Αμυντική αυτονομία της Ευρώπης: Το μεγάλο στοίχημα της βιομηχανίας σε εποχή κρίσεων

Η βιομηχανία της Ευρώπης, που δέχεται αλλεπάλληλα πλήγματα από την ενεργειακή κρίση, τον χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης, τη μειωμένη ζήτηση, αλλά και ο πόλεμος στην Ουκρανία,  η εκλογή Τραμπ, φαίνεται να αποκτά μια νέα προοπτική μέσα από την αμυντική στρατηγική της ηπείρου. Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες και η ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας έναντι των ΗΠΑ και της Ρωσίας δημιουργούν νέα δεδομένα για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Η στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα και κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ένα project δεκαετίας, αλλά η αμυντική ανεξαρτησία της Ε.Ε. εξαρτάται από τη δυνατότητά της να κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα. Η διεθνής συγκυρία, η αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια και οι προκλήσεις που θέτει η εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ευρωπαϊκή άμυνα επιταχύνουν τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη μιας ισχυρότερης και πιο αυτόνομης Ευρώπης.

Η αμυντική ενίσχυση ως μοχλός βιομηχανικής αναγέννησης

Η Ευρώπη, συνειδητοποιώντας ότι δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά της, στρέφεται στην ανάπτυξη μιας αυτόνομης στρατιωτικής παραγωγής. Σύμφωνα με την Morgan Stanley, η αύξηση των αμυντικών δαπανών από το 2% στο 3% του ΑΕΠ θα απαιτήσει αύξηση της παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού κατά 140%.

•  Η Rheinmetall ήδη μετατρέπει δύο εργοστάσια αυτοκινήτων για στρατιωτική παραγωγή. 
• Η γαλλική Alstom πούλησε γερμανικό εργοστάσιο στην αμυντική κοινοπραξία KNDS για κατασκευή αρμάτων μάχης.
• Η Volkswagen εξετάζει εναλλακτικές για τα εργοστάσια που σχεδιάζει να κλείσει στη Δρέσδη και στο Όσναμπρικ.

Αυτές οι εξελίξεις δείχνουν ότι η μετάβαση προς μια στρατιωτικοποιημένη παραγωγή ίσως αποτελέσει σανίδα σωτηρίας για τις βιομηχανίες που έχουν πληγεί από την κρίση.

Οι εσωτερικές αδυναμίες της Ευρώπης

Η Ε.Ε. πάσχει από θεσμική πολυπλοκότητα και έλλειψη ομοφωνίας σε θέματα άμυνας. Ενώ υπάρχουν φιλόδοξες πρωτοβουλίες, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και η Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO), η έλλειψη κοινής στρατηγικής κουλτούρας μεταξύ των κρατών-μελών εμποδίζει την πρόοδο. Οι διαφορές στις εθνικές αμυντικές πολιτικές, οι ασύμβατες προμήθειες οπλικών συστημάτων και οι διαφορετικές προτεραιότητες ασφαλείας μεταξύ Ανατολικής, Δυτικής και Νότιας Ευρώπης αποτελούν εμπόδια στην επίτευξη μιας ενοποιημένης ευρωπαϊκής άμυνας.

Θα μπορέσει η Ευρώπη να κινηθεί γρήγορα;

Ο χρόνος είναι κρίσιμος παράγοντας. Αν η Ευρώπη δεν καταφέρει να ενισχύσει την αμυντική της αυτάρκεια μέσα στην επόμενη δεκαετία, κινδυνεύει να παραμείνει ένας γεωπολιτικός κομπάρσος, εξαρτώμενος από τις διαθέσεις τρίτων δυνάμεων. Παρά τις διακηρύξεις περί στρατηγικής αυτονομίας, οι αργοί ρυθμοί υλοποίησης, οι πολιτικές διαφωνίες και οι περιορισμένοι αμυντικοί προϋπολογισμοί συνιστούν τεράστιες προκλήσεις.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Θα προλάβει η Ευρώπη να γίνει ισχυρός στρατιωτικός και βιομηχανικός παίκτης ή θα μείνει παγιδευμένη στις εσωτερικές της αδυναμίες; Η Ε.Ε. πρέπει να κινηθεί γρήγορα, να επενδύσει αποφασιστικά στην αμυντική της βιομηχανία και να καλλιεργήσει μια κοινή αντίληψη περί ασφάλειας μεταξύ των μελών της. Μόνο έτσι μπορεί να διασφαλίσει τη στρατηγική της αυτονομία και να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες προκλήσεις ενός ασταθούς κόσμου.

• αυτοκινητοβιομηχανία
• Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία