Αποκάλυψη Reuters: Ρωσικά υποβρύχια δοκίμαζαν «μυστικό όπλο» στην Αρκτική – Πώς το ΝΑΤΟ σταμάτησε το σαμποτάζ

Μια άκρως ανησυχητική επιχείρηση της Ρωσίας στην Αρκτική, με στόχο την εξάσκηση σε τεχνολογία που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την καταστροφή κρίσιμων υποθαλάσσιων καλωδίων χωρίς να αφήνει εύκολα ίχνη, αποκαλύπτει το Reuters.

Σύμφωνα με δύο δυτικούς αξιωματούχους που μίλησαν στο πρακτορείο υπό καθεστώς ανωνυμίας, ρωσικά υποβρύχια εντοπίστηκαν την άνοιξη κοντά στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ, στην Αρκτική, να συμμετέχουν σε άσκηση που φέρεται να αφορούσε την ανάπτυξη μιας νέας τεχνολογίας για πλήγματα σε υποθαλάσσιες υποδομές.

Την επιχείρηση φέρεται να είχε αναλάβει η ρωσική διεύθυνση υποθαλάσσιου πολέμου GUGI, μία από τις πιο μυστικές δομές της Μόσχας, χρησιμοποιώντας βαθυσκάφη για την προσομοίωση ανάπτυξης του συγκεκριμένου συστήματος.

Βρετανία, Νορβηγία και ΗΠΑ παρακολουθούσαν τα ρωσικά σκάφη

Το Reuters αποκαλύπτει ότι Βρετανία, Νορβηγία και Ηνωμένες Πολιτείες συμμετείχαν σε κοινή επιχείρηση παρακολούθησης και τελικά αντιμετώπισαν τα ρωσικά σκάφη στη θάλασσα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι ρωσικές δυνάμεις δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν την άσκησή τους και τελικά αποχώρησαν από την περιοχή.

Βρετανία και Νορβηγία είχαν γνωστοποιήσει από τον περασμένο Απρίλιο ότι είχαν εντοπίσει ύποπτη ρωσική δραστηριότητα σε αρκτικά ύδατα. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχαν γίνει γνωστές ούτε η ύπαρξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας ούτε η ακριβής περιοχή της επιχείρησης ούτε η συμμετοχή των ΗΠΑ.

Οι δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας εκτιμούν ότι η προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς αυτά μεταφέρουν τεράστιο όγκο διαδικτυακών δεδομένων και χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

Γιατί το Σβάλμπαρντ θεωρείται κρίσιμο

Στην περιοχή βρίσκονται δύο υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών μήκους περίπου 1.400 χιλιομέτρων, τα οποία συνδέουν το Σβάλμπαρντ με την ηπειρωτική Νορβηγία.

Τα καλώδια φτάνουν σε βάθη έως και 2.700 μέτρων και μεταφέρουν μεγάλο όγκο δορυφορικών δεδομένων από τον σταθμό SvalSat, τον μεγαλύτερο δορυφορικό επίγειο σταθμό στον κόσμο και μέρος του δικτύου Near Space Network της NASA.

Σύμφωνα με τις δυτικές πηγές, η ρωσική άσκηση δεν προκάλεσε ζημιές σε καλώδια. Ο στόχος ήταν να προσομοιωθεί η χρήση της τεχνολογίας σε περίπτωση μιας ευρύτερης σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ.

Οι αξιωματούχοι απέφυγαν να αποκαλύψουν πώς ακριβώς λειτουργεί το σύστημα.

Φόβοι για δοκιμή του Άρθρου 5

Η αποκάλυψη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία δυτικοί αξιωματούχοι ασφαλείας εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία ότι η Ρωσία μπορεί να εντείνει επιχειρήσεις σαμποτάζ στην Ευρώπη.

Τρεις Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν στο Reuters ότι ορισμένοι αναλυτές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανησυχούν πως η Μόσχα θα μπορούσε στο μέλλον να επιχειρήσει να δοκιμάσει τα όρια του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, της ρήτρας συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους, η καταστροφή υποθαλάσσιων καλωδίων θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο μέρος μιας ευρύτερης επιχείρησης αποσταθεροποίησης. Το Κρεμλίνο, πάντως, απορρίπτει επανειλημμένα τις κατηγορίες ότι οργανώνει επιχειρήσεις σαμποτάζ σε χώρες του ΝΑΤΟ ή ότι προετοιμάζεται για σύγκρουση με τη Συμμαχία.

«Δεν μπορούν να επιχειρούν κρυφά»

Ο υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας Τόρε Σάντβικ ανέφερε ότι μέσω της κοινής επιχείρησης εστάλη σαφές μήνυμα στη Ρωσία πως δεν μπορεί να δρα απαρατήρητη.

Όπως σημείωσε, η Μόσχα έχει ενημερωθεί ότι οποιαδήποτε απόπειρα εναντίον κρίσιμων υποδομών θα εντοπιστεί και θα έχει συνέπειες. Την ίδια στιγμή, η περιοχή της Αρκτικής αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στο νότιο άκρο του Σβάλμπαρντ και τη Νορβηγία, από όπου θα έπρεπε να περάσουν ρωσικά πυρηνικά υποβρύχια που επιχειρούν από τη χερσόνησο Κόλα για να εξέλθουν στον Ατλαντικό.

Αυξάνονται οι φόβοι για τις υποθαλάσσιες υποδομές

Το ΝΑΤΟ έχει ενισχύσει την επιτήρηση των υποθαλάσσιων υποδομών μετά την καταστροφή των αγωγών Nord Stream το 2022 και μια σειρά περιστατικών ζημιών σε καλώδια στη Βαλτική. Από το 2023 έχει επίσης καταγραφεί αύξηση πλοίων που κινούνται με χαμηλή ταχύτητα πάνω ή κοντά σε ευαίσθητες υποθαλάσσιες υποδομές, πρακτική που οι ειδικοί θεωρούν πιθανό μέσο χαρτογράφησης πιθανών στόχων. Στη Βόρεια Θάλασσα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Windward που επικαλείται το Reuters, τέτοιου είδους κινήσεις αυξήθηκαν κατά 52% μέσα σε ένα έτος.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς την τελευταία 25ετία αύξησε δραματικά την εξάρτησή της από υποθαλάσσια δίκτυα ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, χωρίς να αναπτύξει αντίστοιχες δυνατότητες προστασίας τους.

Η νέα αποκάλυψη του Reuters ενισχύει πλέον τις ανησυχίες ότι ο υποθαλάσσιος χώρος μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πιο κρίσιμα και λιγότερο ορατά μέτωπα μιας πιθανής μελλοντικής αντιπαράθεσης Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

• Αρκτική
• ΝΑΤΟ
• Ρωρία
• ρωσικά υποβρύχια