ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΝΑSA: O «Πόλεμος των Άστρων» και ο «Αρμαγεδδών» συναντιούνται - Σηκώνεται «ασπίδα» προστασίας της Γης

Δημοσίευση 7 Νοεμβρίου 2021, 12:00 / Ανανεώθηκε 7 Νοεμβρίου 2021, 12:58
ΝΑSA: O «Πόλεμος των Άστρων» και ο «Αρμαγεδδών» συναντιούνται - Σηκώνεται «ασπίδα» προστασίας της Γης
Facebook Twitter Whatsapp

Το έχουμε δει σε ταινίες με λανθασμένο τρόπο. Το έχουμε διαβάσει σε βιβλία. Κι όμως, ήρθε η ώρα που η Αμερικανική Διαστημική Εταιρεία θα αναλάβει τον ρόλο του προστάτη του πλανήτη μας.

Μέσα σε λίγο λιγότερο από ένα χρόνο, ένα διαστημικό σκάφος της NASA θα συντριβεί εσκεμμένα στην επιφάνεια ενός αστεροειδή. Ο στόχος; Να τον κάνει να παρεκκλίνει από την πορεία του. Η αποστολή αυτή φαντάζει ως «αυτοκτονίας», μα δεν είναι έτσι.

Στόχος των Αμερικανών είναι να δημιουργήσουν μία πρώτη γραμμή άμυνας για τον πλανήτη, στην περίπτωση που κάποιος αστεροειδής κατευθυνθεί προς το μέρος μας. Σίγουρα κάτι τέτοιο φέρνει στον νου των σινεφίλ, την υπόθεση της ταινίας «Armageddon», στην οποία ο Μπρους Γουίλις και ο Μπεν Αφλεκ (κάνουν πως) σώζουν τον πλανήτη από έναν τεράστιο αστεροειδή που κατευθύνεται προς το μέρος μας.

Το κινηματογραφικό λάθος και η καταδίκη του πλανήτη

Οι αστρονόμοι εδώ και μία εικοσαετία μπορούν με χαρακτηριστική άνεση να «χαρτογραφήσουν» την «κίνηση» στο Ηλιακό Σύστημα. Κάτι τέτοιο σημαίνει πως θα μπορούσαν να αντιληφθούν ακόμα και ένα... μεγάλο εξωγήινο αυτοκίνητο, αν βρισκόταν στο δρόμο των μεγάλων, αέριων πλανητών.

Το ίδιο ισχύει και για, σαφώς μεγαλύτερους, μετεωρίτες, με την ταινία όμως να παρουσιάζει τη σωτηρία της Γης με έναν εντελώς λανθασμένο τρόπο. Εάν το σενάριο του «Αrmageddon» λάμβανε σάρκα και οστά, ο χειρισμός που έγινε πάνω στον αστεροειδή δεν θα έσωζε τον πλανήτη, μα θα υπέγραφε την καταδίκη του!

Ο λόγος είναι πως μία βόμβα, ή, ακόμα χειρότερα, μία πυρηνική κεφαλή, στην «καρδιά» ενός ουράνιου σώματος μικρού μεγέθους δεν εγγυάται καμίας απόκλισης, με μόνο βέβαιο το γεγονός πως θα έσπαζε το σώμα σε εκατομμύρια κομμάτια. Και τα περισσότερα από αυτά τα κομμάτια, θα συνέχιζαν ακάθεκτα την πορεία τους προς τη Γη.

Ο σωστός τρόπος της NASA και ο Άποφις

Όμως η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία δεν είναι στούντιο του Χόλιγουντ. Πόσο μάλλον όταν ο αστεροειδής 99942 Άποφις βρίσκεται σε τροχιά απελπιστικά κοντινή με την αντίστοιχη του πλανήτη μας. Βέβαια το «απελπιστικά κοντά» σε αστρονομικά μεγέθη, «μεταφράζεται» σε πιθανότητες σύγκρουσης 1/5.880 την άνοιξη του 2036.

Το θέμα λοιπόν είναι να προετοιμαστούμε: «Δεν θέλουμε να βρεθούμε στη θέση όπου ένας αστεροειδής θα κατευθύνεται προς τη Γη και εμείς θα πρέπει να δοκιμάσουμε τότε αυτή την τεχνική» για πρώτη φορά, εξήγησε σε συνέντευξη Τύπου ο Λίντλεϊ Τζόνσον του τμήματος Πλανητικής Άμυνας της NASA.

Το «Βελάκι» που θα μας προστατεύσει

Η διαστημική αποστολή ονομάζεται DART (που μεταφράζεται ως μικρό βέλος και αποτελεί ακρωνύμιο του Double Asteroid Redirection Test), θα απογειωθεί από την Καλιφόρνια με έναν πύραυλο Falcon 9 της SpaceX στις 22:20 (τοπική ώρα) της 23ης Νοεμβρίου. Δέκα μήνες αργότερα, το σκάφος θα πλήξει το στόχο του, ο οποίος θα βρίσκεται τότε σε απόσταση 11 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη - δηλαδή τη στιγμή που η απόστασή του από τη Γη θα είναι η μικρότερη.

«Ενα μικρό χτύπημα στον Δίδυμο»

Στην πραγματικότητα, ο στόχος είναι διπλός: πρώτα ένας μεγάλος αστεροειδής, ο Δίδυμος, που έχει διάμετρο 780 μέτρα, δηλαδή δύο φορές το ύψος του Πύργου του Άιφελ. Και σε τροχιά γύρω απ' αυτόν, μια σελήνη, ο Δίμορφος, με διάμετρο 160 μέτρα - πιο ψηλός από το Αγαλμα της Ελευθερίας. Το... διαστημικό Βέλος θα τελειώσει την κούρσα του, με μια ταχύτητα 24.000 χλμ./ώρα και η πρόσκρουση θα εκτοξεύσει τόνους υλικών στο διάστημα.

Όμως «δεν θα καταστρέψει τον αστεροειδή, θα του δώσει απλώς ένα μικρό χτύπημα», λέει η Νάνσι Τσάμποτ του εργαστηρίου εφαρμοσμένης φυσικής του πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, που διευθύνει αυτή την αποστολή σε σύμπραξη με τη NASA. «Κατ' αυτό τον τρόπο, η τροχιά του μικρού αστεροειδούς γύρω από τον μεγάλο θα μειωθεί μόνο κατά «περίπου 1%», εξηγεί.

Μια μικρή, αλλά σωτήρια, αλλαγή τροχιάς

Χάρη στις παρατηρήσεις που γίνονται εδώ και δεκαετίες με τα τηλεσκόπια που βρίσκονται στη Γη, ξέρουμε ότι ο Δίμορφος κάνει αυτή τη στιγμή μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Δίδυμο σε 11 ώρες και 55 λεπτά ακριβώς. Με τη βοήθεια αυτών των ίδιων τηλεσκοπίων, αυτή η περίοδος θα μετρηθεί και πάλι μετά τη σύγκρουση. Θα είναι τότε ίσως «11 ώρες και 45 λεπτά ή κάτι τέτοιο», λέει η ερευνήτρια. Πόσο ακριβώς; Οι επιστήμονες δεν το ξέρουν και αυτό ακριβώς είναι που θέλουν να ανακαλύψουν. Πολυάριθμοι παράγοντες μπαίνουν στην εξίσωση, μεταξύ των οποίων η γωνία πρόσκρουσης, η όψη της επιφάνειας του αστεροειδούς, η σύνθεσή του ή ακόμη η ακριβής μάζα του, στοιχεία άγνωστα μέχρι τώρα.

Μ' αυτό τον τρόπο, «αν μια μέρα ένας αστεροειδής ανακαλυφθεί σε πορεία σύγκρουσης με τη Γη, (...) θα έχουμε μια ιδέα για την ισχύ την οποία θα έχουμε ανάγκη ώστε ο αστεροειδής αυτός να μην πετύχει τη Γη», εξήγησε ο Άντι Τσενγκ του πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. Η τροχιά του Διδύμου, του μεγάλου αστεροειδούς, γύρω από τον Ήλιο θα τροποποιηθεί επίσης ελαφρώς, λόγω της βαρυτικής σχέσης του με τη Σελήνη του, διευκρίνισε ο Τσενγκ. Όμως η αλλαγή αυτή θα είναι «υπερβολικά μικρή για να μετρηθεί. Συνεπώς είναι ένα πολύ ασφαλές πείραμα», εξήγησε.

Το «ρομπότ-κατάσκοπος»

Ένας μικρός δορυφόρος θα κάνει επίσης αυτό το ταξίδι. Θα αποδεσμευθεί από το κύριο σκάφος δέκα ημέρες πριν από την πρόσκρουση και θα χρησιμοποιήσει το δικό του σύστημα προώθησης για να αποκλίνει ελαφρώς από την πορεία του. Τρία λεπτά μετά τη σύγκρουση, θα πετάξει πάνω από τον Δίμορφο για να παρατηρήσει το αποτέλεσμά της και πιθανόν τον κρατήρα στην επιφάνεια. Το συνολικό κόστος της αποστολής είναι 330 εκατ. δολάρια.

Αν το τεστ αυτό πραγματοποιηθεί με επιτυχία, «πιστεύουμε ότι αυτή η τεχνική θα μπορέσει να αποτελέσει μέρος μιας εργαλειοθήκης, την οποία αρχίζουμε να γεμίζουμε, ώστε να μπορούμε να κάνουμε έναν αστεροειδή να αποκλίνει από την πορεία του», εξήγησε ο Λίντλεϊ Τζόνσον. Ανέφερε για παράδειγμα μεθόδους, βάσει των οποίων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η βαρυτική δύναμη ενός ιπτάμενου σκάφους κοντά σ' έναν αστεροειδή στη διάρκεια μιας μακροχρόνιας περιόδου ή ακόμη η χρησιμοποίηση λέηζερ. Όμως υπενθύμισε ότι το κλειδί είναι κατ' αρχάς να εντοπισθούν οι εν δυνάμει απειλές. «Η στρατηγική είναι να βρούμε αυτά τα αντικείμενα όχι μόνο χρόνια, αλλά δεκαετίες πριν από οποιονδήποτε κίνδυνο σύγκρουσης με τη Γη», υπογράμμισε.

Οι «διαστημικοί ναυαγοί» στη γειτονιά μας

Αυτή τη στιγμή είναι γνωστοί περίπου 27.000 αστεροειδείς που βρίσκονται κοντά στη Γη. Ο αστεροειδής Bennu, με διάμετρο 500 μέτρα, είναι ένας από τους δύο αστεροειδείς που έχουν εντοπιστεί στο ηλιακό μας σύστημα και δημιουργούν το μεγαλύτερο κίνδυνο για τη Γη, σύμφωνα με τη NASA. Όμως από τώρα μέχρι το έτος 2300, ο κίνδυνος σύγκρουσης είναι μόλις 0,057%.

Στην ίδια λίστα ανήκει και ο Άποφις, που όπως προαναφέρθηκε, θα διέλθει σε πολύ μικρή απόσταση από τη Γη, όχι πιο κοντά από 18.300 μίλια από την επιφάνεια της τον Απρίλιο του 2029. Η βαρυτική έλξη της Γης αναμένεται να κάμψει την τροχιά του αστεροειδούς με αποτέλεσμα να επανέλθει σε κοντινή απόσταση με τον πλανήτη μας στις 13 Απριλίου 2036, με την πιθανότητα σύγκρουσης να υπολογίζεται σε 1 προς 5.880 ή 0,017%.

Ακολουθήστε το Newpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr