Ακαθάριστα οικόπεδα: Αυστηρότερα πρόστιμα και έλεγχοι – Τι πρέπει να κάνετε έως 15 Ιουνίου

Η υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων επιστρέφει φέτος με πιο αυστηρούς όρους και εντατικούς ελέγχους, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει τον κίνδυνο πυρκαγιών ενόψει καλοκαιριού. Οι ιδιοκτήτες έχουν προθεσμία έως τις 15 Ιουνίου 2026 για να καθαρίσουν και να δηλώσουν τα οικόπεδά τους στην πλατφόρμα, διαφορετικά κινδυνεύουν με σημαντικά πρόστιμα.

Ποια είναι η προθεσμία και τι πρέπει να κάνετε;

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη δήλωση καθαρισμού έχει ήδη ανοίξει από την 1η Απριλίου 2026 και αφορά όλους τους υπόχρεους ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων.

Η διαδικασία είναι υποχρεωτική και συνδέεται με το Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, όπου πρέπει να δηλωθεί ότι ο χώρος έχει καθαριστεί επαρκώς.

Πόσα είναι τα νέα πρόστιμα για ακαθάριστα οικόπεδα;

Οι κυρώσεις γίνονται πλέον πιο «αιχμηρές», με το βασικό πρόστιμο να διπλασιάζεται. Συγκεκριμένα, για μη καθαρισμό οικοπέδου επιβάλλεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ.

Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί δήλωση, προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ από τον δήμο, ενώ επιπλέον 100 ευρώ μπορεί να επιβάλει το Πυροσβεστικό Σώμα έπειτα από καταγγελία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025 επιβλήθηκαν 1.410 πρόστιμα των 1.000 ευρώ, με μόνο το ένα τρίτο να έχει εισπραχθεί, γεγονός που εξηγεί και τη νέα αυστηρότερη πολιτική.

Τι ισχύει για ψευδείς δηλώσεις και ενστάσεις;

Η υποβολή ψευδούς δήλωσης τιμωρείται πλέον με πρόστιμο 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών, σε ένα πιο ρεαλιστικό αλλά αυστηρό πλαίσιο σε σχέση με το παρελθόν.

Παράλληλα, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να υποβάλουν ένσταση εντός 10 ημερών από την επιβολή προστίμου. Αν η ένσταση απορριφθεί, ο δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό εντός 5 ημερών, με το κόστος να καταλογίζεται στον ιδιοκτήτη.

Πότε γίνονται οι έλεγχοι και τι αλλάζει φέτος;

Οι έλεγχοι από τους δήμους ξεκινούν την 1η Ιουνίου και διαρκούν έως τις 31 Οκτωβρίου, καλύπτοντας όλη την αντιπυρική περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι τα οικόπεδα δεν αρκεί να καθαριστούν μία φορά, αλλά πρέπει να διατηρούνται καθαρά σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Σε περιφραγμένους χώρους, πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση, απαιτείται αυτοψία από την Πυροσβεστική, εφόσον υπάρχει υποψία υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς.

Πόσο κοστίζει ο καθαρισμός οικοπέδου;

Το κόστος καθαρισμού διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος και τη δυσκολία. Για μικρά οικόπεδα έως 300 τ.μ., οι τιμές ξεκινούν από περίπου 200 ευρώ, ενώ για εκτάσεις άνω των 1.000 τ.μ. μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 1.200 ευρώ.

Η αύξηση των προστίμων λειτουργεί πλέον ως σαφές κίνητρο συμμόρφωσης, καθώς το κόστος καθαρισμού συχνά είναι μικρότερο από το ενδεχόμενο πρόστιμο.

Ποιους αφορά η υποχρέωση καθαρισμού;

Η υποχρέωση αφορά ένα ευρύ φάσμα ιδιοκτησιών: οικόπεδα εντός σχεδίου, σε οικισμούς χωρίς σχέδιο, εκτάσεις σε απόσταση έως 100 μέτρων από οικισμούς, καθώς και εκτός σχεδίου ακίνητα με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Υπόχρεοι είναι τόσο ιδιώτες όσο και φορείς του δημόσιου τομέα.

Τι αλλάζει για όσους δεν χρησιμοποιούν ψηφιακές υπηρεσίες;

Για πρώτη φορά δίνεται δυνατότητα υποβολής δήλωσης και με φυσική παρουσία, για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την πλατφόρμα. Η δήλωση αποστέλλεται απευθείας στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Πυροσβεστικού Σώματος, διευκολύνοντας κυρίως ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία.

• ακαθάριστα οικόπεδα