468 «κόκκινα» κέντρα υγείας: Η γκρίζα βιομηχανία της ευεξίας – Botox, βλαστοκύτταρα, ενέσιμες θεραπείες και «πράξεις» από μη γιατρούς – Τι αποκάλυψαν οι πρώτες ημέρες του MedWatch

Μέσα σε μόλις δέκα ημέρες λειτουργίας, το MedWatch άνοιξε ένα παράθυρο σε μια αγορά που μέχρι σήμερα λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό έξω από το δημόσιο βλέμμα: τη γκρίζα ζώνη ανάμεσα στην ιατρική, την αισθητική και τη λεγόμενη «ευεξία».

Τα πρώτα στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Η πλατφόρμα έχει εντοπίσει 468 «κόκκινα» ευρήματα που αφορούν μη γιατρούς οι οποίοι διαφημίζουν ιατρικές πράξεις**, ενώ παράλληλα έχουν εντοπιστεί 197 ιατρεία με κόκκινη ένδειξη και 2.606 με κίτρινη ένδειξη, δηλαδή περιπτώσεις που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο. Η κάλυψη της πλατφόρμας φτάνει ήδη περίπου στο 70% των ιδιωτικών ιατρείων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πειραιά.

Από το «wellness» στην ιατρική πράξη

Το πραγματικό ζήτημα που αποκαλύπτεται δεν είναι απλώς αν κάποιος κάνει μία παράτυπη διαφήμιση. Είναι ότι τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκε μια ολόκληρη αγορά στην οποία τα όρια ανάμεσα στο ιατρείο, το κέντρο αισθητικής, το κέντρο ευεξίας και την εμπορική επιχείρηση έχουν γίνει όλο και πιο δυσδιάκριτα.

Botox, υαλουρονικό, μεσοθεραπείες, βλαστοκύτταρα και ενέσιμες θεραπείες αδυνατίσματος παρουσιάζονται πολλές φορές στον καταναλωτή ως απλές υπηρεσίες ομορφιάς. Στην πραγματικότητα, όμως, αρκετές από αυτές είναι ιατρικές πράξεις, απαιτούν συγκεκριμένη ειδικότητα, άδεια, επιστημονική ευθύνη και σε ορισμένες περιπτώσεις έγκριση του ΕΟΦ.

Το MedWatch κατέγραψε 119 ευρήματα σε οδοντιατρεία*που αφορούν υαλουρονικό, μεσοθεραπεία και botox. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, η ισχύουσα εγκύκλιος επιτρέπει στους οδοντιάτρους τη χρήση αλλαντικής τοξίνης μόνο για θεραπευτικούς και όχι για αισθητικούς σκοπούς.

Ακόμη πιο σοβαρό είναι το εύρημα για τις θεραπείες με βλαστοκύτταρα. Εντοπίστηκαν 231 σχετικά ευρήματα, εκ των οποίων 135 σε απλά ιατρεία, 29 σε κλινικές και 24 σε κέντρα αισθητικής, σε περιπτώσεις όπου απαιτείται ειδικό κανονιστικό πλαίσιο και έγκριση του ΕΟΦ.

911 περιπτώσεις για botox και ενέσιμα αδυνατίσματος

Η πιο αποκαλυπτική εικόνα έρχεται από το διαδίκτυο. Η πλατφόρμα εντόπισε 911 περιεχόμενα που διαφήμιζαν botox, Dysport και διάφορες ενέσιμες αγωγές αδυνατίσματος, παρότι τέτοιου τύπου διαφημίσεις απαγορεύονται.

Αυτό δείχνει και το μέγεθος του προβλήματος. Η νέα αγορά της ευεξίας δεν ζει μόνο μέσα στα ιατρεία. Ζει στο Instagram, στο Facebook, στις πληρωμένες καμπάνιες, στους influencers και στις υποσχέσεις για γρήγορα αποτελέσματα.

Και πολλές φορές ο πολίτης δυσκολεύεται να καταλάβει ποιος είναι γιατρός, ποιος είναι επαγγελματίας αισθητικής, ποιος έχει δικαίωμα να πραγματοποιήσει μια πράξη και ποιος απλώς έχει ένα εντυπωσιακό site και έναν δυνατό λογαριασμό στα social media.

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα: οι διαφημίσεις εξαφανίστηκαν

Υπάρχει όμως και ένα στοιχείο που δείχνει πόσο μεγάλη επίδραση μπορεί να έχει ακόμη και η απειλή του ελέγχου.

Στις 10 Σεπτεμβρίου καταγράφονταν 141 διαδικτυακές διαφημιστικές καμπάνιες ιατρικού ενδιαφέροντος. Στο τέλος του μήνα είχαν απομείνει μόλις 13. Πρόκειται για πτώση περίπου 91%.

Η εικόνα δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: αν μόλις εμφανίστηκε το MedWatch εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγες ημέρες εννέα στις δέκα διαφημίσεις, **τι ακριβώς διαφημιζόταν μέχρι τότε και πόσο ασφαλείς ένιωθαν όσοι το έκαναν ότι δεν θα ελεγχθούν;

 Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από τις 468 περιπτώσεις

Τα 468 «κόκκινα» ευρήματα δεν σημαίνουν αυτομάτως 468 αποδεδειγμένα παράνομα κέντρα. Πρόκειται για περιπτώσεις που το ψηφιακό σύστημα έχει επισημάνει και πρέπει να ελεγχθούν από τους αρμόδιους φορείς. Αυτό είναι κρίσιμο να διαχωρίζεται.

Αλλά το εύρος των ευρημάτων δείχνει ότι δεν μιλάμε πλέον για μεμονωμένα περιστατικά. Μιλάμε για μια ολόκληρη αγορά η οποία αναπτύχθηκε πολύ γρηγορότερα από τους μηχανισμούς ελέγχου.

Και εδώ βρίσκεται πλέον το πολιτικό και θεσμικό ερώτημα, ποιος ήλεγχε μέχρι σήμερα αυτή τη βιομηχανία; Οι Ιατρικοί Σύλλογοι; Το υπουργείο Υγείας; Ο ΕΟΦ; Οι Περιφέρειες; Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας; Και κυρίως, υπήρχε πραγματικά συνεχής έλεγχος ή χρειάστηκε μια ψηφιακή πλατφόρμα για να αποκαλυφθεί μέσα σε δέκα ημέρες κάτι που είχε αναπτυχθεί επί χρόνια;

Από την υπόθεση Μαζωνάκη σε ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα

Οι τελευταίες υποθέσεις που ήρθαν στη δημοσιότητα λειτούργησαν ως καταλύτης για να ανοίξει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση. Το θέμα πλέον δεν αφορά ένα συγκεκριμένο ιατρείο ή έναν συγκεκριμένο γιατρό. Αφορά το ποιος μπορεί να παρέχει ιατρικές υπηρεσίες, σε ποιους χώρους, με ποιον εξοπλισμό και με ποιον πραγματικό έλεγχο. Διότι όταν μια πράξη παρουσιάζεται ως «ευεξία», αλλά στην πραγματικότητα απαιτεί ιατρική γνώση, φάρμακα, ενέσιμα σκευάσματα ή εξειδικευμένο εξοπλισμό, το ζήτημα παύει να είναι αισθητικό. Γίνεται ζήτημα δημόσιας υγείας. Και τα πρώτα στοιχεία του MedWatch δείχνουν ότι πίσω από την εντυπωσιακή βιτρίνα της wellness οικονομίας υπάρχει μια πολύ μεγάλη γκρίζα περιοχή που τώρα μόλις αρχίζει να χαρτογραφείται.

• γιατροί
• έλεγχοι
• θεραπείες
• ιατρεία
• Κέντρα Υγείας