ΔΙΕΘΝΗ

Ο «Nouvelle Vague» Μπερτολούτσι και οι εξαιρέσεις της «χρυσής» δεκαετίας του

του Δημήτρη Δεληολάνη - Δημοσίευση 28 Νοεμβρίου 2018, 07:01 / Ανανεώθηκε 29 Νοεμβρίου 2018, 09:05
Ο «Nouvelle Vague» Μπερτολούτσι και οι εξαιρέσεις της «χρυσής» δεκαετίας του
Facebook Twitter Whatsapp

«Ο κινηματογράφος εξαρτάται από την πραγματικότητα»

«Η Nouvelle Vague είναι αρκετά αριστερή για σας;». Έτσι απάντησε ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι σε ερώτηση ξένου ανταποκριτή μετά την πρεμιέρα των «Ονειροπόλων», το 2003. Στην ταινία, ο Μάης του ’68 εικονογραφείται από την οπτική γωνία της προσωπικής λατρείας του σκηνοθέτη προς τη Cinematheque francese: Ο Μάο ως «μεγάλος σκηνοθέτης που καθοδηγεί εκατομμύρια κινέζους κομπάρσους» και η μηχανή λήψης να ακολουθεί το νεανικό κίνημα στην απελευθέρωσή του από τα δεσμά της συμβατικότητας, αλλά και του κομφορμισμού, πάντα συνώνυμο ηθικής εξαθλίωσης και φασισμού στο έργο του Μπερτολούτσι.

Ο ίδιος ήταν Nouvelle Vague και θεωρούσε τη δεκαετία του ΄60 «την πιο ευτυχισμένη περίοδο» της ζωής του. Με κάποιες εξαιρέσεις, ίσως. Το 1964 γύρισε την πρώτη του ταινία «Πριν από την επανάσταση», με θέμα τη μετριοπαθή πολιτική του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Σε απόσταση μιας εικοσαετίας δήλωσε ότι εκείνο το πρώτο του αριστούργημα, που δοξάστηκε σε όλες τις κινηματογραφικές λέσχες της υφηλίου, του προκαλούσε αμηχανία. «Τότε ήμουν δογματικός, η κωμωδία α-λα ιταλικά μου προκαλούσε αηδία, μόνον αργότερα κατάλαβα ποιος είναι ο ρόλος του λαϊκού κινηματογράφου».

 

Το κατάλαβε τόσο καλά που για τον «Τελευταίο Αυτοκράτορα» ήταν υπερήφανος για δύο πράγματα, κατά την άποψή του «βαθύτατα πολιτικά»: το πρώτο, ότι ήταν ανεξάρτητη παραγωγή και όχι χολλυγουντιανό κόλοσαλ. Το δεύτερο, ότι η ταινία ήταν «αυθεντικό ιταλικό μελόδραμα».

Τον επίσημο αποχαιρετισμό του στον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ τον ανήγγειλε μάλλον αργά, στις αρχές της νέας χιλιετίας, όταν δούλευε για το σενάριο των Ονειροπόλων: «Συχνά συζητούμε για το τι είναι αριστερό και τι δεξιό σε ένα σαλόνι με το ποτό στο χέρι. Όπως συζητούμε τι είναι κινηματογραφικό είδος και τι είναι cinéma d'auteur. Δυσκολεύομαι να χρησιμοποιήσω κατηγορίες που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Συχνά έχω αναφερθεί στο ενδιαφέρον μου για το «Novecento», να το συνεχίσω από το 1945 έως σήμερα. Αλλά θα ήθελα να ξεπεράσω την παλιά μας ιδέα περί πολιτικού κινηματογράφου, που είχε την αυταπάτη ότι ο κινηματογράφος ήταν μολότοφ και η μηχανή λήψεως πολυβόλο. Περισσότερο από κάθε άλλη καλλιτεχνική έκφραση, ο κινηματογράφος εξαρτάται από την πραγματικότητα: η δεκαετία του ’60 εξέφρασε τον κινηματογράφο της δεκαετίας του ’60, η δεκαετία του ’70 τον κινηματογράφο της δεκαετίας του ’70, και ούτω καθ’ εξής».