Από τη Eurovision στην pop extravaganza – Γιατί αγαπάμε αυτό που κάποτε κοροϊδεύαμε

Ο μεγάλος τελικός της Eurovision έχει μετατραπεί σε ετήσιο ιερό προσκύνημα του κιτς, του φανταχτερού, του απροσδόκητου και του απολαυστικά υπερβολικού. Εκεί που κάποτε βλέπαμε μόνο φτερά, στρας και αμηχανία, σήμερα βλέπουμε πολιτική δήλωση, πολιτισμικό στροβιλισμό και μια γιορτή χωρίς ντροπή. Η αποδοχή και η διεκδίκηση του camp στοιχείου δεν αφορά πια απλώς τη σκηνή της Eurovision — είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που έχει κουραστεί από το σοβαροφανές και βρίσκει καταφύγιο στο ειλικρινές παραλήρημα της υπερβολής.

Το παρεξηγημένο μεγαλείο του κιτς

Το κιτς υπήρξε για δεκαετίες ο αισθητικός φτωχός συγγενής: παρεξηγημένο, γελοιοποιημένο, ακόμα και στιγματισμένο. Συνδεδεμένο με το λαϊκό, το φτηνό ή το γυναικείο, αντιμετωπιζόταν με συγκατάβαση από τους «σοβαρούς» κριτές της τέχνης και της κουλτούρας. Όμως, από τη Susan Sontag και το κείμενό της Notes on Camp, μέχρι τις επιδείξεις της Μητροπολιτικής Όπερας και τις εμφανίσεις του Harry Styles, το camp αναγνωρίστηκε ως αισθητική με πρόθεση, με ειρωνεία, με πολιτική δύναμη.

Eurovision 2025: Η Ελλάδα αγωνιά για την τελική κατάταξη – Με… ανάμεικτα προγνωστικά στα στοιχήματα η Κλαυδία

Eurovision: από το καλτ στο σύμβολο

Αν υπάρχει μια σκηνή που ενσωμάτωσε αυτή τη μετατόπιση πριν καν το ζητήσει η εποχή, αυτή είναι η Eurovision. Εκεί όπου το καλτ έγινε θεσμός, η υπερβολή έγινε αποδεκτή, και το queer στοιχείο έγινε mainstream. Από τη Verka Serduchka και τη Dana International, μέχρι τη Conchita Wurst και τις περσινές Loreen/ Käärijä, η σκηνή της Eurovision έγινε καταφύγιο για όσους δεν χώρεσαν αλλού — και τελικά, έγινε χώρος για όλους.

Το extravagant ως πολιτιστική στάση

Σήμερα, το extravagant δεν είναι απλώς ανεκτό, αλλά γιορτάζεται. Σε μια κοινωνία γεμάτη ανασφάλειες, πολώσεις και καθημερινή μιζέρια, το camp έρχεται σαν απενοχοποίηση: είναι μια στάση απέναντι στον κόσμο. Δεν κρύβεται. Δεν φοβάται το γέλιο ή την παρεξήγηση. Και γι’ αυτό κερδίζει.

Από την Eurovision στις πασαρέλες και τα memes

Η παγκόσμια κουλτούρα έχει στραφεί αποφασιστικά προς το θεατρικό, το υβριδικό, το αναγνωρίσιμα «ψεύτικο» που γίνεται αληθινό μέσω της έντασης. Από τις πασαρέλες της Balenciaga, μέχρι το drag culture, το Instagram aesthetic και τα memes, το camp έχει διεισδύσει παντού. Και η Eurovision — για πολλούς ο πρώτος σταθμός αυτής της γιορτής — έχει κάθε λόγο να γιορτάζεται ξανά και ξανά.

Μέσα σε έναν κόσμο που ταλανίζεται από κρίσεις, απώλειες, πόλεμο και θλίψη, η Eurovision και ό,τι αυτή αντιπροσωπεύει προσφέρει κάτι σπάνιο: ένα καταφύγιο υπερβολής. Μια σκηνή που δηλώνει: «δεν είμαι εδώ για να σου αποδείξω τίποτα — είμαι εδώ για να λάμψω». Και σε αυτή την αλήθεια, ίσως, βρίσκεται τελικά το μεγαλύτερο κέρδος του κιτς: δεν είναι το αντίθετο του σπουδαίου. Είναι ο πιο αναρχικός του συγγενής.

• Eurovision
• κιτς
• πασαρέλες
• υπερβολή