ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σκληρό γεωστρατηγικό πόκερ στην Ανατολική Μεσόγειο – Η επιστροφή των Ρώσων και το «γαλλικό» κλειδί

Δημοσίευση 27 Οκτωβρίου 2020, 07:00 / Ανανεώθηκε 27 Οκτωβρίου 2020, 07:31
Σκληρό γεωστρατηγικό πόκερ στην Ανατολική Μεσόγειο – Η επιστροφή των Ρώσων και το «γαλλικό» κλειδί
Facebook Twitter Whatsapp

Μέσα σε αυτό το τοπίο η χώρα μας προτάσσοντας από τη μία τη διπλωματία και την τακτική του χτισίματος συμμαχιών, αλλά θέτοντας τις Ένοπλες Δυνάμεις σε διαρκή ετοιμότητα, αναμένει τις επόμενες κινήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και είναι έτοιμη να απαντήσει δυναμικά σε κάθε πρόκληση.

Ένα σκληρό γεωστρατηγικό πόκερ για γερά νεύρα και επιδέξιους παίχτες παίζεται όλο το τελευταίο διάστημα στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ξεδιπλώνει κάθε ημέρα που περνάει όλο και πιο ξεκάθαρα τις παράλογες απαιτήσεις της, αλλά και τους βασικούς δρώντες να αντιδρούν στις προκλήσεις στέλνοντας ξεκάθαρα μηνύματα υπέρ της νομιμότητας και του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου. Οι εξελίξεις σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο είναι πυκνές, με τον πολιτικό χρόνο να έχει συμπτυχθεί και τα δεδομένα να αλλάζουν διαρκώς.

Μέσα σε αυτό το τοπίο η χώρα μας προτάσσοντας από τη μία τη διπλωματία και την τακτική του χτισίματος συμμαχιών, αλλά θέτοντας τις Ένοπλες Δυνάμεις σε διαρκή ετοιμότητα, αναμένει τις επόμενες κινήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και είναι έτοιμη να απαντήσει δυναμικά σε κάθε πρόκληση.

Η επιστροφή του ρωσικού παράγοντα

Έτσι, η χθεσινή επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δεν είναι καθόλου τυχαία. Στέλνει μηνύματα ηχηρά μηνύματα στην Τουρκία, ενώ η Μόσχα με την κίνηση αυτή επιχειρεί να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα:

  • Η Μόσχα από τη μία επιχειρεί να καλύψει το διπλωματικό κενό που παραδοσιακά δημιουργείται όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες διάγουν προεκλογική περίοδο. Έτσι και τώρα, με δεδομένο το γεγονός ότι η προσοχή του Ντόναλν Τραμπ είναι στραμμένη στην επανεκλογή του στο Λευκό Οίκο, δεν υπάρχει χρόνος και διάθεση για διπλωματική διαμεσολάβηση. Οι σκληρές τοποθετήσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι μεν χρήσιμες και βοηθούν τη χώρα μας, αλλά σε πρακτικό επίπεδο, τη δεδομένη στιγμή οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κάνουν και πολλά για την αποκλιμάκωση της έντασης. Αυτό ακριβώς το γεγονός εκμεταλλεύεται ο Ερντογάν και η Ρωσία από την πλευρά της επιχειρεί να παίξει το ρόλο του έντιμου διαμεσολαβητή για την αποκλιμάκωση της ελληνοτουρκικής έντασης. Και αυτή η στόχευση της Μόσχας μπορεί να αποδειχθεί με τη δήλωση που έκανε ο Σεργκέι Λαβρόφ κατά την συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, δηλαδή ότι «είμαστε έτοιμοι να συμβάλλουμε στην ομαλοποίηση της κατάστασης».
  • Από την επίσκεψη Λαβρόφ στη χώρα μας διαπιστώνεται επίσης και η σύμπλευση Αθήνας – Μόσχας στον τρόπο επίλυσης της κρίσης. Εκφράστηκε αφενός η ανάγκη άμεσης αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή. Επίσης τονίστηκε η αναγκαιότητα επίλυσης των διαφορών στη βάση του διεθνούς δικαίου: «Αυτό αφορά και τα ζητήματα στο πλαίσιο της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, του 1982, όταν προκύπτουν τα ζητήματα μεταξύ των όμορων χωρών τα συμφέροντα των οποίων διασταυρώνονται και χρειάζεται να υπάρχει διευθέτηση μέσω των διακρατικών συμφωνιών. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω απευθείας διαλόγου».
  • Γενικότερα μόνο το γεγονός της επίσκεψης του επικεφαλής της Ρωσικής διπλωματίας στη χώρα μας είναι ένα ηχηρό μήνυμα από μόνο του προς την Άγκυρα: Ότι δηλαδή η Μόσχα δεν μιλάει μόνο με την Άγκυρα, αλλά και με την Αθήνα. Επίσης με κρύο αίμα, οι Ρώσοι μπορούν να επέμβουν αν χρειαστεί κατά της Τουρκίας και να κάνουν σκληρές δηλώσεις κατά της Τουρκίας, όπως συνέβη πρόσφατα με την εμπλοκή της Άγκυρας στην αζεροαρμένικη σύγκρουση με επίκεντρο το Ναγκόρνο – Καραμπάχ, δηλαδή τη πίσω αυλή της Ρωσίας.
  • Η Ρωσία βλέπει με ανησυχία τον Ερντογάν να επεκτείνει τις νέο-οθωμανικές του βλέψεις σε μια σειρά από περιοχές που έχει και η ίδια συμφέροντα. Η Μόσχα διαμηνύει σε κάθε τόνο πως η σύμπραξη με την Άγκυρα είναι τακτικής φύσεως και δεν συνιστά στρατηγική συμμαχία. Και αυτό αποδείχθηκε από την πορεία των πραγμάτων στην περιοχή. Στη Συρία, η Ρωσία κατάφερε να ακυρώσει τον στρατηγικό στόχο της Τουρκίας, δηλαδή την ανατροπή του Μπασάρ Αλ Άσαντ. Τουναντίον, ο Άσαντ σταθεροποιήθηκε και ισχυροποιήθηκε στην περιοχή χάρη στις ρωσοτουρκικές συμφωνίες. Παράλληλα, οι τζιχαντιστές σύμμαχοι της Άγκυρας στη χώρα, επί της ουσίας εκμηδενίστηκαν και δέχονται σφυροκόπημα από τις κυβερνητικές δυνάμεις στο τελευταίο τους προπύργιο, την Ιντλίμπ. Όσον αφορά τη Λιβύη, και εκεί οι Ρώσοι άφησαν τον Ερντογάν να κάνει ως έναν βαθμό το παιχνίδι του, ωστόσο έπειτα από τη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και την προθεσμία για αποχώρηση των ξένων μαχητών που συνδράμουν τις δύο πλευρές, το στρατιωτικό αποτύπωμα της Τουρκίας μοιραία θα μειωθεί, όπως επίσης και η επιρροή της Άγκυρας στη χώρα. Και όπως παρατηρεί η έγκυρη ιστοσελίδα για θέματα της Μέσης Ανατολής Al Monitor, πλέον η ρωσοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται πλέον σε περίοδο ψύχρανσης, καθώς υπάρχουν κοινά οικονομικά συμφέροντα, αλλά μεγάλες αποκλίσεις στα γεωπολιτικά τους συμφέροντα.

Το «γαλλικό» κλειδί

Πέραν όμως της ηχηρής επανεμφάνισης του ρωσικού παράγοντα στο προσκήνιο, ακόμη μια εξέλιξη που η Αθήνα μπορεί να χρησιμοποιήσει προς όφελός της είναι η νέα επιδείνωση στις σχέσεις Γαλλίας και Τουρκίας. Η ακραία ρητορική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε βάρος του Εμανουέλ Μακρόν με εκφράσεις όπως «χρήζει ψυχιατρικής παρακολούθησης», πέραν του ότι δεν τιμούν τον «σουλτάνο» ως πολιτικό, είναι και ένα ανέλπιστο δώρο στη χώρα μας. Παρίσι και Άγκυρα βιώνουν τον δικό τους «ψυχρό πόλεμο», με τον Μακρόν να ανακαλεί τον γάλλο πρεσβευτή και τον Ερντογάν να καλεί σε εμπάργκο στα γαλλικά προϊόντα. Οι σκαιότατες επιθέσεις του Τούρκου προέδρου στον επικεφαλής του Γαλλικού κράτους έχουν προκαλέσει την οργή των Ευρωπαίων. Ακόμα και ηγέτες που κρατούσαν μια πιο μετριοπαθή στάση απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις λόγω οικονομικών συμφερόντων που διατηρούν οι χώρες τους στην Τουρκία, τοποθετούνται πλέον απέναντι στον πρόεδρο της Τουρκίας συνειδητοποιώντας ότι έχει ξεπεράσει προ πολλού τα εσκαμμένα.

Σε αυτό το πλαίσιο, όπως έγραψε το Newpost, υπάρχουν φωνές -εκτός της Ελλάδας και της Κύπρου - που πιέζουν να συζητηθεί η Τουρκία και το θέμα των κυρώσεων σε βάρος της νωρίτερα από τον Δεκέμβριο όπως αποφάσισε η προηγούμενη Σύνοδος Κορυφής, καθώς δεν δείχνει καμία διάθεση συμμόρφωσης αντίθετα συνεχίζει και κλιμακώνει τις μονομερείς ενέργειες και τις προκλητικές δηλώσεις του ο Ερντογάν. Αυτό άφησε να εννοηθεί και η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελεία Πελώνη μιλώντας στον Alpha 98,9 και την εκπομπή «Χωρίς Μάσκα» με τους Νίκο Παναγιωτόπουλο και Γιώργο Σμυρνή: «Θεωρώ ότι  αυτές οι εξελίξεις αν θέλετε με τον κ. Μακρόν και όλο αυτό το μπρα ντε φερ δηλώσεων, ότι μπορεί και πρέπει να προκαλέσει αφύπνιση σε όλη την Ευρώπη για την ευρύτερη συμπεριφορά της Τουρκίας. Γιατί πέρα από το ελληνοτουρκικό, υπάρχει το εύρωτουρκικό. Η Τουρκία θα πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να είναι απλά μία χώρα που συνορεύει με τα ανατολικά και νότια σύνορα της Ευρώπης ή αν θέλει να είναι εταίρος της Ευρώπης. Και αυτές οι συμπεριφορές προφανώς όχι μόνο δεν βοηθούν αλλά την απομακρύνουν και την απομονώνουν όλο και περισσότερο και αυτό είναι πλέον σαφές σε όλους».

Έτσι, έπειτα και από το νέο επεισόδιο στην γαλλοτουρκική ένταση, οι συσχετισμοί στα στρατόπεδα υπέρ και κατά των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας εντός της ΕΕ μπορεί να αλλάξουν προς όφελος όσων ζητούν περιοριστικά μέτρα. Είναι πολύ σημαντικό πως καταγράφεται αργά αλλά σταθερά αλλαγή στάσης και ρητορικής στο Βερολίνο έναντι του Ερντογάν. Η γερμανική κυβέρνηση εντέχνως μετέθεσε τις οριστικές αποφάσεις για τις πιθανές κυρώσεις σε βάρος του Ενρτογάν τον Δεκέμβριο. Τότε λήγει το εξάμηνο της γερμανικής προεδρίας και οι όποιες αποφάσεις μετατίθενται στον επόμενο. Έτσι, το Βερολίνο με αυτό τον τρόπο επιχείρησε να μη χρεωθεί «τον μουτζούρη» των περιοριστικών μέτρων και βρει απέναντί του τον Σουλτάνο. Μένει να φανεί εάν τελικά η Μέρκελ θα αλλάξει στάση υπό το βάρος των εντεινόμενων πιέσεων ώστε να συζητηθεί το θέμα των κυρώσεων νωρίτερα από τον Δεκέμβριο.

Το ΝΑΤΟ

Από την πλευρά του το NATO παραμένει ουδέτερο και βλέπει να εκτυλίσσεται αυτό το μπρα ντε φερ στην Ανατολική Μεσόγειο. Από τη μία δεν θέλει να υπάρξει κάποιο θερμό επεισόδιο στην περιοχή, από την άλλη δεν θέλει να δυσαρεστήσει και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καθώς κρίνεται πως μια πιθανή αποχώρηση της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να προκαλέσει γεωπολιτικό σεισμό με πολλές προεκτάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η ακύρωση των ασκήσεων

Τέλος συζητήσεις προκάλεσε η απόφαση της Άγκυρας να ακυρώσεις τις στρατιωτικές ασκήσεις που είχε προαναγγείλει για την 28η Οκτωβρίου, ανήμερα δηλαδή της εθνικής μας επετείου. Η εν λόγω απόφαση ερμηνεύεται ως κίνηση τακτικής σε συνέχεια της πρότασης Στόλτενμπεργκ για μορατόριουμ στρατιωτικών ασκήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο την εβδομάδα που διανύουμε. Και αυτό γιατί εάν τελικά η Τουρκία προχωρούσε σε αυτές τις ασκήσεις όχι μόνο θα κλιμάκωνε ακόμη περισσότερο την ένταση, αλλά θα έμενε ακόμη πιο απομονωμένη, καθώς έχει εκφραστεί δυσφορία για τις επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας από πολλούς διεθνείς παράγοντες. Επί της ουσίας πρόκειται για μια κίνηση αντίστοιχη με αυτή που είχε κάνει το Σεπτέμβριο η Τουρκία στο Καστελόριζο. Όταν δεν ανανέωσε τη NAVTEX για το Oruc Reis και ούτε προχώρησε σε στρατιωτικές προκλήσεις όταν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αικατερίνη Σκαελλαροπούλου πραγματοποιούσε επίσκεψη στο νησί.

Ακολουθήστε το Newpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr