ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ελληνοτουρκικά – Παρασκήνιο: Ο διπλωματικός «πόλεμος» - Οι επικοινωνίες Μητσοτάκη και οι κινήσεις Δένδια – Η επόμενη μέρα του διαλόγου με τον Ερντογάν

του Νίκου Παναγιωτόπουλου - Δημοσίευση 2 Αυγούστου 2020, 11:00 / Ανανεώθηκε 2 Αυγούστου 2020, 11:13
Ελληνοτουρκικά – Παρασκήνιο: Ο διπλωματικός «πόλεμος» - Οι επικοινωνίες Μητσοτάκη και οι κινήσεις Δένδια – Η επόμενη μέρα του διαλόγου με τον Ερντογάν
Facebook Twitter Whatsapp

Την ενεργοποίηση της Αθήνας σε πολλαπλά επίπεδα πυροδότησε η προκλητική NAVTEX που εξέδωσε η Άγκυρα για έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Οι ενέργειες που έκανε η Ελλάδα.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Έναν διπλωματικό «πόλεμο» που εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη στο παρασκήνιο πυροδότησε η έκδοση της τουρκικής NAVTEX για σεισμικές έρευνες του «Oruc Reis» νότια και ανατολικά του Καστελλόριζου. Ο φόβος πρόκλησης ενός «θερμού επεισοδίου» ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά και του Βερολίνου, με την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ να αναλαμβάνει ρόλο διαμεσολαβητή.

«Η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε σε μια σημαντική διπλωματική επιτυχία με την αποκλιμάκωση της έντασης με την Άγκυρα». Η δήλωση  του Μάικλ Κάρπεντερ, στενού συνεργάτη σε θέματα Ασφάλειας του υποψήφιου για την Προεδρία των ΗΠΑ, Τζο Μπάϊντεν απηχεί το πως εισπράχθηκε διεθνώς η αναδίπλωση της Τουρκίας και η ανακοίνωση ότι το Oruc Reis δεν θα βγει για έρευνες το προσεχές διάστημα παρότι είχε αναγγελθεί. Νωρίτερα είχε αρχίσει η σταδιακή απόσυρση του τουρκικού στόλου. Η ελληνική κυβέρνηση από την αρχή κρατούσε και συνεχίζει να κρατά χαμηλούς τόνους. Για να φθάσουμε σε αυτή την εξέλιξη προηγήθηκαν κινήσεις σε πολλά επίπεδα.

-           Σε διπλωματικό ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση προχώρησαν από την πρώτη στιγμή  σε πολύπλευρες κινήσεις προκειμένου να δείξουν ότι πρόκειται για προκλητικές και παράνομες ενέργειες από την πλευρά της Τουρκίας τις οποίες η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχθεί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επικοινωνία με την Καγκελάριο Μέρκελ με τον Πρόεδρο της Γαλλίας Ε.Μακρόν, της Ρωσίας Βλ. Πούτιν,  της Αιγύπτου αλ-Σίσι καθώς και με τη θεσμική ηγεσία της ΕΕ (Μισελ, Βαν ντερ Λάιεν, Μπορέλ). Το μήνυμα που εστάλη προς την Τουρκία από τους συνομιλητές ήταν απολύτως σαφές: Η Ελλάδα δεν αστειεύεται. Θα αντιδράσει με κάθε τρόπο σε περίπτωση παραβίασης  της εθνικής της κυριαρχίας. Έγινε επίσης σαφές προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα δεν είναι ούτε Λιβύη, ούτε Συρία.  Ο Νίκος Δένδιας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. ζήτησε κατάλογο κυρώσεων και το Συμβούλιο έδωσε εντολή στον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής, να καταρτίσει κατάλογο μέτρων εναντίον της Τουρκίας  σε περίπτωση συνέχισης των προκλητικών ενεργειών της. Επίσης έγινε διάβημα στην Άγκυρα και ενημερώθηκαν ο ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ. Από το Στειτ Ντιπάρτμεντ έγιναν δηλώσεις κατά των τουρκικών ενεργειών. Ο Υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος μεταξύ άλλων είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ Μαρκ Εσπερ.

 Τα μηνύματα ήταν καθαρά προς την Τουρκία από κάθε κατεύθυνση, ιδίως από την πλευρά της Γαλλίας και της Γερμανίας, οπότε κατέστη σαφές και στην Άγκυρα ότι αν προχωρήσει στα σχέδια της θα υποστεί σοβαρές συνέπειες και θα καταβάλει πολύ μεγάλο κόστος σε κάθε πεδίο.

-           Σε στρατιωτικό επίπεδο, από την πρώτη στιγμή τέθηκαν σε επιφυλακή οι Ένοπλες Δυνάμεις και βγήκαν στο Αιγαίο ισχυρές δυνάμεις του Ελληνικού στόλου δείχνοντας την αποφασιστικότητα για την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας. Η Ελλάδα έχει και τις δυνάμεις και τα μέσα για κάτι τέτοιο.

-Σε πολιτικό επίπεδο ο Πρωθυπουργός είχε κατ΄ ιδίαν συναντήσεις με τους πολιτικούς αρχηγούς προκειμένου να έχουν πλήρη γνώση της κατάστασης και των ελληνικών ενεργειών και να διαμορφωθεί εθνική συνεννόηση.

Στην Άγκυρα μέτρησαν προφανώς και τον οικονομικό αντίκτυπο που θα είχε στην ήδη προβληματική τουρκική οικονομία ένα θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα.

Όλα τα παραπάνω συνετέλεσαν στην αποκλιμάκωση αφού η άλλη πλευρά μέτρησε σοβαρά το κόστος της πραγματοποίησης των σχεδίων που είχαν ανακοινωθεί για το Oruc Reis.

 «Η τοποθέτηση του εκπροσώπου της τουρκικής Προεδρίας, για μας, είναι μια θετική εξέλιξη. Η ελληνική Κυβέρνηση έλεγε, και συνεχίζει να  διαμηνύει πάντοτε, ότι η απαραίτητη προϋπόθεση για το διάλογο, είναι η έμπρακτη αποκλιμάκωση από την πλευρά της Τουρκίας. Δεν μπορούμε να συζητάμε όταν η μια πλευρά προβαίνει σε ενέργειες που είναι αντίθετες με το Διεθνές Δίκαιο και με το Δίκαιο της Θάλασσας. Κατά συνέπεια, εμείς το θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικό, όταν η γενική, η παγκόσμια, αυτή θέση γίνεται αντιληπτή και από την τουρκική πλευρά. θεωρούμε ότι αυτό είναι το συμφέρον και της Τουρκίας και της τουρκικής κοινωνίας. Επειδή, όμως, η  λέξη «διάλογος» είναι βεβαρημένη, με ό,τι  ο καθένας θέλει να προσθέσει σ’ αυτήν, θέλω να σας είμαι απολύτως σαφής. Εμείς, θεωρούμε ότι η διαφορά μας με την Τουρκία αφορά  το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και των υπερκείμενων θαλασσίων ζωνών. Αυτή είναι η διαφορά, την οποία έχουμε με τη γείτονα Τουρκία» δήλωσε με πολύ σαφή τρόπο ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας λίγο μετά τις τουρκικές ανακοινώσεις ότι το Oruc Reis θα παραμείνει δεμένο στην Αττάλεια.

H αποκλιμάκωση αν συνεχιστεί μπορεί να οδηγήσει στην επανέναρξη των Διερευνητικών επαφών που είχαν σταματήσει, ύστερα από 60 γύρους το 2016. Όπως έχει ξεκαθαριστεί, το μοναδικό θέμα που είναι προς συζήτηση για μας είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Οι διερευνητικές γίνονται σε επίπεδο πρέσβεων ο χρόνος επανέναρξης τους πιθανόν να μην αργήσει πολύ. 

Παράλληλα γίνονται σε περιοδική βάση (2 φορές το χρόνο ) οι συζητήσεις για τα ΜΟΕ σε στρατιωτικό επίπεδο. Η τελευταία φορά ήταν στην Αθήνα τον Φεβρουάριο και επίσης δύο φορές το χρόνο γίνονται οι πολιτικές διαβουλεύσεις για τις διμερείς σχέσεις σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων ΥΠΕΞ. Η τελευταία συνεδρίαση έγινε στην Άγκυρα τον Ιανουάριο.

Ανοιχτοί είναι πάντα οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στην επικεφαλής του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Ελένη Σουρανή και τον εκπρόσωπο του Ταγιπ Ερντογάν Ιμπραήμ Καλίν. Η κυρία Σουρανή, η οποία γνωρίζει πολύ καλά τα ελληνοτουρκικά, έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αποκλιμάκωση, μιλώντας διαρκώς με ευρωπαίους παράγοντες.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει στην στρατηγική της ενίσχυσης των ενόπλων δυνάμεων και των συμμαχιών της. Έχει γίνει επίσης σαφές ότι οι ευρωτουρκικές σχέσεις, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές για την Τουρκία σε πολλούς τομείς, περνούν από την Αθήνα. Αλλά και οι δηλώσεις του  Μάικλ Κάρπεντερ, στενού συνεργάτη του Τζο Μπάϊντεν, ενόψει μάλιστα και των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο, δεν περνούν απαρατήρητες. «Εφεξής, οι επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με μια ισχυρή, συντονισμένη συνεργασία των ΗΠΑ με την ΕΕ», δήλωσε ο κ. Κάρπεντερ.

«Η αποφυγή μιας μεγάλης κρίσης, δεν σημαίνει ότι λύθηκαν τα προβλήματα με την Τουρκία, ο δρόμος των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι μακρύς και δύσκολος. Η Ελλάδα έδειξε τώρα, όπως και στην κρίση στον Έβρο, ότι ξέρει να υπερασπίζεται και τα σύνορά της και τα συμφέροντα της» τονίζει κυβερνητικός παράγοντας.