Άνδρος: Οδοιπορικό του Guardian στα αρχαία μονοπάτια του νησιού

Το ειδυλλιακό τοπίο είναι μόνο ένα μέρος της γοητείας ενός διαλείμματος που αφορά επίσης τη βιωσιμότητα, τη γνωριμία με τους ντόπιους και τη διατήρηση των μονοπατιών της Άνδρου.

Η Guardian έκανε αποστολή στην Άνδρο και κατέγραψε σε ένα «ημερολόγιο» τις περιηγήσεις στα Αρχαία μονοπάτια του νησιού. Η τοπική εθελοντική οργάνωση Andros Routes έχει αποκαταστήσει ένα δίκτυο αρχαίων μονοπατιών μουλαριών από την ακτή μέχρι το εσωτερικό και τα χαμηλά βουνά της. Τα μονοπάτια αποτελούν μέρος ενός νέου προγράμματος περιπατητικών διακοπών που μας επιτρέπει να εξερευνήσουμε το όμορφο νησί με τα πόδια -και να προσφέρουμε και κάτι πίσω.

Το οκταήμερο ταξίδι με την Ramble Worldwide σας μεταφέρει από τα νοτιοανατολικά στα βορειοδυτικά, από τον Όρμο Κορθίου στο Γαύριο, μέσω της Χώρας στην ανατολική ακτή, με διαμονή σε ξενοδοχεία χαμηλών προδιαγραφών και μεταφορά αποσκευών μεταξύ τους.

Οι καθημερινές διαδρομές είναι μόνο προτεινόμενες: οι επισκέπτες μπορούν να επιλέξουν ημέρες πλήρους πεζοπορίας ή εύκολες κυκλικές διαδρομές, προσαρμόζοντας τις διακοπές ανάλογα με τα επίπεδα ενέργειας και χρησιμοποιώντας λεωφορεία ή ταξί για να παραλείψουν τμήματα αν το επιθυμούν. Στην πορεία μπορείτε να επιλέξετε να βοηθήσετε στη συντήρηση των μονοπατιών (κλαδευτήρια και γάντια παραδίδονται στο ξενοδοχείο σας).

Το Andros Routes ξεκίνησε τη ζωή του το 2010 υπό την αιγίδα της ειδικού στον βιώσιμο τουρισμό Όλγας Καραγιάννη, η οποία επέστρεψε στο νησί, αφού έζησε στην Αθήνα, με αποστολή τη διατήρηση της τοπικής κληρονομιάς, πολιτιστικής και φυσικής.

Μέχρι στιγμής, έχουν αποκατασταθεί 100 μίλια (160 χιλιόμετρα) μονοπατιών, τα οποία έχουν χωριστεί σε αριθμημένα τμήματα -με σχέδια επέκτασής τους σε 150 μίλια -και κάθε τμήμα έχει το δικό του «άγγελο» που ελέγχει τη διαδρομή και παρεμβαίνει όταν αναφέρεται κάποιο πρόβλημα.

Κατηφορίζοντας από την Πύθαρα προς την αστραφτερή Μεσόγειο στη Χώρα, γάτες διασχίζουν το μονοπάτι μας ή μας κοιτάζουν καθώς σταματάμε για να κόψουμε αγκαθωτούς θάμνους, να μαζέψουμε σκουπίδια, να μετακινήσουμε πέτρες ή να ελέγξουμε την κατάσταση των πινακίδων.

Σαύρες πετάγονται και πεταλούδες πετούν δίπλα από σπίτια όπου τα κολοκυθάκια και οι ντομάτες φυτρώνουν σε άγρια αφθονία. Απλώνεται γύρω η μυρωδιά από άγριο γιασεμί, μέντες διαφόρων ειδών, δεντρολίβανο, ρίγανη και λεβάντα, ενώ στο χώμα είναι στρωμένα «χαλιά» από σύκα που έχουν πέσει από τα δέντρα.

Κάκτοι και ελαιώνες ορθώνονται στο δρόμο προς τη θάλασσα και διακρίνονται σπηλιές σε βράχους όπου κάποτε οι ντόπιοι κρύβονταν από τους Τούρκους εισβολείς και όπου επίσης έχουν αναζητήσει καταφύγιο μοναχοί.

Σκιερές πισίνες ανοίγονται στο διάβα όπου, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, κατοικούν νεράιδες και δίπλα βρίσκονται ξωκλήσια και ερειπωμένοι νερόμυλοι.

Για να έχετε μια καλύτερη εικόνα του προγράμματος Andros Routes, οι επισκέπτες μπορούν να προγραμματίσουν ένα ταξίδι ώστε να συμπέσει με έναν κοινόχρηστο περίπατο συντήρησης (που πραγματοποιείται κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο την άνοιξη, το φθινόπωρο και το χειμώνα και επισημαίνεται στη σελίδα ειδήσεων της οργάνωσης).

Δύο από τους «αγγέλους» είναι οι Valentini και Vicky, που μοιράζονται ιστορίες για την Άνδρο και τη βλάστηση και γιατί οι διαδρομές είναι τόσο σημαντικές για τους κατοίκους του νησιού. Οι περισσότεροι από τους «αγγέλους» είναι γυναίκες, κάτι που ενδείκνυται σε αυτό το νησί που είναι γνωστό για την κουλτούρα των δυνατών γυναικών που κρατούσαν το οχυρό όσο οι άντρες ήταν στη θάλασσα.

Οι κάτοικοι του νησιού λατρεύουν αυτά τα μονοπάτια, λένε, τα παλαιότερα τμήματα των οποίων χρονολογούνται από το 1200, και μπορούν ήδη να δουν πώς το σχέδιο συμβάλλει στην αναζωογόνηση του νησιού, που κάποτε ήταν πλούσιο από τη ναυπηγική βιομηχανία του.

Το όραμα της Όλγας είναι τελικά μια «αλυσίδα βιωσιμότητας», όπου οι επισκέπτες στηρίζουν τους ντόπιους τρώγοντας στα σπίτια τους και μένοντας σε ανακαινισμένα παλιά πέτρινα σπίτια.

Αυτό θα προσθέσει επιλογές στη δοκιμαστική κουκέτα για οκτώ άτομα, Hikers Lodge «Konaki» στο χωριό Κατακαλαίοι, κοντά στην Αποίκια. Βοηθά επίσης στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, με περισσότερους ανθρώπους να έρχονται το Μάρτιο-Μάιο και το Σεπτέμβριο-Νοέμβριο για τις πιο ευχάριστες θερμοκρασίες πεζοπορίας.

Το τμήμα του μονοπατιού από τη Μεσαριά μέχρι τις Μενίτες ακολουθεί τα αρχαία αρδευτικά κανάλια που φέρνουν νερό από τα βουνά. Στο χωριό Μενίτες, το Andros Routes συνεργάζεται με τον πολιτιστικό σύλλογο και τυχαίνει να συναντάμε ένα παιδικό εργαστήριο αργαλειού στο κοινοτικό κέντρο -η Άνδρος ήταν κάποτε γνωστή για την παραγωγή μεταξιού λόγω της μουριάς της, και η επικεφαλής του πολιτιστικού συλλόγου (και Άγγελος της Διαδρομής) Δέσποινα είναι μεταξύ εκείνων που προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανή την παράδοση.

Η Όλγα είναι επίσης μία από τις ιδρύτριες του Κέντρου Έρευνας της Άνδρου, το οποίο έχει δημιουργήσει έναν διαδραστικό χάρτη για να βοηθήσει τους περιπατητές να επισκεφθούν μικρούς παραγωγούς και τεχνίτες στο νησί, με επισκέψεις με δυνατότητα κράτησης σε τυροκόμους, παρασκευαστές μαρμελάδας και μελισσοκόμους (και άλλους) για να δουν τη δουλειά τους σε δράση και να προμηθευτούν καλούδια. Ή μπορεί απλώς να τους δείτε στη δουλειά τους καθώς περπατάτε.  Για παράδειγμα, έναν τοπικό μελισσοκόμο να φροντίζει τις κυψέλες του.

Ορισμένα μέρη βρίσκονται βαθιά μέσα στο είδος της πλούσιας βλάστησης που απασχολεί τους εθελοντές, περνώντας μέσα από σκιερές κοιλάδες, περνώντας δίπλα από παλιά ερειπωμένα ξωκλήσια όπου οι κατσίκες βρίσκουν τώρα καταφύγιο. Άλλες περιοχές είναι πιο βραχώδεις και άνυδρες και το άφθονο αντηλιακό είναι απαραίτητο.

Μια από τις αγαπημένες εξερευνήσεις είναι στην ενδοχώρα γύρω από τα χωριά Ρεμάτα και Κατάκιλος, η οποία περιλαμβάνει πολλές απότομες, απαιτητικές αλλά ανταποδοτικές ανηφόρες. Το τμήμα αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με το τελευταίο τμήμα αυτής της διαδρομής μεταξύ του θέρετρου του Μπατσίου και του φέρι λιμανιού του Γαυρίου, το οποίο είναι πιο επίπεδο, με συγκλονιστική θέα στην ακτή.

Πηγή: Guardian

• Guardian
• Ανδρος