ΑΡ: Σοβαρή έλλειψη Patriot στην Ευρώπη – «Κινδυνεύει να δέχεται το ένα χτύπημα μετά το άλλο»

Τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot στην Ευρώπη έχουν περιοριστεί σημαντικά λόγω της μεταφοράς αμερικανικών οπλικών συστημάτων στη Μέση Ανατολή, όπου χρησιμοποιούνται στον πόλεμο με το Ιράν. Αμερικανοί και ΝΑΤΟϊκοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι η εξέλιξη αυτή μειώνει τα περιθώρια αεράμυνας της Συμμαχίας απέναντι σε ενδεχόμενη ρωσική πυραυλική επίθεση.

Αμερικανός αξιωματούχος Άμυνας δήλωσε στο Associated Press ότι η σημαντικότερη έλλειψη αφορά στους αναχαιτιστές Patriot, οι οποίοι θεωρούνται κρίσιμοι για την αντιμετώπιση ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων υψηλής ταχύτητας. Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε στο ίδιο μέσο ότι τα αποθέματα Patriot των αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα.

Κατά τον ΝΑΤΟϊκό αξιωματούχο, μια επίθεση βαλλιστικών πυραύλων εναντίον στρατιωτικού αρχηγείου ή ενεργειακής υποδομής θα μπορούσε να αποτελέσει «γροθιά στο στομάχι» για τη Συμμαχία, η οποία θα βρισκόταν σε κατάσταση αντίστοιχη με εκείνη της Ουκρανίας που «διψάει» για Patriot.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι ο αμερικανικός στρατός στην Ευρώπη «σίγουρα» δεν διαθέτει επαρκείς Patriot για να αντιμετωπίσει μια παρατεταμένη βαλλιστική επίθεση. Πρόσθεσε ότι η δυνατότητα αντίδρασης απέναντι ακόμη και σε μεμονωμένο βαλλιστικό πύραυλο ή σε ρωσικό πύραυλο που θα εκτραπεί της πορείας του είναι «πολύ περιορισμένη».

 

BREAKING: The U.S. military faces a “beyond critical” shortage of Patriot missiles in Europe largely driven by the war with Iran, officials say. https://t.co/9Yws3BFHsy

— The Associated Press (@AP) August 27, 2026

Η μεταφορά Patriot στη Μέση Ανατολή

Η πίεση στα ευρωπαϊκά αποθέματα συνδέεται με την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να ξεκινήσει πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος την Παρασκευή συμπληρώνει έξι μήνες. Οι ΗΠΑ μετέφεραν πυραύλους από την Ευρώπη προς τη Μέση Ανατολή, όπου αμερικανικές δυνάμεις και σύμμαχοι από τις χώρες του Κόλπου έχουν χρησιμοποιήσει μεγάλο αριθμό αναχαιτιστικών, μεταξύ αυτών Patriot, για την κατάρριψη ιρανικών drones και πυραύλων.

Το Associated Press αναφέρει ότι ορισμένες από τις επιθέσεις έχουν προκαλέσει νεκρούς και τραυματίες στις τάξεις των αμερικανικών δυνάμεων. Η αυξημένη κατανάλωση πυρομαχικών στη Μέση Ανατολή ανέδειξε, σύμφωνα με ειδικούς, τα όρια της υφιστάμενης παραγωγικής και εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η Wall Street Journal μετέδωσε ότι ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, ταξίδεψε αυτή την εβδομάδα στη Μόσχα για να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην επιτεθεί σε κράτος του ΝΑΤΟ. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε τη σημασία της αιφνιδιαστικής επίσκεψης, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «ημι-ρουτίνας».

Ευρωπαίοι και ΝΑΤΟϊκοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να έχει τη δυνατότητα να επιτεθεί σε χώρα της Συμμαχίας έως το 2030. Η συγκεκριμένη χρονιά συμπίπτει με τον ορίζοντα στον οποίο προβλέπεται η αποκατάσταση των αποθεμάτων Patriot, ενώ ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία ενδέχεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για το άνοιγμα ενός δεύτερου μετώπου από τη Μόσχα.

Οι ανάγκες της Ουκρανίας και οι ελλείψεις ATACMS

Η έλλειψη Patriot είναι ήδη ιδιαίτερα εμφανής στην Ουκρανία, όπου οι αρχές του Κιέβου ζητούν επιπλέον συστήματα αεράμυνας. Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι αμερικανικής κατασκευής Patriot είναι οι μόνοι πύραυλοι που μπορούν να αναχαιτίσουν τους πιο εξελιγμένους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι διαπερνούν όλο και συχνότερα την αεράμυνα της χώρας.

Οι ρωσικές επιθέσεις εντάθηκαν και στο μπαράζ βομβαρδισμών που άρχισε το βράδυ της Πέμπτης. Οι ΗΠΑ έχουν προμηθεύσει την Ουκρανία με εκατοντάδες πυραύλους Patriot κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο οποίος συμπληρώνει τεσσεράμισι χρόνια.

Ο Ed Arnold, ανώτερος συνεργάτης του Royal United Services Institute στο Λονδίνο, δήλωσε ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία ήταν προγραμματισμένη, σε αντίθεση με την ταχεία και απρόβλεπτη κατανάλωση αποθεμάτων στη Μέση Ανατολή. Κατά την εκτίμησή του, ο πόλεμος με το Ιράν αποτέλεσε το σημείο καμπής για τη συρρίκνωση των αμερικανικών αποθεμάτων.

Οι δύο αξιωματούχοι που μίλησαν στο Associated Press ανέφεραν επίσης ότι ο αμερικανικός στρατός στην Ευρώπη αντιμετωπίζει κρίσιμες ελλείψεις στο Στρατιωτικό Τακτικό Πυραυλικό Σύστημα ATACMS. Πρόκειται για βαλλιστικό πύραυλο μέσου βεληνεκούς, σχεδιασμένο να πλήττει στόχους πίσω από τις εχθρικές γραμμές.

Η θέση του ΝΑΤΟ για τα πυρομαχικά αεράμυνας

Η γενικότερη εικόνα για τα πυρομαχικά αεράμυνας στην Ευρώπη εμφανίζεται καλύτερη, καθώς αρκετοί ευρωπαϊκοί στρατοί διαθέτουν δικούς τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, όπως οι Taurus και Storm Shadow. Πρόκειται για αεροεκτοξευόμενα όπλα που χρησιμοποιούνται κατά οχυρωμένων στόχων και καταφυγίων.

Το Πεντάγωνο δεν σχολίασε τα επίπεδα των αποθεμάτων, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας. Ο συνταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Μάρτιν Ο’Ντόνελ, ανώτερος στρατιωτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι «δεν ισχύει» η εκτίμηση πως οι πύραυλοι Patriot στην Ευρώπη έχουν φτάσει σε κρίσιμο επίπεδο.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το ΝΑΤΟ μπορεί να «αποκρούσει τις επιθέσεις» και διαθέτει αρκετά πυρομαχικά αεράμυνας τόσο για την προστασία των κρατών-μελών όσο και για τη συνέχιση των δωρεών προς την Ουκρανία.

Οι περιορισμένες ευρωπαϊκές εναλλακτικές

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η Ευρώπη έχει περιορισμένες επιλογές για να καλύψει το κενό στους αναχαιτιστές Patriot. Οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι μπορούν να συνδυαστούν με μαζικές επιθέσεις φθηνών drones, δυσκολεύοντας τα συστήματα αεράμυνας και εξαντλώντας γρηγορότερα τα διαθέσιμα πυρομαχικά.

Η Ουκρανία και ορισμένα συμμαχικά κράτη χρησιμοποιούν ήδη άλλα συστήματα για την καταστροφή βραδύτερων drones χωρίς την κατανάλωση ακριβών αναχαιτιστικών πυραύλων. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι, ωστόσο, κινούνται με ταχύτητες έως και πέντε φορές μεγαλύτερες από την ταχύτητα του ήχου, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο για αντίδραση.

