ΔΙΕΘΝΗ

Το ιταλικό δημοψήφισμα ταράζει την Ευρώπη

Δημοσίευση 2 Δεκεμβρίου 2016, 21:52 / Ανανεώθηκε 2 Δεκεμβρίου 2016, 21:52
Το ιταλικό δημοψήφισμα ταράζει την Ευρώπη
Facebook Twitter Whatsapp

Tην Κυριακή οι Ιταλοί ψηφίζουν για συνταγματικά τους θέματα, αλλά το αποτέλεσμα αναμένεται να επηρεάσει ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Ιταλός πρωθυπουργός, Ματέο Ρέντσι, έχει μετατρέψει το δημοψήφισμα σε μια ψήφο εμπιστοσύνης.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Tην Κυριακή οι Ιταλοί ψηφίζουν για συνταγματικά τους θέματα, αλλά το αποτέλεσμα αναμένεται να επηρεάσει ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Ιταλός πρωθυπουργός, Ματέο Ρέντσι, έχει μετατρέψει το δημοψήφισμα σε μια ψήφο εμπιστοσύνης για τη διατήρηση του στην εξουσία. 

Η αντιπολίτευση υποστηρίζει πως οι αλλαγές που προτείνει ο Μ.Ρέντσι θα δίνουν στον πρωθυπουργό υπερβολική εξουσία και έχει ανοίξει, παράλληλα, όλη την πολιτική ατζέντα στη χώρα. Στο "όχι" στο δημοψήφισμα εντάσσονται κυρίως το Κίνημα των Πέντε Αστέρων του κωμικού Μπέμπε Γκρίλο, αλλά και η Φόρτσα Ιτάλια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, όπως και η ξενοφοβική Λέγκα του Βορρά κ.α. Οι αφετηρίες της αντιπολίτευσης είναι διαφορετικές, αλλά το αποτέλεσμα, όπως σε κάθε δημοψήφισμα, χωρίζεται στα δύο. Οπότε, εάν υπερισχύσει το "όχι" οι πολιτικές εξελίξεις στην Ιταλία είναι βέβαιες.

Ο Ρέντσι αντιμετωπίζει εσωτερικό πρόβλημα στο Δημοκρατικό Κόμμα. Μάλιστα, σε αναλύσεις για τα ενδεχόμενα μετά το δημοψήφισμα, σημειώνεται πως ο πρωθυπουργός της Ιταλίας θα ρίξει την ευθύνη και στη λεγόμενη αριστερή μειοψηφία.

Η πολιτική συζήτηση και αντιπαράθεση στην Ιταλία, αλλά και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνώς,έχει ξεπεράσει το ερώτημα του ίδιου του δημοψηφίσματος, το οποίο αφορά συνταγματικές αλλαγές. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει διατάξεις για την κατάργηση της ισοτιμίας μεταξύ των δύο σωμάτων της Ιταλικής Βουλής, τη μείωση του αριθμού των βουλευτών, τον περιορισμό των λειτουργικών εξόδων των θεσμών, την κατάργηση του Εθνικού Συμβουλίου για την Εργασία και την Οικονομία κ.α. Tο δημοψήφισμα γίνεται γιατί η συνταγματική αναθεώρηση, που ψήφισε το ιταλικό Κοινοβούλιο, δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη πλειοψηφία της Βουλής και της Γερουσίας. 

Η δημοτικότητα του Ματέο Ρέντσι έχει πάρει καθοδική πορεία και η απόφαση να μετατρέψει το δημοψήφισμα σε ψήφο εμπιστοσύνης έχει ανεβάσει το πολιτικό θερμόμετρο της Ιταλίας στα ύψη. Δεν πρέπει, δε, να αγνοεί κανείς πως το δημοψήφισμα γίνεται ενώ τα σημαντικά προβλήματα της Ιταλίας παραμένουν. Χαρακτηριστικό είναι πως η ανεργία είναι 11,4% και στο 37,1% στις νέες ηλικίες. Το μεταναστευτικό, τα αποτελέσματα από τους σεισμούς είναι μόνο ορισμένα ζητήματα για τα οποία ο Ρέντσι δέχεται κριτική. 

Εάν υπερισχύσει το "όχι" στις αναθεωρήσεις σίγουρα τα πράγματα θα είναι διαφορετικά την επόμενη μέρα, για τον ιταλό πρωθυπουργό. Αν παραιτηθεί προδιαγράφονται εξελίξεις στη χώρα. Ακόμα κι αν δεν το κάνει ( ή αν ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν δεχθεί την παραίτηση του) ο Μπέμπε Γκρίλο και Κίνημα των 5 Αστέρων θα βγει ενισχυμένο. Αυτό το ενδεχόμενο προκαλεί αντιδράσεις και εντός ευρωζώνης, αλλά και εκφράζεται στις αναλύσεις για την "αντίδραση των αγορών". Προέκταση του ερωτήματος, ακόμα και αν δεν γίνεται με άμεσο τρόπο αλλά προκύπτει από τον πολιτικό διάλογο, είναι και η θέση της Ιταλίας στην ευρωζώνη. 

Ο πρωθυπουργός, Ματέο Ρέντσι, σε δηλώσεις του στο ραδιόφωνο του δικτύου Rtl, ξεκαθάρισε πως σε περίπτωση που κερδίσει το "ναι" δεν θα ζητήσει την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. «Πρόκειται για σενάρια πολιτικής φαντασίας, τα οποία ούτε καν λαμβάνω υπόψη μου. Η απάντηση είναι φυσικά αρνητική, την απόφαση για πρόωρες εκλογές την λαμβάνει ο πρόεδρος της Δημοκρατίας και το κοινοβούλιο». Αν κερδίσει το "ναι", όπως είπε, το πρώτο πράγμα που θα κάνει θα είναι να ζητήσει από το κοινοβούλιο την άδεια για να μπορέσει, αν καταστεί αναγκαίο, να θέσει βέτο στην αναθεώρηση του πολυετούς προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Στο μεταξύ, ορισμένοι αξιωματούχοι της ΕΕ συζητούν το ενδεχόμενο σύγκλησης συνόδου κορυφής της ευρωζώνης, μετά το δημοψήφισμα στην Ιταλία, αν μια ήττα της κυβέρνησης προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές. Σύμφωνα δημοσίευμα του Reuters ορισμένοι αξιωματούχοι κάλεσαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, να κάνει σχέδια για μια σύνοδο κορυφής. Ο Τουσκ, όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα με βάση συγκεκριμένες πηγές, απέρριψε τα επιχείρήματα τους κι εκτίμησε πως δεν υπάρχει λόγος ετοιμασιών για μια σύνοδο κορυφής.

Αξίζει να σημειωθεί πως, όπως έχουν αναφέρει πηγές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στο Reuters, η Τράπεζα προσωρινά θα αυξήσει τις αγορές ιταλικών ομολόγων, εάν το αποτέλεσμα της Κυριακής οδηγήσει σε αύξηση του δανεισμού της χώρας. Μάλιστα, γίνεται αναφορά ακόμα και για επιτροπεία της Ιταλίας και ένταξη της σε μνημόνιο. Η Ιταλία έχει το μεγαλύτερο χρέος στην ευρωζώνη. 

Ο διεθνής τύπος εδώ καιρό αναφέρεται στην πολλαπλή σημασία του Ιταλικού δημοψηφίσματος για την ευρωζώνη.  Από νωρίς οι Financial Times αναφέρθηκαν σε δημοψήφισμα «κλειδί για το μέλλον του ευρώ»Wall Street Journal παίρνει θέση και υποστηρίζει πως η απάντηση στο δημοψήφισμα θα παίξει ρόλο στη συνέχιση της ανόδου του «λαϊκισμού» ή όχι. Σύμφωνα με την ανάλυση της Wall Street Journal Το Κίνημα των 5 αστέρων είναι μέρος μιας «λαϊκίστικης» πολιτικής, όπου θεωρεί πως ανήκουν διάφορες ετερόκλητες δυνάμεις στην Ευρώπη, από τους Ποδέμος στην Ισπανία μέχρι το UKIP στη Μεγάλη Βρετανία και το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν στη Γαλλία.

Στην ανάλυση της η Wall Street Journal, όπως και η Politico συνδυάζουν την περίπτωση ενίσχυσης του Μπέμπε Γκρίλο με άλλες εξελίξεις στο πολιτική σκακιέρα, όπως η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και το BREXIT. Χαρακτηριστικός είναι, άλλωστε, ο τίτλος του άρθου της Politico,που αναφέρει, για το Κίνημα των 5 Αστέρων: Το ιταλικό δημοψήφισμα που μπορεί να αλλάξει την Ευρώπη. Αναφέρει πως το Κίνημα με επικεφαλής τον Μπέμπε Γκρίλο δεν ήτα ποτέ τόσο κοντά στην εξουσία όσο τώρα. 

Ιταλία - Αυστρία: Κρίσιμη Κυριακή για την Ευρωπαϊκή Ένωση 

To δημοψήφισμα στην Ιταλία, σε συνδυασμό και με τις εκλογές που γίνονται στην Αυστρία, θεωρούνται ιδιαιτέρως κρίσιμα γεγονότα σύμφωνα με τα διεθνή ΜΜΕ. Χαρακτηριστικό είναι το σχήμα που δημοσιεύει το γαλλικό AFP, όπου δίνονται στοιχεία για τη σημασία του δημοψηφίσματος και των εκλογών. Αναφέρεται στην "άνοδο του λαϊκισμού". Για την Ιταλία περιγράφει τι μπορεί να γίνει στην περίπτωση που κυριαρχήσει το "όχι" : Υπάρχει περίπτωση να παραιτηθεί ο Ρέντσι, να ενισχυθεί το Κίνημα των Πέντε Αστέρων και να ενταθεί η πολιτική ανησυχία, για την Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που θα έχει επίπτωση στις αγορές. Για την Αυστρία αναφέρεται ο κίνδυνος να υπάρξει ακροδεξιός αρχηγός κράτους.Την Κυριακή υποψήφιοι είναι ο ακροδεξιός Νόρμπερτ Χόφερ και ο κεντροαριστερός, οικολόγος Πράσινος Αλεξάντερ Βαν Ντερ Μπέλεν. 

7 ερωτήσεις και απαντήσεις για το ιταλικό δημοψήφισμα 

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι 7 ερωτήσεις και απαντήσεις του Bloomberg, σε πρόσφατο δημοσίευμα του για το ιταλικό δημοψήφισμα. Οι απαντήσεις δίνουν αρκετές εξηγήσεις, εάν και τελικά το αποτέλεσμα θα κριθεί την Κυριακή από τους Ιταλούς που θα ψηφίσουν. Χαρακτηριστικό είναι λιγότεροι από τους μισούς  θα αποφασίσουν τελευταία στιγμή, σύμφωνα με όσα καταγράφονται σε σχετικές δημοσκοπήσεις. 

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένουν οι αγορές το ιταλικό δημοψήφισμα της ερχόμενης Κυριακής για την συνταγματική αναθεώρηση, μιας και ενδεχόμενη ήττα της πρότασης Ρέντσι είναι πιθανό να βάλει τη γειτονική χώρα σε κύκλο πολιτικής αβεβαιότητας, με άμεσες επιπτώσεις και στον οικονομικό τομέα.

Ακολουθούν οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις του Bloomberg: 

1. Γιατί ανησυχούν οι αγορές; Αν ο Ρέντσι χάσει μπορεί να οδηγήσει σε εκλογές και ενίσχυση του Κινήματος των 5 Αστέρων. Ορισμένοι επενδυτές θεωρούν πως θα σημάνει το τέλος της νομισματικής ένωσης. «Πιστεύουμε ότι η ΕΕ θα διαλυθεί και ότι η Ιταλία θα βγει από την ευρωζώνη», δήλωσε ο Τζιμ Σμίεγκελ, της SEI Investments Co.

2. Πόσο ενάντια στο ευρώ είναι το Κίνημα των 5 Αστέρων; Το ευρωσκεπτικιστικό κόμμα αναφέρεται με καμπάνια για δημοψήφισμα για έξοδο από το ευρώ. Ο Λουίτζι Ντι Μάιο δήλωσε ότι αν πάρουν την εξουσία θα πιέσουν για να γίνει κάτι τέτοιο.

3. Γιατί οι φόβοι των επενδυτών χαρακτηρίζονται ως υπερβολικοί; Είναι πραγματικά υπερβολική η άποψη ότι η Ιταλία θα φύγει από το ευρώ μία ημέρα μετά από το δημοψήφισμα, ή ακόμη και λίγο καιρό αργότερα», δήλωσε ο Αντόνιο Βιλαφράνκα, αναλυτής ευρωπαϊκών ζητημάτων στο Ιταλικό Ινστιτούτο Διεθνών Πολιτικών Σπουδών. Ακόμη κι αν γίνουν εκλογές και τις κερδίσει το Κίνημα των 5 Αστέρων θα έχει δυσκολίες να βρει συμμάχους για να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, πρόσθεσε. Επίσης, υπάρχουν νομικά εμπόδια στην έξοδο από το ΕΕ.

4. Ποια είναι τα νομικά εμπόδια; Το ιταλικό Σύνταγμα απαγορεύει την κατάργηση διεθνών συνθηκών με  λαϊκή ψήφο. Άρα, θα απαιτηθεί συνταγματική τροποποίηση πριν προκηρυχθεί ένα δημοψήφισμα για την έξοδο από το ευρώ. Για αυτό χρειάζονται τα 2/3 των ψήφων και των δύο σωμάτων της ιταλικής Βουλής και ίσως ένα ακόμα δημοψήφισμα πριν από αυτό για το ενδεχόμενο για το ευρώ. Τέλος, ακόμα κι αν οι Ιταλοί ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης το Συνταγματικό Δικαστήριο μπορεί να σταματήσει το αποτέλεσμα.

5. Πόσο αρνητική μπορεί να είναι η αντίδραση των αγορών; Μόνο και μόνο η πολιτική πρόθεση της εξόδου μπορεί να προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις, σύμφωνα με τους οικονομολόγους της JP Morgan. Προειδοποιούν για φυγή κεφαλαίων και αναταραχές στις αγορές, οι οποίες φαίνονται και πριν από το δημοψήφισμα της 4ης Δεκεμβρίου.

6. Οι Ιταλοί θέλουν να βγουν από το ευρώ; Δημοσκόπηση που δημοσίευσε στις 21 Νοεμβρίου η La Stampa έδειξε ότι μόνο το 15,2% είναι υπέρ της εξόδου.67,4% να τάσσεται υπέρ του ευρώ.

7. Υπάρχει λόγος ανησυχίας; Αν ο Ρέντσι χάσει το δημοψήφισμα τότε σίγουρα θα υπάρξει πολιτική και οικονομική αναταραχή.

 

Ακολουθήστε το Newpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr