ΔΙΕΘΝΗ

Τούρκος ιστορικός: «Η Γενοκτονία των Αρμενίων ήταν πράξη οργανωμένη» - «Να σταματήσει η πολιτική κατευνασμού του Ερντογάν»

Δημοσίευση 4 Μαΐου 2021, 05:00 / Ανανεώθηκε 4 Μαΐου 2021, 16:47
Τούρκος ιστορικός: «Η Γενοκτονία των Αρμενίων ήταν πράξη οργανωμένη» - «Να σταματήσει η πολιτική κατευνασμού του Ερντογάν»
Facebook Twitter Whatsapp

Φέρνοντας το βλέμμα του στη σημερινή εποχή, καλεί τη Δύση να μετακινηθεί από την πολιτική κατευνασμού προς την Τουρκία. Φέρνει μάλιστα έναν σημαντικό ιστορικό παραλληλισμό σχετικά με τη στάση της ΕΕ έναντι της Άγκυρας.

Στις αρχές του 2009, σε μια επιδρομή κατά της ακροδεξιάς εξτρεμιστικής οργάνωσης Εργκενεκόν, η αστυνομία κατέσχεσε έναν φάκελο «Προδοτών της Εθνικής Ασφάλειας». Σε εκείνη τη «λίστα προγραφών» περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, τρία ονοματεπώνυμα: ο αρμενικής καταγωγής δημοσιογράφος Χραντ Ντινκ, που είχε δολοφονηθεί δύο χρόνια νωρίτερα, ο νομπελίστας συγγραφέας Ορχάν Παμούκ και ο Τανέρ Ακτσαμ, από τους πρώτους τούρκους ιστορικούς που μίλησαν ανοιχτά για την «πολιτική της καταστροφής» στις αρχές του περασμένου αιώνα, τα δραματικά γεγονότα της περιόδου 1915-1917.

Σχετικά πρόσφατα, πριν από μερικούς μήνες μόλις, κυκλοφόρησε στα ελληνικά το ογκώδες και ρηξικέλευθο έργο του «Το έγκλημα των Νεότουρκων κατά της ανθρωπότητας»: Η Γενοκτονία των Αρμενίων και η εθνοκάθαρση στην Οθωμανική αυτοκρατορία (εκδόσεις Εστία, μτφρ. Μάρκος Καρασαρίνης). Στο βιβλίο αυτό, ο καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κλαρκ των ΗΠΑ, 68 ετών σήμερα, αποδεικνύει, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι η Γενοκτονία των Αρμενίων υπήρξε μια κεντρικά σχεδιασμένη και απολύτως συνειδητή πολιτική του οθωμανικού κράτους (και όχι ένα πλέγμα σπασμωδικών αντιδράσεων υπό «έκτακτες συνθήκες»). Και το επιτυγχάνει αυτό μέσα από τα ίδια τα αυτοκρατορικά αρχεία, παραθέτοντας περίπου 600 σχετικά έγγραφα, ένα πλούσιο και αποκαλυπτικό υλικό (η πρόσβαση σε αυτό ήταν περιορισμένη μέχρι πρότινος) το οποίο και παρουσιάζει εξονυχιστικά, συνδυάζοντας υποδειγματικά την έρευνα και την ανάλυση.

Ο ίδιος, καταγόμενος από την επαρχία Αρνταχάν της Βορειοανατολικής Τουρκίας, είχε καταδικαστεί το 1976 σε φυλάκιση εννέα ετών εξαιτίας της έκδοσης μιας φοιτητικής επιθεώρησης που εστίαζε στη μεταχείριση των Κούρδων. Κατάφερε όμως να διαφύγει στη Γερμανία, όπου του χορηγήθηκε πολιτικό άσυλο το 1978. Ο Τανέρ Ακτσαμ έχει δημοσιεύει πολλές σημαντικές μελέτες για τη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας. Η εφημερίδα «το Βήμα» συνομίλησε με τον γνωστό ιστορικό, στον απόηχο της επίσημης αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τον αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.

Ο ιστορικός, τονίζει πως πρέπει «να αποσαφηνιστεί ότι η γενοκτονία δεν είναι το αποτέλεσμα κάποιων ανορθολογικών φανατικών δυνάμεων που οιστρηλατούνται από μια εξωφρενική πίστη, αλλά ότι μπορεί να είναι μια πράξη, σχεδιασμένη, οργανωμένη, μια πράξη “κοινωνικής μηχανικής”. Ηταν κρίσιμο για εμένα να θεμελιώσω πώς ο μαθηματικός σχεδιασμός, με άλλα λόγια η ίδια η στατιστική, κατέστη το υπόστρωμα της γενοκτονίας».

Απαντώντας στο ερώτημα, γιατί έλληνες χριστιανοί, ενώ υπέστησαν μαζική βία και σφαγές, δεν είχαν την τύχη των Αρμενίων, ο Ακσάμ, σημείωσε: «Η ύπαρξη του ελληνικού κράτους παρείχε ένα είδος ασφάλειας στους Ελληνες της Μικράς Ασίας. Ηταν η “πίσω πόρτα” που θα τους επέτρεπε να αποφύγουν μια ολοκληρωτική εξολόθρευση. Μπορεί να ακούγεται κυνικό, αλλά η εκδίωξη των Ελλήνων της Μικράς Ασίας προς την Ελλάδα ήταν πολύ πιο φτηνή, οικονομικά μιλώντας, από μια επιχείρηση εκτεταμένου σφαγιασμού τους. Ας μην ξεχνάμε ωστόσο ότι οι Ελληνες του Πόντου (στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας) δεν ήταν τόσο τυχεροί όσο οι άλλοι που ζούσαν κοντά στην ακτογραμμή του Αιγαίου. Διότι κατέληξαν κι αυτοί θύματα των γενοκτονικών πολιτικών που κυριάρχησαν κατά την περίοδο 1921-1922».

Ο ίδιος τονίζει πως δεν «είναι απολύτως βέβαιος ότι η πλειοψηφία του τουρκικού λαού αρνείται τη Γενοκτονία των Αρμενίων». Όπως χαρακτηριστικά τονίζει, «το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η ελλιπής γνώση και το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι εκτεθειμένοι στην έντονη κρατική προπαγάνδα η οποία προφανώς και αναπαράγεται μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα. Η πιο σοβαρή αιτία για το ότι η άρνηση εξακολουθεί να υφίσταται είναι η μακρά συνέχειά της – ο τρόπος με τον οποίο είναι παρούσα σε τόσες πολλές πηγές πληροφοριών σχετικά με την Ιστορία της Τουρκίας. Το πολιτικό κόμμα που ήταν πίσω από τη Γενοκτονία των Αρμενίων ήταν το ίδιο κόμμα που εγκαθίδρυσε τη Δημοκρατία της Τουρκίας. Φανταστείτε το, αν θέλετε, τη σημερινή Γερμανία να την είχαν εγκαθιδρύσει οι ναζιστές του Τρίτου Ράιχ! Μπορείτε να το συλλάβετε, να αντιληφθείτε πλήρως πώς αυτό αλλάζει τα πάντα; Βεβαίως, το Ολοκαύτωμα δεν θα εσυζητείτο ποτέ. Εν πάση περιπτώσει, για να τελειώσει αυτή η παράδοση της άρνησης στην Τουρκία, η ανώτερη τάξη, εννοώ η πολιτική ελίτ της χώρας, θα πρέπει επίσης να αλλάξει».

«Να σταματήσει η πολιτική κατευνασμού»

Φέρνοντας το βλέμμα του στη σημερινή εποχή, καλεί τη Δύση να μετακινηθεί από την πολιτική κατευνασμού προς την Τουρκία. Φέρνει μάλιστα έναν σημαντικό ιστορικό παραλληλισμό σχετικά με τη στάση της ΕΕ έναντι της Άγκυρας. Τη συγκρίνει με τη Συμφωνία του Μονάχου το 1938, όταν δηλαδή η Βρετανία και η Γαλλία συναίνεσαν ώστε να αποδοθεί η Σουδητία στη Ναζιστική Γερμανία από την Τσεχοσλοβακία. Μια συμφωνία που άνοιξε το δρόμο για πλήρη προσάρτηση της Τσεχίας από τους ναζί αλλά και για τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Όπως χαρακτηριστικά εξηγεί ο τούρκος ιστορικός:

«Κανείς, νομίζω, δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει στο άμεσο μέλλον. Ο Ερντογάν θέλει να εγκαθιδρύσει ένα απολυταρχικό καθεστώς, αν και μερικοί επιχειρηματολογούν ότι το έχει ήδη εγκαθιδρύσει. Το αν θα τα καταφέρει εν τέλει, θα το καθορίσει μια πληθώρα παραγόντων. Εχει απέναντί του μια αρκετά μαχητική αντιπολίτευση στο εσωτερικό της Τουρκίας. Αν η Δύση, δηλαδή η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, εξακολουθήσουν να μεταχειρίζονται τον Ερντογάν με το γάντι, θα μπορούσε ίσως και να επιτύχει ο ίδιος στις προσπάθειές του. Πιστεύω ότι η Δύση επιβάλλεται πια να μετακινηθεί από μια λογική κατευνασμού που παραπέμπει στη Συμφωνία του Μονάχου το 1938. Ωστόσο, δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να κατηγορούμε τους φιλελεύθερους που κάποτε στήριξαν τον Ερντογάν, με την προσδοκία ότι θα έκανε μεταρρυθμίσεις. Ασυνεπής ποικιλοτρόπως αποδείχθηκε ο ίδιος ο Ερντογάν στην πορεία».

Στο ερώτημα για το τι μέλλει γενέσθαι ως προς την Τουρκία, ο ιστορικό απαντά: «Υπάρχει σήμερα στην Τουρκία μια πολύ ισχυρή αντιπολίτευση απέναντι στον Ερντογάν. Στις δημοσκοπήσεις η συγκυβέρνηση Ερντογάν - Μπαχτσελί ποτέ δεν παίρνει πάνω από 40% στις θετικές γνώμες, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί, καθότι το 60% των πολιτών έχει σοβαρό πρόβλημα στην πολιτική του αντιπροσώπευση, δεν έχει ηγεσία που μπορεί να το εμπνεύσει. Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το πιο σημαντικό εμπόδιο στην παρούσα φάση. Δεν πιστεύω ότι ο Ερντογάν ενδιαφέρεται για τη μεταβίβαση της εξουσίας με δημοκρατικά μέσα και εκεί έγκειται το μεγαλύτερο πρόβλημα. Ξαναλέω, λοιπόν, ότι ο ρόλος της Δύσης είναι κρίσιμος και δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να απεμποληθεί».

Ακολουθήστε το Newpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr