ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αντίστροφη μέτρηση για τις διερευνητικές: Με «μηδενική αφέλεια» προσέρχεται η Αθήνα – Τα πρόσωπα των επαφών

Δημοσίευση 24 Ιανουαρίου 2021, 21:00 / Ανανεώθηκε 24 Ιανουαρίου 2021, 21:04
Αντίστροφη μέτρηση για τις διερευνητικές: Με «μηδενική αφέλεια» προσέρχεται η Αθήνα – Τα πρόσωπα των επαφών
Facebook Twitter Whatsapp

Μια εξέλιξη που ναι μεν χαιρετίστηκε από τον διεθνή παράγοντα, αλλά που η Αθήνα επιχειρεί να το δει με ρεαλιστικό τρόπο, και δεν σηκώνει τον πήχη των προσδοκιών πολύ ψηλά. «Προσερχόμαστε με αισιοδοξία και με ελπίδα στις διερευνητικές επαφές με την Τουρκία, αλλά προσερχόμαστε και με μηδενική αφέλεια», δήλωσε την περασμένη Τετάρτη κατά τη συζήτηση για την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μια αναφορά που συμπυκνώνει και τη στάση που θα κρατήσει η Αθήνα.

Αντίστροφά μετρά ο χρόνος για τον 61o γύρο των διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας που είναι προγραμματισμένο να διεξαχθούν στις 25 Ιανουαρίου στην Κωνσταντινούπολη. Μια εξέλιξη που ναι μεν χαιρετίστηκε από τον διεθνή παράγοντα, αλλά που η Αθήνα επιχειρεί να το δει με ρεαλιστικό τρόπο, και δεν σηκώνει τον πήχη των προσδοκιών πολύ ψηλά. «Προσερχόμαστε με αισιοδοξία και με ελπίδα στις διερευνητικές επαφές με την Τουρκία, αλλά προσερχόμαστε και με μηδενική αφέλεια», δήλωσε την περασμένη Τετάρτη κατά τη συζήτηση για την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μια αναφορά που συμπυκνώνει και τη στάση που θα κρατήσει η Αθήνα.

Μόνες διαφορές υφαλοκρηπίδα και θαλάσσιες ζώνες

Η Τουρκία ως γνωστό επιχειρεί να βάλει τη δική της ατζέντα ενόψει των διερευνητικών. Με άλλα λόγια θέλει να συζητηθεί όλο το πλέγμα των παράλογων απαιτήσεων που έχει θέσει κατά καιρούς και που σκιαγράφησε με εύγλωττο τρόπο ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου προ ημερών.

«Η Ελλάδα δεν πρέπει να επηρεάζεται από άλλες χώρες και να κάνει ασκήσεις οπουδήποτε θέλει και άλλα βήματα σε διαφορετική περίπτωση δεν θα έχουμε μόνο ατύχημα αλλά θα κάνουμε αυτό που πρέπει», είπε, είπε ο Τσαβούσογλου σε μια προφανή αναφορά για τις στρατιωτικές ασκήσεις που κάνει η χώρα μας στο Αιγαίο. Έβαλε έτσι δια της πλαγίας οδού το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης νησιών του Αιγαίου.

Επίσης, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας στόχευσε για μία ακόμα φορά το Καστελόριζο και είπε: «Η Ελλάδα διεκδικεί θαλάσσιο χώρο άδικο, σε ένα νησί που βρίσκεται σε απόσταση 2 χλμ από την Τουρκία».

Έβαλε επιπρόσθετα και ζήτημα μειονότητας στη Θράκη, καθώς ισχυρίστηκε: Από την άλλη η Ελλάδα μιλά για διεθνές δίκαιο αλλά δεν εφαρμόζει τις αποφάσεις του διεθνούς δικαστηρίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρέπει να ονομάζονται Τούρκοι οι μειονοτικοί (πληθυσμοί) στη Θράκη».

Η Αθήνα όμως σε κάθε τόνο ξεκόβει κάθε περαιτέρω συζήτηση πλην των όσων αναγνωρίζει η χώρα μας ως διαφορές με την Τουρκία, διαμηνύοντας παράλληλα πως δεν έχουμε να κάνουμε με διαπραγματεύσεις αλλά επαφές. «Δεν αναλαμβάνονται υποχρεώσεις και δεσμεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Δεν τηρούνται πρακτικά. Δεν μετέχει κανένας τρίτος, είναι μεταξύ μόνο των δύο πλευρών. Δεν γίνονται ενημερώσεις για το περιεχόμενο των διερευνητικών επαφών» καθόρισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αλέξανδρος Παπαϊωάννου.

Ξεδιπλώνοντας περαιτέρω το πλέγμα των διερευνητικών επαφών, ο Αλέξανδρος Παπαϊωάννου ξεκαθάρισε πως είναι άτυπες, μη δεσμευτικές, εμπιστευτικές συζητήσεις προκειμένου να διερευνηθούν τα σημεία σύγκλισης για ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, πάντα στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Επισήμανε πως εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία στις διαπραγματεύσεις που τυχόν ακολουθήσουν τις διερευνητικές, οι δύο πλευρές θα πρέπει να συμφωνήσουν σε κείμενο συνυποσχετικού, που στη συνέχεια θα υποβληθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Σε αυτό το πλαίσιο, εξέφρασε την άποψη της ελληνικής πλευράς, ότι αν διεξαχθούν καλή τη πίστει, μπορούν να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση των εντάσεων. Διαμήνυσε πως η Ελλάδα προσέρχεται στον 61ο γύρο καλή τη πίστει και με πνεύμα συνεργασίας.

Επίσης, κατέστησε σαφές πως στις διερευνητικές δεν συζητείται θέμα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, δεν διαπραγματευόμαστε οποιοδήποτε θέμα αφορά την εθνική κυριαρχία και υπογράμμισε πως η θέση της Ελλάδας είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Τα πρόσωπα των διερευνητικών

Κεντρικό ρόλο στις διερευνητικές επαφές θα παίξουν από την Ελλάδα ο Παύλος Αποστολίδης και από την Τουρκία, ο Σεντάτ Ονάλ .

Η ελληνική κυβέρνηση δίνει ξανά κεντρικό ρόλο στις διερευνητικές επαφές σε έναν «μπαρουτοκαπνισμένο» διπλωμάτη αυτής της διαδικασίας των ελληνοτουρκικών σχέσεων, στον 79χρονο Παύλο Αποστολίδη. Η επιλογή της Αθήνας δεν είναι τυχαία. Ο Αποστολίδης είχε ηγηθεί της ελληνικής ομάδας στις διερευνητικές από το 2010 έως το 2016 που διακόπηκαν. Εχει δηλαδή την εμπειρία σ’ αυτή την ειδική αποστολή.

Διαθέτει όμως και μακρά εμπειρία στη διπλωματία αλλά και στα ελληνοτουρκικά. Ο Παύλος Αποστολίδης γεννήθηκε στην Αθήνα, φοίτησε στη Νομική, εισήλθε στο διπλωματικό σώμα το 1965 και το 1984 ανέλαβε σύμβουλος της ελληνικής πρεσβείας στην Αγκυρα, όπου έμεινε έως το 1987. Απέκτησε δηλαδή εμπειρία και γνώση των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο ανάμεσα στις δύο χώρες, κατά την οποία ο διάλογος ήταν… άγνωστη λέξη.

Υπήρξε πρεσβευτής της Ελλάδας στην Κύπρο, τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη, το Ομάν, γενικός διευθυντής διμερών σχέσεων στο υπουργείο Εξωτερικών καθώς και μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση στις Βρυξέλλες. Το 1999 η κυβέρνηση του εμπιστεύτηκε τη σημαντική θέση του διοικητή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ), όπου παρέμεινε μέχρι το 2004, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Από τις δύο παραπάνω θέσεις εκτιμάται ότι αξιοποίησε τη λεγόμενη «διπλωματία των σεισμών», με στόχο τη βελτίωση των σχέσεων και την ανάπτυξη καλύτερης συνεργασίας με την Τουρκία.

Επισημαίνεται ότι ο Παύλος Αποστολίδης είχε αναλάβει κομβικό ρόλο και σε μια περίπλοκη κατάσταση το 1999 – στην υπόθεση Οτζαλάν. Του είχαν αναθέσει να μεταβεί στην Κένυα για να επαναπατρίσει τον πρεσβευτή της Ελλάδας, τον τότε ταγματάρχη Καλεντερίδη, και τις τρεις Κούρδισσες οι οποίες συνόδευαν τον Οτζαλάν.

Όπως έγραψαν τα «ΝΕΑ» ο 58χρονος υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Σεντάτ Ονάλ, ένας διπλωμάτης καριέρας που υπηρετεί το τουρκικό υπουργείο από το 1989, είναι αυτός που αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο του διαπραγματευτή, από πλευράς Αγκυρας, στις διερευνητικές επαφές της 25ης Ιανουαρίου. Γεννημένος στην πόλη Καϊσερί (στην Καισάρεια της Καππαδοκίας δηλαδή) και απόφοιτος της Σχολής Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Αγκυρας, ο Ονάλ δεν είναι από τους πολιτικούς της γείτονος που είναι γνωστοί στην Ελλάδα εξαιτίας των προκλητικών δηλώσεών τους. Υφυπουργός Εξωτερικών έγινε τον Αύγουστο του 2018, όμως έχει προσφέρει τις υπηρεσίες του στην τουρκική εξωτερική πολιτική και σε πολλές διπλωματικές αποστολές της Τουρκίας στο εξωτερικό από πάρα πολλά πόστα. Εχει διατελέσει γενικός πρόξενος στη Βιέννη τη διετία 2007-2009, πρόξενος και αντιπρόξενος στη Νέα Υόρκη, αναπληρωτής γενικός διευθυντής Μέσης Ανατολής του υπουργείου Εξωτερικών το 2009, πρέσβης στην Ιορδανία τη διετία 2012-2016 και αναπληρωτής διευθυντής στο τμήμα Μέσης Ανατολής και Αφρικής του τουρκικού ΥΠΕΞ από το 2016-2018.

Ο Σεντάτ Ονάλ έχει επισκεφτεί μάλιστα και την Ελλάδα (τον Απρίλιο του 2019) στο πλαίσιο των τακτικών πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας, ενώ είχε συναντηθεί με την ελληνική αντιπροσωπεία και στην αντίστοιχη συνάντηση στις αρχές του 2020 στην Αγκυρα. Εχει δηλαδή «τριβή» από συνομιλίες των δύο πλευρών αλλά για πρώτη φορά θα συμμετάσχει σε μία τόσο βαρύνουσας σημασίας επαφή για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί πως το γεγονός ότι ο Σεντάτ Ονάλ δεν έχει προχωρήσει, δημοσίως τουλάχιστον, σε εμπρηστικές δηλώσεις, αυτό δεν σημαίνει ότι η Αγκυρα θα συμμετάσχει στη διαδικασία των διερευνητικών με λιγότερες διεκδικήσεις σε σύγκριση με το παρελθόν. Οι Τούρκοι διαχρονικά διατυπώνουν τις ίδιες αξιώσεις απέναντι στη χώρα μας, ανεξαρτήτως του πολιτικού που βρίσκεται στη θέση του υπουργού ή του υφυπουργού Εξωτερικών. Εξάλλου και τώρα, πριν καν αρχίσουν οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας - Τουρκίας, οι Τούρκοι υποστηρίζουν ότι θα επιχειρήσουν να πάνε σε συζητήσεις για όλα τα θέματα «χωρίς προϋποθέσεις», όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Ακολουθήστε το Newpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις