Ανάλυση BBC: Οι κίνδυνοι της στρατηγικής Τραμπ για τα μικροτσίπ – «Θα τα βρει μπαστούνια»

Τα μικροτσίπ αποτελούν το πεδίο μάχης στον αγώνα ΗΠΑ-Κίνας για την τεχνολογική κυριαρχία, αλλά η φιλόδοξη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ να αναβιώσει την αμερικανική παραγωγή τσιπ κινδυνεύει να προσκρούσει σε ανυπέρβλητα εμπόδια.

Ενώ ο Τραμπ υπόσχεται ότι οι δασμοί του θα τονώσουν την οικονομία και θα φέρουν θέσεις εργασίας, η Ασία—με την Ταϊβάν στο επίκεντρο—διατηρεί αδιαμφισβήτητο προβάδισμα στην κατασκευή τσιπ υψηλής ακρίβειας. Μπορούν οι ΗΠΑ να καλύψουν το χάσμα ή η πολιτική Τραμπ θα αποδυναμώσει περαιτέρω τη θέση τους;

Μικροτσίπ: Η μυστική συνταγή της Ασίας

Τα τσιπ, αυτά τα μικροσκοπικά πλακίδια πυριτίου, τροφοδοτούν τα πάντα: από smartphones και πλυντήρια μέχρι μαχητικά αεροσκάφη και ηλεκτρικά οχήματα. Αν και εφευρέθηκαν στις ΗΠΑ, η παραγωγή των πιο προηγμένων τσιπ έχει μετατοπιστεί στην Ασία, με την Ταϊβάν, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα να κυριαρχούν.

Η διαδικασία είναι εξαιρετικά πολύπλοκη και δαπανηρή, βασιζόμενη σε μια παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού: πρώτες ύλες όπως σπάνιες γαίες από την Κίνα, σχεδιασμός στις ΗΠΑ, κατασκευή στην Ταϊβάν, συσκευασία στο Βιετνάμ και συναρμολόγηση στην Κίνα.

Αυτή η βαθιά ολοκληρωμένη αλυσίδα, που χτίστηκε επί δεκαετίες, δίνει στην Ασία τεράστιο πλεονέκτημα. Η Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), ο μεγαλύτερος κατασκευαστής τσιπ παγκοσμίως, έχει τελειοποιήσει το «μοντέλο χυτηρίου», παράγοντας τσιπ για εταιρείες όπως η Apple και η Intel με απαράμιλλη ακρίβεια και κλίμακα.

Η Ταϊβάν επωφελήθηκε από κρατικές επιδοτήσεις, εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και συνεργασία με τη Silicon Valley, ενώ οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε εξειδικευμένους εργαζόμενους και υψηλότερα κόστη.

Η φιλοδοξία του Τραμπ και οι προκλήσεις

Ο Τραμπ έχει απειλήσει την TSMC με δασμούς 100% αν δεν επενδύσει σε εργοστάσια στις ΗΠΑ, ενώ υπόσχεται ότι η προστατευτιστική του πολιτική θα αναζωογονήσει την αμερικανική βιομηχανία.

Το US Chips and Science Act του 2022, που χορηγεί επιδοτήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις, ενίσχυσε αυτές τις προσπάθειες, με την TSMC να λαμβάνει 6,6 δισεκατομμύρια δολάρια για εργοστάσια στην Αριζόνα και τη Samsung 6 δισεκατομμύρια για το Τέξας. Η TSMC δεσμεύτηκε για επενδύσεις 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ, πέρα από τα 65 δισεκατομμύρια που είχε ήδη υποσχεθεί.

Ωστόσο, οι προκλήσεις είναι τεράστιες. Τα εργοστάσια τσιπ απαιτούν αποστειρωμένα περιβάλλοντα υψηλής τεχνολογίας, που χρειάζονται χρόνια για να κατασκευαστούν. Η TSMC και η Samsung αντιμετώπισαν εκτοξευόμενα κόστη, καθυστερήσεις, αντίσταση από τοπικά συνδικάτα και δυσκολίες στην πρόσληψη εξειδικευμένων μηχανικών.

Ο Marc Einstein, διευθυντής ερευνών στην Counterpoint, τονίζει: «Δεν φτιάχνεις απλώς κουτιά. Χρειάζονται χρόνια για να χτιστούν τέτοια εργοστάσια». Ακόμη και τα εργοστάσια της TSMC στην Αριζόνα παράγουν τσιπ μιας γενιάς πίσω από αυτά της Ταϊβάν, ενώ η πλειονότητα της παραγωγής της TSMC θα παραμείνει στο νησί.

Η μεταναστευτική πολιτική ως τροχοπέδη

Ένα κρίσιμο εμπόδιο είναι η μεταναστευτική πολιτική του Τραμπ, που περιορίζει την είσοδο εξειδικευμένων εργαζομένων από την Κίνα και την Ινδία. «Ακόμη και ο Elon Musk αντιμετώπισε προβλήματα με τη μετανάστευση για τους μηχανικούς της Tesla», λέει ο Einstein.

Χωρίς πρόσβαση σε διεθνές ταλέντο μέσω προγραμμάτων όπως η θεώρηση H-1B, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να καλύψουν το κενό σε εξειδικευμένους επαγγελματίες. «Δεν μπορείς να δημιουργήσεις διδακτορικά από το πουθενά», προσθέτει.

Παγκόσμιες επιπτώσεις και ανταγωνισμός

Οι δασμοί του Τραμπ, συνοδευόμενοι από έρευνα εθνικής ασφάλειας για τους ημιαγωγούς, διαταράσσουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Η Ιαπωνία, που βασίζεται στους ημιαγωγούς για την οικονομική της ανάκαμψη, βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Η Κίνα, παρά τους περιορισμούς, καινοτομεί με έργα όπως το chatbot Deepseek και επενδύει δισεκατομμύρια για να ενισχύσει την παραγωγή τσιπ.

Η Ινδία, με φθηνό εργατικό δυναμικό και ισχυρή εκπαίδευση, αναδεικνύεται ως πολλά υποσχόμενος κόμβος, αν και αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως η έλλειψη νερού υψηλής ποιότητας για την παραγωγή.

Οι εταιρείες τσιπ δεν είναι εντελώς αβοήθητες. Η εξάρτηση αμερικανικών κολοσσών όπως η Apple και η Microsoft από τα τσιπ δίνει στις εταιρείες αυτές ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί. Ο Τιμ Κουκ της Apple, για παράδειγμα, εξασφάλισε εξαιρέσεις από δασμούς, ενώ η Nvidia φέρεται να έπεισε τον Τραμπ να άρει περιορισμούς στις πωλήσεις της στην Κίνα.

Ο Τραμπ, όπως λέει ο Einstein, «προσπαθεί να κάνει συμφωνίες», πιέζοντας την TSMC να συνεργαστεί με την Intel για να εξασφαλίσει μερίδιο στην αμερικανική αγορά.

Η παγκοσμιοποίηση ως Κλειδί της Επιτυχίας

Η Ασία διδάσκει ένα κρίσιμο μάθημα: καμία χώρα δεν μπορεί να κυριαρχήσει μόνη της στη βιομηχανία τσιπ. Η επιτυχία της Ταϊβάν βασίστηκε στη συνεργασία, την παγκοσμιοποίηση και τις κρατικές επενδύσεις. Αντίθετα, η προστατευτική προσέγγιση του Τραμπ, με δασμούς και απομόνωση, κινδυνεύει να αποξενώσει συνεργάτες και να καθυστερήσει την πρόοδο. Όπως λέει ο Chris Miller, συγγραφέας του Chip War, η κλίμακα εξαρτάται από το μέγεθος των επενδύσεων, και η Ταϊβάν παραμένει μίλια μπροστά.

Η στρατηγική του Τραμπ μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας βραχυπρόθεσμα, αλλά η κατασκευή τσιπ αιχμής σε κλίμακα απαιτεί χρόνο, ταλέντο και παγκόσμια συνεργασία —στοιχεία που η Ασία έχει τελειοποιήσει. Αν οι ΗΠΑ δεν αλλάξουν πορεία, κινδυνεύουν να μείνουν πίσω στον αγώνα για την τεχνολογική υπεροχή.

Με πληροφορίες από BBC

• ασία
• Ντόναλντ Τραμπ
• Τεχνολογία