Ακαθάριστα οικόπεδα: Από 1η Απριλίου ξεκινά η προθεσμία καθαρισμού – Τι αλλάζει από φέτος

Καθώς η θερινή περίοδος πλησιάζει, η πρόληψη των δασικών πυρκαγιών αποτελεί προτεραιότητα για τις αρχές, με στόχο την προστασία των πολιτών και του φυσικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, παρουσίασε τις αλλαγές και τα μέτρα που προωθεί το υπουργείο για την αντιμετώπιση των κινδύνων και την ενίσχυση των τοπικών μηχανισμών πρόληψης.

Καθαρισμός ακαθάριστων οικοπέδων: βασικό μέτρο πρόληψης

Ο υπουργός τόνισε ότι η φροντίδα των οικοπέδων αποτελεί κρίσιμο μέτρο για την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Από την 1η Απριλίου ξεκινά η προθεσμία για τον καθαρισμό των οικοπέδων που θεωρούνται επικίνδυνα λόγω της συσσώρευσης ξηρής βλάστησης. «Τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εκδήλωση και την εξάπλωση πυρκαγιών», υπογράμμισε ο κ. Κεφαλογιάννης.

Αυστηρά πρόστιμα για παραβάτες

Ο υπουργός επισήμανε ότι τα πρόστιμα για τα ακαθάριστα οικόπεδα παραμένουν υψηλά και η αυστηρή τους εφαρμογή είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της συμμόρφωσης των πολιτών. Παράλληλα, ανέφερε ότι σε προηγούμενα έτη δόθηκαν ορισμένες παρατάσεις, όταν οι ιδιοκτήτες επικαλέστηκαν αδυναμία έγκαιρου καθαρισμού. Το 2025, όπως τόνισε, επιβλήθηκαν πρόστιμα σε πολλές περιπτώσεις, ενώ για το 2026 αναμένεται ακόμα μεγαλύτερη δραστηριότητα στους καθαρισμούς οικοπέδων.

Οικονομική ενίσχυση των δήμων

Η τοπική αυτοδιοίκηση υποστηρίζεται οικονομικά από το κράτος για την αποτελεσματική πρόληψη πυρκαγιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός:

1. Η χρηματοδότηση προς τους δήμους ανήλθε σε 18,5 εκατομμύρια ευρώ το 2023.
2. Το 2024 αυξήθηκε σε 31 εκατομμύρια ευρώ.
3. Το 2025 έφτασε τα 40 εκατομμύρια ευρώ.

Για το 2026 αναμένεται περαιτέρω αύξηση, ενώ σχεδιάζονται 350 νέες προσλήψεις στα τμήματα πολιτικής προστασίας, εξασφαλίζοντας τουλάχιστον έναν υπάλληλο ανά δήμο που θα ασχολείται αποκλειστικά με ζητήματα πολιτικής προστασίας.

Νέες πρακτικές πρόληψης πυρκαγιών

Το υπουργείο εισάγει καινοτόμες πρακτικές που εφαρμόζονται σε χώρες με εμπειρία στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Σημαντικά εργαλεία περιλαμβάνουν:

Προδιαγεγραμμένη καύση: ελεγχόμενη καύση χαμηλής βλάστησης το Μάρτιο και Απρίλιο, με τη συμμετοχή ειδικών και επιστημονικών φορέων, όπως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ελεγχόμενη βόσκηση: παραχώρηση εκτάσεων σε κτηνοτρόφους ώστε τα ζώα να μειώνουν φυσικά την καύσιμη ύλη.

Ενίσχυση των μέσων πυρόσβεσης

Ο κ. Κεφαλογιάννης επεσήμανε ότι έχουν εξασφαλιστεί 50 εναέρια μέσα μέσω μισθώσεων και ενισχύεται ο τεχνικός στόλος πυρόσβεσης. Νέα ελικόπτερα τύπου Leonardo AW139 προορίζονται για τη μεταφορά προσωπικού, ενώ νέα αεροσκάφη Canadair αναμένονται μετά το 2028.

Το δόγμα της άμεσης επέμβασης

Κατά την περσινή αντιπυρική περίοδο, από την 1η Μαΐου έως τα τέλη Οκτωβρίου, αντιμετωπίστηκαν 5.253 πυρκαγιές με ποσοστό άμεσης απόκρισης περίπου 92%.

Το σχέδιο για το 2026 περιλαμβάνει:

1. Αυξημένες περιπολίες κατά τις ημέρες υψηλού κινδύνου.
2. Ενίσχυση της επιτήρησης μέσω drones, με 20–30 επιπλέον μονάδες.

Στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση των πυρκαγιών στα πρώτα λεπτά εκδήλωσής τους, περιορίζοντας τον κίνδυνο εξάπλωσης. «Αυτός είναι ένας εθνικός στόχος», τόνισε ο υπουργός.

• ακαθάριστα οικόπεδα
• Γιάννης Κεφαλογιάννης