Αριστοκράτης και κομουνιστής

Ήταν εκείνες οι εποχές που οι άνθρωποι είχαν ιδεολογίες, πίστευαν κάπου και δεν επέτρεπαν ούτε στον εαυτό τους ούτε στους άλλους να επέμβουν και να αλλάξουν τα πιστεύω τους. Ο Χρήστος Τσαγανέας ήταν ένας τέτοιος άνθρωπος, και γι΄ αυτό πρέπει να τον θυμόμαστε και να τον μνημονεύουμε.

Καταγόταν από εύπορη και αριστοκρατική οικογένεια Ελλήνων της Ρουμανίας και από μικρός έδειξε μεγάλη αγάπη για το θέατρο. Οι γονείς του, όμως, του το είχαν ξεκαθαρίσει: Θα έπρεπε να τελειώσει κάποια πανεπιστημιακή σχολή και μετά ας έκανε ότι ήθελε. Έτσι όταν αποφοίτησε από το ελληνικό γυμνάσιο της Ρουμανίας τον έστειλαν στην Αθήνα για ακαδημαϊκές σπουδές.

Ο νεαρός Τσαγανέας γράφτηκε αρχικά στην Ιατρική αλλά σύντομα την παράτησε και πήγε στην Νομική, από την οποία δεν πήρε ποτέ πτυχίο. Η αιτία αυτού του γεγονότος ήταν η γνωριμία και ο έρωτάς του για την κατά εφτά χρόνια μεγαλύτερή του ηθοποιό Νίτσα Βιτσώρη (μετέπειτα Νίτσα Τσαγανέα), για χάρη της οποίας εγκατέλειψε τις σπουδές του και άρχισε να εμφανίζεται στο θέατρο. Όταν η Βιτσώρη χώρισε από τον πρώτο της σύζυγο, ο Τσαγανέας όχι μόνο την παντρεύτηκε αλλά γράφτηκε και στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου για να πάρει σωστές βάσεις και πτυχίο υποκριτικής.

Για αυτήν την επαγγελματική του επιλογή είχε αρκετούς καβγάδες με τους γονείς του, με τους οποίους ήρθε τελικά σε ρήξη και του έκοψαν την χρηματοδότηση και τον αποκλήρωσαν. Και παρ’ όλο που αντιμετώπισε σοβαρό οικονομικό πρόβλημα μέχρι να αρχίσει να βγάζει χρήματα από το επάγγελμά του, ποτέ του δεν μετάνιωσε για την απόφαση του. Ήταν ερωτευμένος με την Νίτσα και με την υποκριτική και τα χρήματα δεν τον ενδιέφεραν καθόλου. Τότε λοιπόν που ήταν μπατίρης, για αρκετό καιρό είχε για σπίτι του ένα πλοιάριο στο λιμάνι του Πειραιά ενώ αναγκάστηκε να λάβει μέρος σε παραστάσεις περιπλανώμενων θιάσων, (τα γνωστά μπουλούκια) για να μπορέσει να ζήσει.

Εμφανίστηκε σε πάνω από 65 ταινίες και αρκετές θεατρικές παραστάσεις, που σημάδεψαν την καριέρα του. Λόγω της αριστοκρατικής καταγωγής και της αρχοντικής του εμφάνισης, έκανε συνήθως τον κύριο της υψηλής κοινωνίας, τον πλούσιο, τον υπερόπτη, τον διεφθαρμένο επιχειρηματία κλπ. αλλά ίσως ο πιο γνωστός του ρόλος είναι στην ταινία “Το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο”, όπου ενσάρκωσε τον διευθυντή του κολεγίου με την Αλίκη Βουγιουκλάκη – της οικογενείας Παπασταύρου βεβαίως, βεβαίως – και με τις υπόλοιπες ατίθασες μαθήτριες…

Ο Χρήστος και η σύζυγός του Νίτσα Τσαγανέα ήταν μέλη του ΕΑΜ και ένθερμοι υποστηρικτές του κομουνιστικού κόμματος.

Η πολιτεία τίμησε τον Χρήστο Τσαγανέα με τον Χρυσό Σταυρό του Γεωργίου του Α’, ένα παράσημο που απονεμόταν σε πολίτες που διακρίθηκαν με τις πράξεις τους υπέρ της πατρίδας.

• Αλίκη Βουγιουκλάκη
• ελληνικός κινηματογράφος