Ανάλυση CNN: Το δόγμα ισχύος του Τραμπ «λυγίζει» – Το Ιράν δίνει ένα σκληρό μάθημα

Η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εξελίσσεται σε μια από τις πιο κρίσιμες δοκιμασίες της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, αποκαλύπτοντας τα όρια μιας στρατηγικής που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην πίεση, την επιβολή και την κλιμάκωση.

Παρά τη σκληρή γραμμή της Ουάσινγκτον, οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ, στο Πακιστάν, ολοκληρώθηκαν χωρίς αποτέλεσμα, έπειτα από 21 ώρες συνομιλιών. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι η Τεχεράνη απέρριψε τους βασικούς όρους της αμερικανικής πλευράς, συμπεριλαμβανομένης της δέσμευσης να μην επιδιώξει πυρηνικό οπλοστάσιο, τονίζοντας πως «η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο» του Ιράν.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, οι δύο πλευρές αναμένεται να επιστρέψουν εντός των επόμενων ημερών στο Ισλαμαμπάντ για έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων, γεγονός που δείχνει ότι, παρά το αδιέξοδο, η διπλωματική διαδικασία παραμένει ανοιχτή.

Το δόγμα της «μέγιστης πίεσης» και τα όριά του

Από την πρώτη του θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε μια στρατηγική εκτός των παραδοσιακών διπλωματικών πλαισίων. Κυρώσεις, απειλές και επιθετική ρητορική αποτέλεσαν βασικά εργαλεία της λεγόμενης «μέγιστης πίεσης».

Στην περίπτωση του Ιράν, αυτή η στρατηγική έφτασε σε επίπεδα ανοιχτής σύγκρουσης, με στόχο όχι μόνο την αποδυνάμωση της Τεχεράνης, αλλά και την αναδιαμόρφωση των συσχετισμών ισχύος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα.

Το Ιράν δεν υποχώρησε. Αντίθετα, επέδειξε αντοχή και αξιοποίησε τα γεωπολιτικά του πλεονεκτήματα, με κυριότερο τον έλεγχο στρατηγικών σημείων όπως το Στενό του Ορμούζ, μια κρίσιμη δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, η Τεχεράνη ασκεί πίεση όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στη διεθνή οικονομία.

Δίλημμα χωρίς εύκολες απαντήσεις

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να προχωρήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση, με τον κίνδυνο μεγάλων απωλειών, είτε να επιλέξει μια μορφή υποχώρησης, με σημαντικό πολιτικό κόστος.

Και οι δύο επιλογές ενέχουν ρίσκο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η αμερικανική κοινωνία παραμένει βαθιά διχασμένη.

Οι σύμμαχοι κρατούν αποστάσεις

Η στάση των συμμάχων αποκαλύπτει τις δυσκολίες της αμερικανικής στρατηγικής. Οι χώρες του ΝΑΤΟ εμφανίζονται επιφυλακτικές και δεν δείχνουν πρόθυμες να εμπλακούν σε μια σύγκρουση που δεν σχεδιάστηκε συλλογικά.

Το γεγονός αυτό αποδυναμώνει την εικόνα της αμερικανικής ηγεσίας και περιορίζει την ικανότητα της Ουάσινγκτον να κινητοποιήσει διεθνή στήριξη.

Παράλληλα, η εμπειρία της αντιπαράθεσης με την Κίνα ανέδειξε ότι η παγκόσμια οικονομική ισχύς δεν ανήκει πλέον αποκλειστικά στη Δύση. Το Πεκίνο απέδειξε ότι μπορεί να αντέξει και να ανταποδώσει την πίεση, κάτι που φαίνεται να έχει επηρεάσει και τη στρατηγική του Ιράν.

Πιέσεις σε πολλά μέτωπα

Οι προκλήσεις για τον Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίζονται στο εξωτερικό. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι πολιτικές του συναντούν αυξανόμενη αντίσταση, τόσο από την κοινή γνώμη όσο και από θεσμικούς παράγοντες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υποχώρηση στο πρόγραμμα μαζικών απελάσεων, μετά από έντονες αντιδράσεις που ακολούθησαν τη δολοφονία δύο Αμερικανών στη Μινεσότα. Παράλληλα, οι προσπάθειες χρήσης του νόμου για την τιμωρία πολιτικών αντιπάλων δεν απέδωσαν, οδηγώντας ακόμη και στην απομάκρυνση της γενικής εισαγγελέως Παμ Μπόντι.

Την ίδια στιγμή, η πολιτική του επιρροή στην Ευρώπη φαίνεται να περιορίζεται. Η στήριξή του προς τον Βίκτορ Όρμπαν δεν απέδωσε, καθώς η ήττα του Ούγγρου ηγέτη αποδυνάμωσε το δίκτυο συμμάχων του Τραμπ στη Γηραιά Ήπειρο.

Σύγκρουση ακόμη και με την Εκκλησία

Η πίεση προς τον Αμερικανό πρόεδρο αποτυπώνεται και στη δημόσια αντιπαράθεσή του με τον Πάπας Λέων, ο οποίος εξέφρασε ανοιχτά την αντίθεσή του στον πόλεμο με το Ιράν, δηλώνοντας ότι δεν φοβάται «καθόλου την κυβέρνηση Τραμπ».

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αμφισβήτηση της πολιτικής του δεν περιορίζεται σε πολιτικούς κύκλους, αλλά επεκτείνεται και σε ευρύτερους θεσμούς με διεθνή επιρροή.

Σφοδρή επίθεση Τραμπ στον Πάπα: «Εξυπηρετεί τη ριζοσπαστική Αριστερά» – Ανάρτηση-σοκ με τον εαυτό του ως Ιησού

Η φιλοσοφία της ισχύος υπό αμφισβήτηση

Το δόγμα της ισχύος που υιοθετεί ο Ντόναλντ Τραμπ αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά από τον συνεργάτη του Στίβεν Μίλερ, ο οποίος είχε δηλώσει ότι ο κόσμος «κυβερνάται από τη δύναμη, τη βία και την εξουσία».

Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν αρκεί σε ένα περιβάλλον όπου οι αντίπαλοι είναι πιο προετοιμασμένοι και οι σύμμαχοι πιο επιφυλακτικοί.

Ένα αβέβαιο μέλλον

Η κρίση με το Ιράν αναδεικνύει τα όρια της πολιτικής Τραμπ και τον φέρνει αντιμέτωπο με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της στρατηγικής του. Σε διαφορετική περίπτωση, ο κίνδυνος να περιοριστεί η επιρροή των ΗΠΑ –τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς– γίνεται ολοένα και πιο ορατός.

• διαπραγματεύσεις
• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Τζέι Ντι Βανς