτύριο της δικογραφίας 

Δεν είναι απλώς μια δικογραφία. Είναι μια πολιτική ακτινογραφία με 15 πρόσωπα και πολλές… αποχρώσεις ευθύνης. Για πρώτη φορά στη μεταπολίτευση, το εύρος της ποινικής εμπλοκής δεν αφήνει περιθώρια για εύκολες αφηγήσεις περί «μεμονωμένων περιστατικών».

Στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης, οι φάκελοι δεν είναι ίδιοι. Υπάρχουν εκείνοι με «δεμένες» κατηγορίες και βαριά στοιχεία, άλλοι που κινούνται στη γκρίζα ζώνη της περαιτέρω διερεύνησης και – βεβαίως – εκείνοι που εμφανίζονται σχεδόν ως… παρεξήγηση. Μόνο που το πολιτικό πρόβλημα δεν λύνεται με διαβαθμίσεις.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πιο σύνθετη – και πιο επικίνδυνη: ένα σύστημα σχέσεων όπου αιτήματα, παρεμβάσεις και «διευκολύνσεις» κινούνται σε μια γκρίζα γραμμή μεταξύ πολιτικής πίεσης και ποινικής ευθύνης. Και όσο ανοίγουν οι φάκελοι, τόσο γίνεται σαφές ότι δεν πρόκειται για ένα περιστατικό, αλλά για μοτίβο.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να κερδίσει χρόνο με την τακτική της διαφοροποίησης: άλλοι «βαριά», άλλοι «ελαφριά», άλλοι «τίποτα». Όμως το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποιος εμπλέκεται περισσότερο. Είναι ότι η υπόθεση, στο σύνολό της, παράγει μια εικόνα θεσμικής φθοράς που δύσκολα διαχειρίζεται επικοινωνιακά.

Και εδώ είναι το πραγματικό «μαρτύριο»:
όχι της δικογραφίας — αλλά της πολιτικής διαχείρισης.

Γιατί όσο η Δικαιοσύνη ψάχνει ευθύνες με φακέλους,
η κοινωνία σχηματίζει κρίση με εντυπώσεις.

• Αλέξης Τσίπρας
• Νίκος Ανδρουλάκης
• ΟΠΕΚΕΠΕ
• σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