Αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ρόλο μεσολαβητή στον πόλεμο Ουκρανίας–Ρωσίας: Νέα στρατηγική πίεσης από τον Τραμπ

Την επίσημη απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών από τον ρόλο του βασικού μεσολαβητή στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί ριζική αλλαγή στη στρατηγική προσέγγισης της Ουάσιγκτον απέναντι στη σύγκρουση.

«Η μέθοδος με την οποία συνεισφέρουμε αλλάζει», δήλωσε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τάμι Μπρους, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν θα πετάμε ανά τον κόσμο με την πρώτη ευκαιρία για να μεσολαβούμε». Η δήλωση αυτή επισφραγίζει την πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να αποσυρθεί από την άμεση εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις, εφόσον δεν διαπιστώνεται ουσιαστική πρόοδος από τις εμπλεκόμενες πλευρές.

Υπενθυμίζεται ότι, όπως επισημαίνουν οι New York Times, ο Ντόναλντ Τραμπ διαλαλούσε περίτρανα και προεκλογικά και κατόπιν της εκλογής του, ότι θα λήξει τη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας μέσα 24 ώρες.

Αντ’αυτού, η εβδομάδα αυτή, που σηματοδότησε το πέρας 100 ημερών στην εξουσία της δεύτερης θητείας του εν λόγω προέδρου, παρέμεινε ατελέσφορη και ο ίδιος δεν έχει να επιδείξει ούτε μία προσωρινή κατάπαυση του πυρός, γεγονός που τον προβληματίζει, όπως σημειώνουν οι NYT.

Επομένως, οι αναλυτές βρίσκονται σε αχαρτογράφητα νερά αναφορικά με τις προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς το τοπίο που συνθέτουν οι δηλώσεις και οι αντιδράσεις του, είναι ομιχλώδες και τα συμπεράσματα απέχουν πολύ από το να είναι ασφαλή. Γενικότερα, η προσέγγιση του Τραμπ αναφορικά με τον Ρωσοουκρανικό πόλεμο, αυτή δηλαδή η απόκλιση μεταξύ ισχυρισμών και πεπραγμένων, είναι απόδειξη σύμφωνα με τους NYT, του έωλου των λεγομένων του.

Ο ρόλος του Τραμπ και το νέο δόγμα

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ βοήθησαν ώστε να ξεκινήσει ο διάλογος Ουκρανίας–Ρωσίας, όμως «δεν θα συνεχίσουν να ηγούνται». Μιλώντας στο Fox News, σημείωσε: «Ο πόλεμος δεν φαίνεται να τελειώνει σύντομα. Είναι πλέον ζήτημα των δύο πλευρών να σταματήσουν αυτή τη βίαιη σύγκρουση».

Η μεταβολή στη στάση της Ουάσιγκτον προέκυψε έπειτα από την απόρριψη του πρόσφατου ειρηνευτικού σχεδίου από τη Μόσχα, που απαιτεί επίσημη αναγνώριση της κατοχής ουκρανικών εδαφών. Από την άλλη, η Ουκρανία απορρίπτει κάθε τέτοια πρόταση, επιμένοντας ότι «η ειρήνη δεν μπορεί να χτιστεί πάνω στην επιβράβευση της ρωσικής επιθετικότητας».

Κυρώσεις και οικονομική πίεση: Το νέο σχέδιο δράσης

Σύμφωνα με το Bloomberg, η διοίκηση Τραμπ έχει επεξεργαστεί πακέτο επιλογών για την ενίσχυση της πίεσης προς τη Μόσχα. Τα σενάρια που έχουν φτάσει στο γραφείο του προέδρου περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

• Επιβολή δασμών 500% σε εισαγωγές από χώρες που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
• Αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας στην Κριμαία και πιθανώς στις περιοχές υπό έλεγχο στην ανατολική Ουκρανία.
• Αποκλεισμός της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
• Σταδιακή άρση των κυρώσεων προς τη Ρωσία, εφόσον υπάρξει συμφωνία.
• Παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία για διατήρηση ισορροπίας.

Ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίζεται ανοιχτός σε έναν «νέο σχεδιασμό» των αμερικανορωσικών σχέσεων. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, μετά από συνάντηση με τον Ζελένσκι, έγραψε: «Δεν υπάρχει λόγος για τον Πούτιν να ρίχνει πυραύλους σε αστικά κέντρα. Αυτό με κάνει να σκέφτομαι ότι ίσως δεν θέλει να σταματήσει τον πόλεμο».

Αδιέξοδο στο Ζαπορίζια και οι ενεργειακές απαιτήσεις

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ουάσιγκτον πρότεινε να τεθεί υπό διεθνή έλεγχο ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια, ώστε να τροφοδοτεί ενεργειακά και τις δύο πλευρές. Η Ρωσία ωστόσο απορρίπτει τη λύση αυτή, ζητώντας τον πλήρη έλεγχο των ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Εσωτερικές αλλαγές στη διοίκηση Τραμπ

Η ενοποίηση των στρατηγικών γραμμών υπό τον Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ανέλαβε προσωρινά και τον ρόλο του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας, φανερώνει τη στροφή σε μια πιο επιθετική και μονοδιάστατη προσέγγιση. Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, που θεωρείται πιο διαλλακτικός, εξακολουθεί να παίζει ρόλο στις επαφές με τη Μόσχα.

Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ αποκάλυψε πως 72 γερουσιαστές υποστηρίζουν ήδη το νέο πακέτο κυρώσεων, χαρακτηρίζοντάς το «συντριπτικό μέσο πίεσης».

Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ρόλο μεσολαβητή δεν σημαίνει απουσία από το γεωπολιτικό πεδίο – αντιθέτως, αποτελεί μέρος μιας νέας στρατηγικής: αυστηρή οικονομική πίεση, έμμεση εμπλοκή και διατήρηση της επιρροής μέσω των διαύλων επικοινωνίας.

Το ερώτημα παραμένει: θα καταφέρει αυτή η νέα προσέγγιση να οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη ή θα κλιμακώσει περαιτέρω την ένταση στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης;

 

• ΗΠΑ
• Ουκρανία
• Ρωσία