ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Φόρουμ «Φιλία»: Η γέφυρα με τη Μέση Ανατολή και τα σκληρά μηνύματα προς την Τουρκία – Πώς αποτιμά η Ελλάδα τη συνάντηση

Δημοσίευση 12 Φεβρουαρίου 2021, 07:00 / Ανανεώθηκε 12 Φεβρουαρίου 2021, 07:15
Φόρουμ «Φιλία»: Η γέφυρα με τη Μέση Ανατολή και τα σκληρά μηνύματα προς την Τουρκία – Πώς αποτιμά η Ελλάδα τη συνάντηση
Facebook Twitter Whatsapp

Η Αθήνα λοιπόν, διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη συνεργασία των χωρών της περιοχής, με τον χάρτη επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο να αλλάζει. 

Μια εξαιρετικά σημαντική συνάντηση διοργανώθηκε την Πέμπτη στην Αθήνα στο υπουργείο Εξωτερικών. Πρόκειται για το Φόρουμ «Φιλία» στο οποίο έλαβαν μέρος οι ΥΠΕΞ Ελλάδας,  Κύπρου,  Αιγύπτου,  Σαουδικής Αραβίας, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Χώρες δηλαδή που έχουν συναντίληψη με την Ελλάδα για τα ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή και επιδιώκουν τη διεθνή συνεργασία στην επίλυση των προβλημάτων, χωρίς όμως να αποκλείουν καμία χώρα από αυτή.

Και πράγματι αυτή η συναντήλιψη επιβεβαιώθηκε πανηγυρικά τόσο κατά τη διάρκεια των εργασιών του Φόρουμ, όσο και από το κοινό ανακοινωθέν που εξέδωσαν οι συμμετέχοντες μετά τη συνάντηση.

Τα μηνύματα Δένδια

«Φιλοδοξία της Ελλάδας είναι να αποτελέσει μια γέφυρα μεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και του Κόλπου, με τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη», υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών, σκιαγραφώντας τις επιδιώξεις της χώρας μας σχετικά με τη συνάντηση αυτή.

Μάλιστα, ο κ. Δένδιας έστειλε σκληρά μηνύματα στην Τουρκία, δίχως όμως να την κατονομάσει, κατηγορώντας τη ότι συμπλέει με εξτρεμιστικές δυνάμεις ώστε να επιδιώξει τους σκοπούς της στην περιοχή καθώς επίσης και ότι η Άγκυρα καταφεύγει σε παράνομες ενέργειες: «Δυστυχώς, η ειρήνη στην περιοχή μας απειλείται καθημερινά από ανατρεπτικές και αναθεωρητικές δυνάμεις, που επικαλούνται μάλιστα όχι τη λογική, αλλά τον παραλογισμό. Για να πετύχουν τους σκοπούς τους οι δυνάμεις αυτές προβαίνουν σε πλήθος παράνομων αλλά και παράλογων ενεργειών, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Απειλούν ή κάνουν χρήση βίας, καταλαμβάνουν εδάφη άλλων κρατών, υποστηρίζουν ακραίες ομάδες ή ακραίες ιδεολογίες, υποθάλπτουν την τρομοκρατία, αναμιγνύονται στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, με απώτερο στόχο την ανατροπή μη φιλικών προς αυτές κυβερνήσεων».

Πώς αποτιμά η Αθήνα τη συνάντηση

Και στο ανακοινωθέν όμως, καταγράφεται η βούληση των χωρών που συμμετείχαν στο Φόρουμ, για προσήλωση στο διεθνές δίκαιο περιλαμβανομένων «του  Χάρτη του Ηνωμένων Εθνών, των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ  και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».

Αναλυτικά το ανακοινωθέν:

«Εμείς, οι Υπουργοί Εξωτερικών της Κύπρου, της Αιγύπτου και της Ελλάδας μαζί με τους ομολόγους μας από το Μπαχρέιν, τη Γαλλία, τη Σαουδική Αραβία και την Υπουργό Επικρατείας για τη Διεθνή Συνεργασία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, συναντηθήκαμε στην Αθήνα την 11η Φεβρουαρίου  2021 προκειμένου να ανταλλάξουμε απόψεις επί ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος με σκοπό να ενισχύσουμε περαιτέρω τη συνεργασία μας και να συμβάλουμε στην εδραίωση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.

Σε αυτό το πνεύμα, επαναλάβαμε την κοινή μας προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων του  Χάρτη του Ηνωμένων Εθνών, των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ  και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) της οποίας είμαστε όλοι συμβαλλόμενα μέρη.  Υπογραμμίσαμε την ισχυρή μας δέσμευση υπέρ των θεμελιωδών αρχών που κατοχυρώνονται μέσω αυτών, όπως ο σεβασμός της κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών και της απόρριψης της απειλής ή της χρήσης βίας, της μη ανάμειξης στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Αναγνωρίσαμε ότι, σε αυτή την κρίσιμη καμπή, υπό τη σκιά της παγκόσμιας πανδημίας, η ανάγκη για επίδειξη αλληλεγγύης και για συντονισμό των προσπαθειών μας, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουμε τον αντίκτυπο της υγειονομικής κρίσης στις οικονομίες μας, καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική. 

Σε αυτό το πλαίσιο, εκφράσαμε την ετοιμότητά μας να προωθήσουμε ανταλλαγές προσανατολισμένες σε αποτελέσματα, καθώς και κοινές δράσεις και πρωτοβουλίες σε τομείς όπως η ενέργεια, η καινοτομία, η ψηφιακή οικονομία, η πολιτική προστασία και οι επαφές μεταξύ των λαών. Στο ίδιο πνεύμα, διερευνήσαμε επίσης δυνατότητες  περαιτέρω συνεργασίας στους τομείς της επιστήμης, της γεωργίας, της ασφάλειας των τροφίμων, της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και κατάρτισης, του διαθρησκευτικού διαλόγου, του πολιτισμού και του αθλητισμού.  

Ανταλλάξαμε επίσης απόψεις σχετικά με μείζονα διεθνή και περιφερειακά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των εξελίξεων αναφορικά με την Ειρηνευτική Διαδικασία στη Μέση Ανατολή, το Κυπριακό, τη Συρία, τη Λιβύη, την Υεμένη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Συμφωνήσαμε σε αυτό το σχήμα διαλόγου και συνεργασίας, εφεξής αποκαλούμενο « Φόρουμ Φιλίας – Οικοδομώντας τη Φιλία, την Ειρήνη και την Ευημερία από τη Μεσόγειο έως τον Κόλπο», όντας αποτελεσματικό, αλλά και ευέλικτο και ανοικτό σε άλλες χώρες, της περιοχής και πέραν αυτής, οι οποίες  μοιράζονται τις ίδιες προαναφερόμενες αξίες και αρχές».

Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά διπλωματικές πηγές, οι ανωτέρω χώρες επαναλαμβάνουν την προσήλωση τους στο Διεθνές Δίκαιο, ενώ παράλληλα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο Δίκαιο της Θάλασσας. Η εν λόγω αναφορά αποτελεί δικαίωση των προσπαθειών της χώρας μας να εμπεδωθεί στην περιοχή, αλλά και διεθνώς, η θέση ότι τα ζητήματα που αφορούν την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της Υφαλοκρηπίδας θα πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά στο Δίκαιο της Θάλασσας.

Κατά τα άλλα, οι ίδιες πηγές τόνιζαν πως συγκρατείται ότι μετά την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, καθώς και την επίτευξη συμφωνίας με την Αλβανία για την παραπομπή του ζητήματος στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όλο και περισσότερες χώρες στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου επιθυμούν να προβούν σε σχετικές οριοθετήσεις, στη βάση πάντα του Δικαίου της Θάλασσας.

Υπογραμμίζεται στο πλαίσιο αυτό η ειδική αναφορά στην ανάγκη σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων των χωρών της περιοχής, όπως αυτά απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Επίσης, σημειώνεται η ιδιαίτερη μνεία στην ανάγκη σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, της ανεξαρτησίας τους, καθώς και η ανάγκη αποχής από πάσα απειλή (casus belli) ή χρήση βίας.

Αν και το ανακοινωθέν δεν κάνει ρητή μνεία σε συγκεκριμένες χώρες ή πρακτικές, είναι σαφές ότι οι εν λόγω αναφορές έχουν ως βασικό αποδέκτη την μοναδική χώρα της περιοχής ή οποία συνεχίζει να μην αποδέχεται τις βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου, καθώς του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Επίσης, αξίζει να τονιστεί το γεγονός ότι αναγνωρίζεται στην Ελλάδα ο σημαντικός της ρόλος ως γέφυρας μεταξύ από τη μία πλευρά της ευρύτερης περιοχής του Μασρέκ, που καλύπτει τις Αραβικές χώρες από την Αίγυπτο μέχρι και τον Κόλπο, και των Βαλκανίων και της υπόλοιπης Ευρώπης από την άλλη.

Κομβικός ο ρόλος της Ελλάδας

Διπλωματικές πηγές σημείωναν πως το εν λόγω Φόρουμ υποδηλώνει τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας ως γέφυρας συνεργασίας μεταξύ της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου με τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη. Η συγκεκριμένη συνάντηση αποτελεί το επιστέγασμα ενός διπλωματικού μαραθωνίου στον οποίο έχει επιδοθεί το Υπουργείο Εξωτερικών και ιδιαίτερα ο Υπουργός Νίκος Δένδιας εδώ και μήνες, όπως εξηγούσαν οι ίδιες πηγές.

Όπως είναι γνωστό, τόσο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, όσο και ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας έχουν καταβάλει, από την ανάληψη των καθηκόντων τους σημαντικές προσπάθειες και έχουν αναλάβει πλείστες πρωτοβουλίες προκειμένου να εδραιώσουν την συνεργασία με χώρες, με τις οποίες ακόμα και πριν από λίγα χρόνια οι επαφές με την Ελλάδα ήταν περιορισμένες έως ανύπαρκτες. Παράλληλα, έχει ενισχυθεί η ιδιαίτερη σχέση με χώρες της περιοχής, οι οποίες ήταν παραδοσιακά φίλα προσκείμενες προς την χώρα μας. Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς, τόσο σε διμερές όσο και, διαμέσου της προσεχούς Υπουργικής Συνάντησης, σε πολυμερές επίπεδο, τόνιζαν διπλωματικές πηγές.

Από γεωπολιτικής σημασίας συγκρατούνται τρία σημεία:

  • Καταρχάς η συμμετοχή Αραβικών χώρων της Μεσογείου, αλλά και του Κόλπου για πρώτη φορά στο ίδιο σχήμα μαζί με Κράτη-Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημειώνεται εν προκειμένω ότι υπάρχουν διάφορα περιφερειακά σχήματα, αλλά το σύνολο των σχημάτων αυτών κάνει μια διαφοροποίηση μεταξύ των Μεσογειακών χωρών και των χωρών του Κόλπου. Αντιθέτως, η  πρωτοβουλία της Ελλάδας σπάει αυτόν τον τεχνητό διαχωρισμό και προωθεί τη συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή.
  • Δεύτερον, με την εξαίρεση της Σαουδικής Αραβίας, το σύνολο των συμμετεχόντων Αραβικών κρατών έχει συνάψει διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, μια χώρα με την οποία η Ελλάδα έχει προνομιακές σχέσεις, όπως αποδεικνύει και το πρόσφατο ταξίδι του Πρωθυπουργού, στο οποίο μετείχε επίσης ο Υπουργός Εξωτερικών.
  • Τρίτον, συγκρατείται ότι το σύνολο των συμμετεχόντων χωρών έχει υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και υποστηρίζει το αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. Αξίζει να υπογραμμισθεί ότι το Φόρουμ Φιλίας, όπως λέει και το όνομα του, δεν στρέφεται εναντίον κανενός, ούτε αποτελεί αμυντική συμμαχία. Αντιθέτως, είναι ανοιχτό σε όλες τις χώρες της περιοχής που ενστερνίζονται βασικές αρχές όπως η προώθηση των σχέσεων καλής γειτονίας και ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου.

Η Αθήνα λοιπόν, διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη συνεργασία των χωρών της περιοχής, με τον χάρτη επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο να αλλάζει. Η ελληνική πλευρά μετατρέπεται σε κόμβο σταθερότητας, ενεργειακής ασφάλειας και ανάπτυξης αναπτύσσοντας σχέσεις και συνεργασίες τόσο με την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία όσο και με το Ισραήλ, ενώ διατηρεί σχέσεις με το Μπαχρέιν, την Ιορδανία και άλλες χώρες της περιοχής. Η Τουρκία εμφανίζεται ως πηγή αστάθειας και απειλεί αποσταθεροποίησης με την στρατηγική του αναθεωρητισμού. 

Ακολουθήστε το Newpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr