Αφορολόγητο έως 300€ το μήνα για φιλοδωρήματα: Οι αλλαγές στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο

Η ελληνική κυβέρνηση εισάγει σημαντικές αλλαγές με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, θεσπίζοντας αφορολόγητο έως 300 ευρώ μηνιαίως για τα φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι. Παράλληλα, τα ποσά αυτά εξαιρούνται από την παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών, με στόχο τη δικαιότερη φορολογική μεταχείριση και την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων σε τομείς όπως η εστίαση και οι υπηρεσίες.

Αναλυτικά οι αλλαγές

1. Το αφορολόγητο στα φιλοδωρήματα

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου νομοσχεδίου, τα φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι καθίστανται αφορολόγητα έως του ποσού των 300 ευρώ μηνιαίως ή 3.600 ευρώ ετησίως. Αυτή η διάταξη εφαρμόζεται από την 1η Νοεμβρίου 2024 και αφορά κυρίως επαγγέλματα που παραδοσιακά λαμβάνουν φιλοδωρήματα, όπως στον κλάδο της εστίασης και τις υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας.

2. Απαλλαγή από ασφαλιστικές εισφορές

Πέρα από τη φοροαπαλλαγή, τα φιλοδωρήματα δεν υπόκεινται πλέον σε ασφαλιστικές εισφορές, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από συλλογικές ή ατομικές συμβάσεις. Αυτή η αλλαγή αναμένεται να αυξήσει το καθαρό εισόδημα των εργαζομένων.

3. Μέτρα κατά της καταχρηστικής εφαρμογής

Για την αποφυγή καταχρηστικών πρακτικών από εργοδότες, θεσπίστηκε διάταξη που επιβάλλει εισφορά 22% σε περιπτώσεις τεχνητής μείωσης μισθών, με ταυτόχρονη αύξηση των φιλοδωρημάτων. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται τα δικαιώματα των εργαζομένων και διασφαλίζεται η τήρηση της φορολογικής νομοθεσίας.

Οι αλλαγές ενσωματώνονται στο άρθρο 12 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013). Μέχρι σήμερα, τα φιλοδωρήματα θεωρούνταν μέρος του ακαθάριστου εισοδήματος από μισθωτή εργασία και φορολογούνταν κανονικά. Με την τροποποίηση αυτή, επιδιώκεται η ελάφρυνση εργαζομένων σε επαγγέλματα με παραδοσιακά χαμηλές αποδοχές.

Σύμφωνα, ειδικότερα, με τα όσα διευκρινίζονται σε έγγραφη απάντηση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε υποβληθείσα από τις 9-10-2024 ερώτηση κοινοβουλευτικού ελέγχου, μέσω της οποίας υποβλήθηκε η πρόταση τα φιλοδωρήματα να μην θεωρούνται καν εισόδημα:

1 Με τις διατάξεις της περίπτωσης α’ της παραγράφου 3 του άρθρου 12 του ν. 4172/2013 (Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος) ορίζεται ότι ως ακαθάριστα εισοδήματα από μισθωτή εργασία και συντάξεις θεωρούνται τα εξής:

α) ημερομίσθιο, μισθός, επίδομα αδείας, επίδομα ασθενείας, επίδομα εορτών, αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας, αμοιβές, προμήθειες, επιμίσθια και φιλοδωρήματα.

Περαιτέρω, με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 60 του ΚΦΕ ορίζεται ότι στα εισοδήματα από μισθωτή εργασία και συντάξεις που καταβάλλονται αναδρομικά, σύμφωνα με το άρθρο 12, καθώς και στις πρόσθετες αμοιβές που δεν συμπεριλαμβάνονται στις τακτικές αποδοχές διενεργείται παρακράτηση με συντελεστή 20% στο καταβαλλόμενο ποσό, ανεξάρτητα από το έτος στο οποίο ανάγονται για να φορολογηθούν τα εισοδήματα αυτά.

2 Σύμφωνα με την από 15.10.2024 ανακοίνωση Τύπου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά στη θέσπιση μιας δίκαιης και ισορροπημένης διάταξης που προβλέπει για πρώτη φορά αφορολόγητο έως 300 ευρώ τον μήνα για φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι (ενδεικτικά σε επιχειρήσεις εστίασης, παροχής υπηρεσιών ατομικής φροντίδας κ.λπ.) με άμεση εφαρμογή από 1ης Νοεμβρίου 2024. Παράλληλα, για το σύνολο του ποσού από φιλοδωρήματα, εργαζόμενοι και εργοδότες απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές (εκτός αν προβλέπεται κάτι διαφορετικό από ατομικές ή συλλογικές συμβάσεις). Το ύψος των 300 ευρώ αφορολόγητο επελέγη ως το πλέον δίκαιο, καθότι ελήφθη υπόψη ότι εργαζόμενοι σε άλλες επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν φιλοδωρήματα ή φορολογούνται κανονικά π.χ. για bonus που λαμβάνουν.

Παράλληλα, εισάγεται μια αντικαταχρηστική διάταξη για τυχόν εργοδότες που θα σκεφτούν να μειώσουν τεχνητά τους μισθούς δηλώνοντας μέρος αυτών ως φιλοδωρήματα: Σε περίπτωση μείωσης των τακτικών αποδοχών, με ταυτόχρονη ισόποση αύξηση των αποδοχών από φιλοδωρήματα, ο εργοδότης θα κληθεί να πληρώσει εισφορά 22% επί της μείωσης των τακτικών αποδοχών.

Το υπουργείο, κλείνοντας την απάντησή του, επισημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση «εξετάζονται όλες οι προτάσεις για αλλαγές και βελτιώσεις της φορολογικής πολιτικής που υποβάλλονται από φορείς, συλλόγους και πολίτες. Οι τελικές αποφάσεις για μεταβολές στη φορολογική νομοθεσία λαμβάνονται με γνώμονα την κοινωνική δικαιοσύνη, τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο, την αρχή της ίσης φορολογικής μεταχείρισης, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων».

• φιλοδωρήματα