ΔΙΕΘΝΗ

Ιδιαίτερα θερμή η συνάντηση Τραμπ-Ερντογάν: «Είμαστε φίλοι εδώ και πολύ καιρό, σχεδόν από την πρώτη μέρα»

Δημοσίευση 13 Νοεμβρίου 2019, 19:00 / Ανανεώθηκε 13 Νοεμβρίου 2019, 20:56
Ιδιαίτερα θερμή η συνάντηση Τραμπ-Ερντογάν: «Είμαστε φίλοι εδώ και πολύ καιρό, σχεδόν από την πρώτη μέρα»
Facebook Twitter Whatsapp

Η επίσκεψη του Τούρκου προέδρου στον Λευκό Οίκο θα έχει στόχο την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποδέχθηκε τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, όπου προέταξε την παλιά «φιλία» τους.

Η θερμή υποδοχή του Τραμπ στον Ερντογάν έρχεται σε αντίθεση με την οργή που εκφράστηκε στο Κογκρέσο πρόσφατα με αφορμή τις τουρκικές επιχειρήσεις εναντίον των Κούρδων της Συρίας, του κυριότερου εταίρου των ΗΠΑ στον πόλεμο εναντίον του Ισλαμικού Κράτους.

"Είμαστε φίλοι εδώ και πολύ καιρό, σχεδόν από την πρώτη μέρα. Κατανοούμε ο ένας τη χώρα του άλλου. Καταλαβαίνουμε από πού προερχόμαστε", είπε ο Τραμπ στον Ερντογάν, καθώς οι δύο πρόεδροι κάθονταν ο ένας δίπλα στον άλλον στο Οβάλ Γραφείο.

"Είναι πολύ σεβαστοί στη χώρα τους και στην περιοχή", συνέχισε, αναφερόμενος στον Ερντογάν και τη σύζυγό του, την Εμινέ.

Ο Τραμπ είπε ότι θα συζητήσουν την αγορά των S-400 καθώς και μια πιθανή εμπορική συμφωνία ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Παρουσία του Ερντογάν, ο Αμερικανός πρόεδρος ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για τις ακροάσεις που ξεκίνησαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων σήμερα και απάντησε ότι είναι "πολύ απασχολημένος" για να τις παρακολουθήσει. Κατήγγειλε όμως για άλλη μια φορά ένα "κυνήγι μαγισσών" σε βάρος του.

Οι συμφωνίες για τη βόρεια Συρία, η αγορά από την Άγκυρα των ρωσικών S-400 καθώς και το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 αλλά και η έκδοση του Γκιουλέν θα βρεθούν στην κορυφή της ατζέντας στην συνάντησης Ντόναλντ Τραμπ – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σήμερα Τετάρτη.

Την περασμένη εβδομάδα, μετά από τηλεφωνική συνδιάλεξη, οι δύο άνδρες επιβεβαίωσαν ότι ο κ. Ερντογάν θα επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο, καθώς το ταξίδι τέθηκε υπό αμφισβήτηση εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ της Άγκυρας και της Ουάσιγκτον μετά την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση στη βόρεια Συρία.

Η αγορά από την Τουρκία ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400, τα ψηφίσματα του Κογκρέσου σχετικά με τη γενοκτονία των Αρμενίων και οι κυρώσεις κατά της Άγκυρας συνέβαλαν επίσης στην κλιμάκωση της έντασης.

Ο κ. Ερντογάν δήλωσε σε δημοσιογράφους την Τρίτη ότι σχεδιάζει να συζητήσει τη μη συμμόρφωση της Ουάσιγκτον με τη συμφωνία ΗΠΑ – Τουρκίας για τη Συρία, η οποία υπεγράφη στις 17 Οκτωβρίου.

«Θα διεξαγάγουμε μια εξαντλητική συζήτηση για την κατάσταση στη Συρία, θα μιλήσουμε για την τελευταία φάση της επιχείρησης “Πηγή Ειρήνης” και θα εξηγήσουμε ότι οι συμφωνίες που έχουν για τη ζώνη ασφαλείας δεν υλοποιούνται», δήλωσε ο κ. Ερντογάν πριν φύγει για τις ΗΠΑ.

Σημείωσε επίσης ότι σχεδιάζει να συζητήσει την κατάσταση στη Συρία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψής του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι οι τρομοκράτες δεν έχουν εγκαταλείψει τη ζώνη ασφαλείας και στάθηκε στην πρόσφατη επίθεση στο Καμισλί, ενώ είπε πως τρομοκράτες παραμένουν επίσης στη Μαντζίμπ και την πόλη Τελ Αμπιάντ.

Η επίσκεψη Ερντογάν στην Ουάσιγκτον τέθηκε υπό αμφισβήτηση όταν η συντριπτική πλειοψηφία των Αμερικανών βουλευτών ψήφισαν δύο ψηφίσματα στα τέλη Οκτωβρίου.

Την περασμένη Τρίτη, ο Τούρκος ηγέτης είπε ότι δεν ήξερε αν θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στις 29 Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε υπέρ της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων, ενώ την ίδια ημέρα εγκρίθηκε νομοσχέδιο για κυρώσεις κατά της Άγκυρας για τη στρατιωτική επιχείρηση στη βόρεια της στη βόρεια Συρία και την αγορά των πυραύλων S-400 της Ρωσίας.

Το νομοσχέδια δεν έχουν ακόμη εγκριθεί από τη Γερουσία των ΗΠΑ και δεν έχουν υπογραφεί από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Τα ψηφίσματα προκάλεσαν τη σκληρή αντίδραση της Άγκυρας, ενώ το τουρκικό κοινοβούλιο καταδίκασε τις αποφάσεις.

Στα εγκαίνια το 2012 του Πύργου Τραμπ στην Κωνσταντινούπολη ο τότε μεγαλοεπιχειρηματίας Ντόναλντ Τραμπ εξήρε τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λέγοντας στους παρευρισκόμενους ότι ο ηγέτης τους, που τότε ήταν πρωθυπουργός, είναι «ιδιαίτερα σεβαστός» σε όλο τον κόσμο.

 

«Είναι ένας καλός άνθρωπος. Σας εκπροσωπεί πολύ καλά»

Από τότε που ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ, ο Τραμπ έχει κάνει πολλές δημόσιες φιλοφρονήσεις στον «φίλο» Ερντογάν τόσο για το πρόσωπό του όσο και για το μαχητικό στυλ διακυβέρνησής του.

Αυτή η θερμότητα του Αμερικανού προέδρου προς τον Τούρκο ομόλογό του, με τον οποίο πρόκειται να συναντηθεί σήμερα στον Λευκό Οίκο, θεωρείται από πολλούς ο μόνος λόγος που οι σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και των ΗΠΑ δεν έχουν καταρρεύσει εντελώς, καθώς τον τελευταίο καιρό έχουν χαλάσει εξαιτίας πλειάδας θεμάτων.

«Οι δύο ηγέτες νιώθουν μια έλξη ο ένας προς τον άλλον ως ισχυροί πρόεδροι», επισήμανε ο Σονέρ Τσαγκαπτάι, διευθυντής του Turkish Research Program στο The Washington Institute for Near East Policy, αν και προειδοποίησε για τη βαθιά εχθρότητα μεταξύ των κυβερνητικών υπηρεσιών των δύο χωρών, που είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ.

«Το κομμάτι Ερντογάν- Τραμπ είναι το μοναδικό συστατικό στη σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας που λειτουργεί πλέον», πρόσθεσε ο Τσαγκαπτάι.

«Η εμπιστοσύνη μεταξύ των κυβερνητικών υπηρεσιών των δύο χωρών έχει διαβρωθεί και υπάρχει αρκετός θυμός στις ΗΠΑ για την Τουρκία, και αντιστρόφως».

Η Ουάσινγκτον και η Άγκυρα αντιμετώπισαν μία ακόμη κρίση τον προηγούμενο μήνα με αφορμή τη Συρία, μετά τη στρατιωτική επέμβαση του Ερντογάν στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας εναντίον των Κούρδων συμμάχων των ΗΠΑ, αναγκάζοντας τις αμερικανικές δυνάμεις να αποσυρθούν από την περιοχή. Μερικούς μήνες νωρίτερα η Ουάσιγκτον είχε εκμανεί μετά την ανακοίνωση της Άγκυρας ότι αγόρασε ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα.

Η Τουρκία απέρριψε τις απειλές των ΗΠΑ για επιβολή κυρώσεων εναντίον της αφού της παραδόθηκαν οι πρώτες παρτίδες των ρωσικών πυραύλων S-400 τον Ιούλιο. Σε απάντηση η Ουάσινγκτον απέσυρε την Τουρκία από το πρόγραμμα για τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Όμως μέχρι στιγμής δεν της έχει επιβάλει κυρώσεις.

Η κίνηση της Άγκυρας εξόργισε το Κογκρέσο, το μένος του οποίου απέναντι στην Τουρκία αυξήθηκε μετά την τουρκική επιχείρηση στη Συρία με στόχο την εκδίωξη της κουρδικής πολιτοφυλακής Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), βασικού συμμάχου των ΗΠΑ στη μάχη τους κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων υιοθέτησε τον προηγούμενο μήνα ένα πακέτο μέτρων για να τιμωρήσει την Τουρκία για την επιχείρησή της στη Συρία, την ώρα που σημαντικά στελέχη της Γερουσίας, περιλαμβανομένου του συμμάχου του Τραμπ, του Λίντσεϊ Γκρέιαμ, έχουν δεσμευθεί να δώσουν το πράσινο φως στο πακέτο αυτό, αν κινδυνεύσουν οι Κούρδοι.

Η Βουλή ψήφισε εξάλλου υπέρ μιας μη δεσμευτικής απόφασης για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, προκαλώντας την οργή της Άγκυρας.

Μάλιστα κάποιοι Αμερικανοί κοινοβουλευτικοί ζήτησαν τη Δευτέρα από τον Τραμπ να πάρει πίσω την πρόσκληση που είχε απευθύνει στον Ερντογάν.

Η Ουάσινγκτον θέλει η Άγκυρα να εγκαταλείψει τους S-400

«Έχουμε την ίδια άποψη με τον πρόεδρο Τραμπ: επιθυμούμε να λύσουμε προβλήματα και να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας παρά τα σύννεφα», δήλωσε ο Ερντογάν προτού αναχωρήσει για την Ουάσινγκτον. «Έχουμε σημειώσει σημαντικές προόδους σε πολλά ζητήματα, παρά τις απόπειρες για γραφειοκρατικό και πολιτικό σαμποτάζ από απομεινάρια της προηγούμενης κυβέρνησης», πρόσθεσε.

Λίγο αργότερα ο διευθυντής επικοινωνίας του Τούρκου προέδρου, ο Φαχρετίν Αλτούν, έγραψε στο Twitter ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να πάψουν να στηρίζουν τη YPG. Όμως ανώτερο στέλεχος της αμερικανικής κυβέρνησης επεσήμανε ότι η συνεργασία αυτή θα διαρκέσει: «Δεν υπάρχει πρόθεση τερματισμού της συνεργασίας».

Βασικοί σημερινοί στόχοι της κυβέρνησης Τραμπ είναι να πειστεί ο Ερντογάν να εγκαταλείψει τα σχέδιά του να χρησιμοποιήσει τους S-400 και να συμφωνήσει σε μόνιμη εκεχειρία στη Συρία, εξήγησε ανώτερο κυβερνητικό στέλεχος. «Θέλουμε να τα οριστικοποιήσουμε», πρόσθεσε αναφερόμενος και στα δύο θέματα.

Αν η Τουρκία συμφωνήσει, τότε κάποια στιγμή η Ουάσινγκτον θα της επιτρέψει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 και θα της προσφέρει μια εμπορική συμφωνία ύψους 100 δισεκ. δολαρίων, σημείωσαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Όμως η Άγκυρα προς το παρόν δεν έχει αφήσει να διαφανεί ότι θα υποχωρήσει. «Ένα ζήτημα, όπως η υποχώρηση της Τουρκίας από την αγορά των S-400, δεν είναι στην ατζέντα», αντέδρασε Τούρκος αξιωματούχος.

Παρά τις διαφωνίες, η Άγκυρα εξακολουθεί να έχει ελπίδες για βελτίωση των διμερών σχέσεων, βασιζόμενη σε μια θερμή τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών την προηγούμενη εβδομάδα. «Με την προσωπική στήριξη του Τραμπ πιστεύω ότι η επίσκεψη θα συμβάλει να ξεπεραστούν προβλήματα. Και η τηλεφωνική επικοινωνία αποτελεί ισχυρή ένδειξη αυτού», τόνισε ο ίδιος Τούρκος αξιωματούχος.

Πληροφορίες για τους «γκιουλενιστές» αναζητά η Τουρκία στις ΗΠΑ

Πληροφορίες που ήλθαν στη δημοσιότητα, λίγο πριν τη συνάντηση Τραμπ - Ερντογάν στη Ουάσινγκτον, αναφέρουν ότι η πρεσβεία της Τουρκίας στις ΗΠΑ ανέθεσε σε αμερικανική δικηγορική εταιρεία να συντάξει μια έκθεση για άτομα που συνδέονται με τον Γκιουλέν.

Η πρεσβεία της Τουρκίας στην Ουάσινγκτον φέρεται να προσέλαβε μια αμερικανική δικηγορικής εταιρεία, προκειμένου να συντάξει εκτενή έκθεση - η οποία προορίζεται για τους εισαγγελείς στην Άγκυρα - για τα άτομα που έχουν σχέσεις με τον Φετουλάχ Γκιουλέν, τον οποίο η Τουρκία κατηγορεί για ενορχήστρωση του αποτυχημένου πραξικοπήματος το 2016. 

Μάλιστα, οι λεπτομερείς πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν, κατ'όπιν αιτήματος της τουρκικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον, διαβιβάστηκαν σε εισαγγελείς της Τουρκίας, σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει η εφημερίδα «Wall Street Journal», επικαλούμενη δύο τουρκικά κυβερνητικά σημειώματα που χαρακτηρίζονται ως «μυστικά». 

Η έκθεση συντάχθηκε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από τη δικηγορική εταιρεία «Saltzman & Evinch PLLC», στην Ουάσινγκτον - μια εταιρεία που ανέκαθεν εκπροσωπούσε τα συμφέροντα της Άγκυρας στις ΗΠΑ. 

Η «Wall Street Journal» κάνει λόγο για ανησυχίες που υπάρχουν ότι τα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε έρευνες του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για άτομα που η Τουρκία θεωρεί αντιπάλους τους. 

Οι πληροφορίες αυτές έρχονται στη δημοσιότητα, λίγο πριν από τη συνάντηση του Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ. 

Σημειωτέον ότι ο Τούρκος πρόεδρος έχει ασκήσει πιέσεις στις ΗΠΑ, προκειμένου να εκδώσουν τον Γκιουλέν που ζει εξόριστος στην Πενσυλβάνια.

Εν τω μεταξύ, σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο της έκθεσης που καταρτίστηκε από τη δικηγορική εταιρεία, η αμερικανική εφημερίδα διευκρινίζει ότι χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από προσβάσιμες πηγές, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για μυστική παρακολούθηση ή ηλεκτρονική παρακολούθηση.