Το Patriot εντοπίζει τον στόχο, υπολογίζει την τροχιά του και εκτοξεύει αναχαιτιστή μέσα σε λίγα λεπτά, εκτελώντας πολύπλοκους υπολογισμούς για την πρόβλεψη του σημείου πρόσκρουσης. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για σημειακή άμυνα, δηλαδή για την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενεργειακών υποδομών και άλλων στόχων υψηλής αξίας, όχι για την κάλυψη μεγάλων γεωγραφικών περιοχών.

Μία από τις εναλλακτικές είναι το γαλλοϊταλικό σύστημα SAMP/T NG. Η Γαλλία έχει δεσμευθεί να επιταχύνει την παράδοσή του στην Ουκρανία και, σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία, η αναβαθμισμένη έκδοσή του έχει καλύτερες δυνατότητες απέναντι σε βαλλιστικές απειλές. Παρ’ όλα αυτά, το SAMP/T NG δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη σε πραγματικές συνθήκες μάχης, ενώ η υφιστάμενη έκδοση SAMP/T έχει μικρότερη εμβέλεια από το Patriot.

Αμερικανικά και ευρωπαϊκά πολεμικά πλοία μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως κινητές πλατφόρμες αεράμυνας. Η χρησιμότητά τους, όμως, εξαρτάται από την απόσταση από τον στόχο που πρέπει να προστατεύσουν, ενώ η ανάπτυξή τους κοντά σε ζώνη απειλής αυξάνει και τον κίνδυνο να δεχθούν πλήγμα ή να βυθιστούν.

Παραγωγή Patriot και η ευρωπαϊκή γραμμή στη Γερμανία

Η Ουκρανία παραλαμβάνει Patriot από αμερικανικά και ευρωπαϊκά αποθέματα από τη ρωσική εισβολή του 2022. Ο Μαρκ Καντσιάν, απόστρατος συνταγματάρχης των Πεζοναυτών και νυν ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ παρέδωσαν περίπου 600 αναχαιτιστές κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν.

Σύμφωνα με το CSIS, οι μεγαλύτερες δαπάνες Patriot καταγράφηκαν στη σύγκρουση με το Ιράν. Η κατανάλωση αυτή αντιστοιχεί στο 65% του αμερικανικού αποθέματος, δηλαδή σε περίπου 1.500 από τους 2.330 αναχαιτιστικούς πυραύλους που διέθεταν οι ΗΠΑ.

Ο Καντσιάν ανέφερε ότι περίπου 600 πύραυλοι, συμπεριλαμβανομένων όσων προορίζονται για την Ευρώπη, αναμένεται να κατασκευαστούν φέτος. Ο στόχος είναι η ετήσια παραγωγή να φτάσει τους 2.000 πυραύλους Patriot έως το 2030.

Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι η πρώτη ευρωπαϊκή εγκατάσταση παραγωγής πυραύλων Patriot αναμένεται να λειτουργήσει στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, με πιθανή έναρξη παραδόσεων στις αρχές του επόμενου έτους. Προτεραιότητα στις πρώτες παραδόσεις θα έχουν χώρες που έχουν ήδη καταθέσει παραγγελίες, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ρουμανία και η Ισπανία.

Μέχρι να αυξηθεί η παραγωγή, ορισμένα κράτη έχουν προμηθευτεί συστήματα Patriot χωρίς να διαθέτουν επαρκή αριθμό αναχαιτιστικών πυραύλων. Ο Arnold εκτιμά ότι η Ρωσία δύσκολα θα μπορούσε να διεξαγάγει παρατεταμένη αεροπορική επιχείρηση εναντίον στόχου του ΝΑΤΟ, την ώρα που πραγματοποιεί σχεδόν κάθε βράδυ επιθέσεις κατά της Ουκρανίας.

Τα πρόσφατα ουκρανικά πλήγματα στο ρωσικό έδαφος έχουν, κατά τον ίδιο, αναδείξει αδυναμίες της ρωσικής αεράμυνας και ενδέχεται να αναγκάσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν να επανεξετάσει το ενδεχόμενο αντιποίνων. «Η δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι ίσως η καλύτερη αεράμυνα που έχουμε είναι οι ρωσικοί περιορισμοί», είπε ο Άρνολντ.

• NATO
• Patriot
• βαλλιστικοί πύραυλοι
• Ευρώπη
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή
• Ρωσία
• σύστημα Patriot