Apollo 13: Μία πετυχημένα… αποτυχημένη αποστολή – Όταν η NASA ξεγέλασε τον θάνατο – «Houston, we have a problem»

Ήταν 13 Απριλίου 1970. Οι αστροναύτες του Apollo 13, Τζιμ Λόβελ, Τζακ Σουάιγκερτ και Φρεντ Χέιζ, βρίσκονταν σχεδόν 56 ώρες στο ταξίδι τους προς τη Σελήνη. Μια εντολή ρουτίνας από το Κέντρο Ελέγχου στο Χιούστον για ανάδευση των δεξαμενών οξυγόνου του σκάφους οδήγησε σε μια εκκωφαντική έκρηξη. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, η ήρεμη φωνή του Τζακ Σουάιγκερτ ακούστηκε στον ασύρματο, μεταφέροντας μια από τις πιο διάσημες φράσεις στην ιστορία: «Houston, we have a problem».

Αυτό που αρχικά φάνηκε σαν βλάβη σε έναν αισθητήρα, αποδείχθηκε μια καταστροφή που θα έπρεπε να είχε καταδικάσει το πλήρωμα σε θάνατο. Μια ελαττωματική καλωδίωση προκάλεσε την ανάφλεξη και την έκρηξη της δεξαμενής οξυγόνου Νο. 2, η οποία με τη σειρά της κατέστρεψε και τη δεξαμενή Νο. 1. Μέσα σε λίγες ώρες, το Κυρίως Σκάφος (Odyssey) έχανε το οξυγόνο, την ενέργεια και το νερό του. Η προσελήνωση ακυρώθηκε. Ο νέος και μοναδικός στόχος ήταν πλέον ένας: η επιστροφή των τριών ανδρών στη Γη.

Η λύση που επινόησε η ομάδα της NASA υπό τον θρυλικό Διευθυντή Πτήσης, Τζιν Κραντζ, ήταν τόσο ευφυής όσο και απεγνωσμένη: το πλήρωμα θα εγκατέλειπε το ετοιμοθάνατο Κυρίως Σκάφος και θα χρησιμοποιούσε τη Σεληνάκατο «Aquarius» ως «διαστημική λέμβο». Το πρόβλημα; Η Σεληνάκατος ήταν σχεδιασμένη να υποστηρίζει δύο αστροναύτες για δύο ημέρες. Τώρα, έπρεπε να κρατήσει ζωντανούς τρεις άνδρες για τέσσερις ημέρες, σε ένα παγωμένο ταξίδι γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.

Το πιο διάσημο πρόβλημα που κλήθηκαν να λύσουν οι τεχνικοί στο έδαφος ήταν αυτό του διοξειδίου του άνθρακα. Τα φίλτρα της Σεληνακάτου δεν επαρκούσαν και τα επίπεδα CO₂ στο εσωτερικό της αυξάνονταν επικίνδυνα. Τα ανταλλακτικά φίλτρα του Κυρίως Σκάφους ήταν τετράγωνα, ενώ οι υποδοχές της Σεληνακάτου ήταν στρογγυλές. Τότε, η ομάδα στο Χιούστον κατασκεύασε έναν αυτοσχέδιο προσαρμογέα χρησιμοποιώντας μόνο υλικά που υπήρχαν στο σκάφος: χαρτόνι από το εγχειρίδιο πτήσης, πλαστικές σακούλες, μια κάλτσα και, φυσικά, μπόλικη κολλητική ταινία (duct tape). Οι οδηγίες μεταδόθηκαν βήμα-βήμα στους αστροναύτες, οι οποίοι κατάφεραν να φτιάξουν τη συσκευή και να σώσουν τις ζωές τους.

Μετά από τέσσερις ημέρες κρύου, δίψας και αγωνίας, και αφού εκτέλεσαν μια χειροκίνητη πυροδότηση του κινητήρα για να μπουν στη σωστή πορεία, οι αστροναύτες ενεργοποίησαν ξανά το «νεκρό» Κυρίως Σκάφος με την ελάχιστη ενέργεια που είχε απομείνει. Στις 17 Απριλίου, το Apollo 13 έπεσε με ασφάλεια στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η αποστολή απέτυχε να φτάσει στη Σελήνη, αλλά έμεινε στην ιστορία ως η πιο «επιτυχημένη αποτυχία» της NASA, ένα μνημείο της ανθρώπινης ψυχραιμίας, συνεργασίας και της ικανότητας να βρίσκει λύσεις στα πιο αδιέξοδα προβλήματα.

Eις μνήμην του Τζιμ Λόβελ, ενός οραματιστή γεμάτου δίψα για ζωή. Που είδε τη Σελήνη μικρότερη από το δάχτυλό του, δεν πάτησε ποτέ εκεί μα είχε να διηγείται μία ιστορία που έγινε ταινία: Ήταν όταν η ανθρώπινη εφευρετικότητα ξεγέλασε τον θάνατο, τετραγωνίζοντας τον κύκλο.