Απόφαση-ορόσημο στη Γερμανία: «Ναι» στις απελάσεις προσφύγων στην Ελλάδα – Ποιες είναι οι επιπτώσεις

Σύσσωμος σχεδόν ο γερμανικός Τύπος αναδεικνύει τη σημαντική απόφαση του Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου υπέρ της δυνατότητας της Γερμανίας να απελαύνει πρόσφυγες στην Ελλάδα, στη βάση του Κανονισμού του Δουβλίνου. Πρόκειται για μια απόφαση-ορόσημο με σαφείς πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις, την οποία στη Χριστιανική Ένωση του Φρίντριχ Μερτς είχαν χαρακτηρίσει προϋπόθεση για την υλοποίηση της αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής που σχεδιάζει η επόμενη κυβέρνηση.

Τι έκρινε το Δικαστήριο: Το «όριο» του ανθρώπινου δικαιώματος

Η εφημερίδα die Welt αποτυπώνει εύγλωττα το σκεπτικό της απόφασης: το Δικαστήριο κρίνει πως η απέλαση άγαμων, υγιών και ικανών προς εργασία μεταναστών στην Ελλάδα είναι απολύτως επιτρεπτή. Παρά τις ελλείψεις στο ελληνικό σύστημα υποδοχής, για αυτήν τη μη ευάλωτη ομάδα ανθρώπων δεν διαπιστώνεται απειλή «ακραίων δυσκολιών».

«Σημείο αναφοράς είναι αν οι μετανάστες στην Ελλάδα διαθέτουν ψωμί, κρεβάτι και σαπούνι,» δήλωσε χαρακτηριστικά ο προεδρεύων δικαστής Ρόμπερτ Κέλερ, αναγνωρίζοντας ότι το επίπεδο αυτό «είναι σκληρό», αλλά θεωρείται επαρκές υπό το πρίσμα των ευρωπαϊκών προδιαγραφών.

Η υπόθεση αφορούσε δύο περιπτώσεις: έναν απάτριδα από τη βόρεια Λωρίδα της Γάζας και έναν Σομαλό, που είχαν εισέλθει μέσω Τουρκίας στην Ελλάδα και είχαν αναγνωριστεί ως πρόσφυγες πριν μετακινηθούν στη Γερμανία και αιτηθούν εκ νέου άσυλο.

Πρώτες αντιδράσεις: Από πανηγυρισμούς μέχρι σκεπτικισμό

Η Bild Zeitung υποδέχεται την απόφαση σχεδόν πανηγυρικά, με τίτλο: «Τώρα μαζικές απελάσεις προς την Ελλάδα;». Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης Χανς-Έκχαρντ Ζόμμερ δήλωσε ότι η Γερμανία θα εφαρμόσει άμεσα την απόφαση: «Θα απορρίπτουμε συστηματικά τις αιτήσεις ασύλου αυτής της κατηγορίας και θα προχωρούμε γρήγορα σε απελάσεις».

Ενδεικτικό είναι ότι μόνο το 2024, 25.112 πρόσφυγες που είχαν προηγουμένως αναγνωριστεί στην Ελλάδα υπέβαλαν νέα αίτηση ασύλου στη Γερμανία.

Από την άλλη πλευρά, η tageszeitung (Taz) προσεγγίζει την απόφαση με έντονη κριτική διάθεση. Με τίτλο «Δυνατές και πάλι οι απελάσεις στην Ελλάδα», περιγράφει τη «καφκική» όπως τη χαρακτηρίζει κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες στην Ελλάδα, επισημαίνοντας την αδυναμία εύρεσης εργασίας λόγω των πολύπλοκων γραφειοκρατικών διαδικασιών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο 32χρονος Σομαλός πρόσφυγας: αν επιστρέψει στην Ελλάδα, δεν μπορεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα υποστήριξης Helios+, καθώς ζει εκτός χώρας για περισσότερα από δύο χρόνια, μένοντας ουσιαστικά εκτός κοινωνικής προστασίας.

Η θέση των ΜΚΟ και οι ανοιχτές πληγές του ελληνικού συστήματος υποδοχής

Οργανώσεις όπως η Pro Asyl και η Refugee Support Aegean δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να τεκμηριώνουν τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα για τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες, προκειμένου να αμφισβητήσουν νομικά τέτοιες απελάσεις.

Η Pro Asyl χαρακτήρισε την απόφαση «ακατανόητη», τονίζοντας ότι οι πρόσφυγες στην Ελλάδα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην πρόσβαση σε βασικά δικαιώματα, όπως στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και εργασία.

Πολιτικές προεκτάσεις: Ένα σήμα αλλαγής πορείας στο Βερολίνο

Η απόφαση του Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου συνιστά πολιτικό εργαλείο στα χέρια της Χριστιανικής Ένωσης και των υποστηρικτών της αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής στη Γερμανία. Ενισχύει την άποψη ότι η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική πρέπει να εστιάζει στη διατήρηση των αρχικών σημείων άφιξης (όπως η Ελλάδα) ως χώρους πρώτης φιλοξενίας και περιορισμού των μετακινήσεων προς τον βορρά.

Πάντως, αν και νομικά το «ψωμί, κρεβάτι και σαπούνι» επαρκούν, σε κοινωνικό επίπεδο η Ευρώπη καλείται να αναμετρηθεί με τη σκληρή πραγματικότητα των κενών πολιτικών ένταξης και στήριξης των προσφύγων.

• Γερμανία